‘Nữ thần’ đứng sau hệ thống vệ tinh định vị Bắc Đẩu


Từ Dĩnh, 43 tuổi, quê ở tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc. Cô sinh ra trong gia đình có mẹ làm giáo viên Toán và cha là kỹ sư nông nghiệp. Bắt đầu học tiểu học từ 4 tuổi, cô sớm bộc lộ tài năng và đam mê sâu sắc với vật lý và toán học.

Từ Dĩnh lên đại học khi mới 16 tuổi, theo học ngành kỹ thuật truyền thông và liên tục đứng đầu lớp. Năm 20 tuổi, cô theo học chương trình kết hợp thạc sĩ và tiến sĩ tại Viện Công nghệ Bắc Kinh và ba năm sau, gia nhập đội ngũ phát triển Bắc Đẩu – hệ thống định vị vệ tinh nội địa của Trung Quốc.


Từ Dĩnh, một trong số những nghiên cứu viên chủ chốt của hệ thống vệ tinh định vị Bắc Đẩu. Ảnh: QQ

Từ Dĩnh, một trong số những nghiên cứu viên chủ chốt của hệ thống vệ tinh định vị Bắc Đẩu. Ảnh: QQ

Bắc Đẩu đang được ứng dụng trong giao thông vận tải, dự báo thời tiết, cứu trợ thiên tai và an ninh công cộng, đồng thời hợp tác với 137 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hệ thống này được coi là đối thủ cạnh tranh với GPS của Mỹ và GLONASS của Nga. Ngành công nghiệp xung quanh hệ thống này đã tạo ra giá trị sản lượng lên tới 1,33 nghìn tỷ nhân dân tệ (196 tỷ USD) năm ngoái.

Trong giai đoạn đầu sự nghiệp tại dự án Bắc Đẩu, những tính toán thiếu chính xác và phương pháp nghiên cứu xa lạ đã cản trở tiến độ của Từ Dĩnh. Điều này thôi thúc cô dành cả đêm trong phòng thí nghiệm và cống hiến những ngày cuối tuần cho các cuộc thử nghiệm lặp đi lặp lại. Sự quyết tâm đó đã giúp cô khẳng định vị thế là một thành viên cốt lõi của đội ngũ.

Trong trận động đất Nha An năm 2013 tại Tứ Xuyên, khi các hệ thống liên lạc bị tê liệt, Bắc Đẩu đã trở thành cứu cánh quan trọng cho lực lượng cứu hộ. Đội ngũ của Từ Dĩnh đã cung cấp hỗ trợ định vị chính xác trên khắp vùng thiên tai.

“Bắc Đẩu không đơn thuần là một dự án khoa học, mà là ngọn hải đăng của sự sống giải cứu con người khỏi hiểm nguy”, Từ Dĩnh nói.


Vệ tinh Bắc Đẩu ngoài không gian. Ảnh: Xinhua

Vệ tinh Bắc Đẩu ngoài không gian. Ảnh: Xinhua

Trong nhiều năm, Bắc Đẩu đối mặt với sự hoài nghi từ công chúng, khi những người chỉ trích gắn mác hệ thống này chỉ là một bản sao của GPS và đặt câu hỏi về giá trị của khoản đầu tư khổng lồ vào nó. Từ Dĩnh đã nỗ lực thay đổi nhận thức này bằng cách tận dụng các nền tảng đại chúng để giải thích về hệ thống bằng những thuật ngữ dễ hiểu và hấp dẫn.

Trong một bài diễn thuyết gây sốt với hơn 20 triệu lượt xem trên mạng, cô đã minh họa cách Bắc Đẩu hỗ trợ máy bay không người lái trong các nhiệm vụ nông nghiệp và giúp các nhà khoa học theo dõi các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng.

Bài thuyết trình này khiến công chúng chú ý đến cô và đặt cho cô danh hiệu “Nữ thần Bắc Đẩu”.

Tuy nhiên, Từ Dĩnh không tán thành danh hiệu này, cô cho rằng nó phù hợp hơn với các KOL (người có sức ảnh hưởng) trên mạng xã hội. Cô muốn được công nhận là một “nhà nghiên cứu khoa học trẻ” hơn.

“Đừng xem thường một cô gái khi cô ấy đang ở dưới chân núi và cũng đừng thần thánh hóa khi cô ấy đã lên tới đỉnh”, Từ Dĩnh nói.

Từ Dĩnh nhận bằng tiến sĩ ở tuổi 26 và trở thành người hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ trẻ nhất tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc ở tuổi 32. Các dự án do cô dẫn đầu đã đảm bảo được khoản tài trợ hơn 50 triệu nhân dân tệ (7,4 triệu USD). Cô đã nộp đơn đăng ký 38 bằng sáng chế phát minh.

Sau khi nhận bằng tiến sĩ, Từ Dĩnh từng gặp phải định kiến giới tính trong các cuộc phỏng vấn xin việc; một người phỏng vấn nam đã nhận xét phụ nữ không phù hợp với nghiên cứu khoa học.

“Không có giới tính nào là không phù hợp với nghiên cứu khoa học, chỉ có những cá nhân không phù hợp mà thôi”, cô nói.


Từ Dĩnh thuyết trình về phổ biến khoa học tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ SELF thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Ảnh: Merit Times

Từ Dĩnh thuyết trình về phổ biến khoa học tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ SELF thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Ảnh: Merit Times

Theo Từ Dĩnh, phụ nữ đẹp nhất khi theo đuổi đam mê. Năm 2023, cô được trao tặng nhiều giải thưởng quốc gia, trong đó có giải Nhà khoa học trẻ của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Cô đang đảm nhiệm vị trí Phó tổng kỹ sư Hệ thống Định vị của viện.

Câu chuyện về Từ Dĩnh đã truyền cảm hứng cho người dùng mạng.

“‘Nữ thần’ chưa bao giờ là thuật ngữ chính xác nhất để mô tả một người phụ nữ giỏi giang. Thành công của cô ấy bắt nguồn từ năng lực, thành tựu, tài năng và nhân cách, chứ không phải từ ngoại hình”, một người bình luận.

Hồng Hạnh (Theo SCMP)

Ngày xuất bản:

7 THÁNG 06, 2026

Tin cập nhật 24H

Ván cược AI Việt Nam ‘hậu Jensen Huang’

Nguyên Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Chủ tịch & TGĐ Knapper Global Advisory

17 THÁNG 11, 2026

Đề xuất bỏ tốc độ tối thiểu một số đoạn đường trên cao tốc

Bộ Xây dựng đề xuất không quy định tốc độ tối thiểu tại trạm thu phí, làn chuyển tiếp nhập, tách cao tốc, khi ùn tắc, cứu hộ.

17 THÁNG 11, 2026

Tài xế lùi xe trên cao tốc bị phạt 35 triệu đồng

Đồng ThápNam tài xế 48 tuổi bị phạt 35 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe do lùi ôtô trên cao tốc TP HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận.

17 THÁNG 11, 2026

Xe container cháy ngùn ngụt trên quốc lộ 51

Đồng NaiĐang chạy trên quốc lộ 51, tài xế phát hiện lửa bùng lên liền tấp vào lề rồi rời cabin thoát thân, tuyến đường huyết mạch ùn tắc, chiều 16/11.

17 THÁNG 11, 2026

Bí ẩn viên kim cương 300.000 USD biến mất sau tai nạn F1

Viên kim cương trị giá 300.000 USD gắn trên xe đua Jaguar biến mất sau tai nạn tại Monaco Grand Prix 2004, để lại bí ẩn chưa có lời giải suốt 22 năm.

17 THÁNG 11, 2026

HLV Moriyasu và hành trình không trọn vẹn cùng Nhật Bản

Từng gây tiếng vang với những chiến thắng trước Đức, Tây Ban Nha và Brazil, nhưng Nhật Bản thiếu một bước đột phá để khiến hành trình dưới thời HLV Hajime Moriyasu trọn vẹn hơn.

17 THÁNG 11, 2026

Cựu trợ lý của HLV Park Hang-seo tái xuất V-League

Đà NẵngHLV Lee Young-jin nhận lời dẫn dắt CLB SHB Đà Nẵng thay HLV Lê Đức Tuấn từ vòng 8 V-League 2026-2027.

17 THÁNG 11, 2026

Klopp: ‘FIFA thời Infantino còn tệ hơn thời Blatter’

HLV Jurgen Klopp cho rằng FIFA cần thay chủ tịch, khi tình hình dưới thời Gianni Infantino còn tệ hơn giai đoạn Sepp Blatter điều hành tổ chức này.

17 THÁNG 11, 2026

Cựu Phó chủ tịch UEFA: ‘Guardiola giết bóng đá’

AnhCựu Phó chủ tịch Zbigniew Boniek lên án chiến thuật kiểm soát bóng mà HLV Pep Guardiola phát minh.

17 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng đề xuất trọng tâm chiến lược cho hợp tác ASEAN – Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN – Trung Quốc, đề xuất những trọng tâm chiến lược để phát triển quan hệ hai bên.

17 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thủ tướng đề xuất trọng tâm chiến lược cho hợp tác ASEAN – Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN – Trung Quốc, đề xuất những trọng tâm chiến lược để phát triển quan hệ hai bên.

17 THÁNG 11, 2026

Việt Nam – Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược

Việt Nam và Chile nhất trí nâng cấp quan hệ song phương, xác định những định hướng, mục tiêu, nguyên tắc và trụ cột cho hợp tác.

17 THÁNG 11, 2026

Câu nói góp phần giúp phe Dân chủ ‘đổi màu’ thành trì Mississippi

Câu nói “Tôi thà chọn thượng nghị sĩ khác còn hơn” của Hudson đã được phe Dân chủ tận dụng để thu hút cử tri nhằm “lật ghế” ứng viên Cộng hòa ở Mississippi.

17 THÁNG 11, 2026

Nga lên tiếng về ý tưởng ‘Ukraine từ bỏ Donbass để vào NATO’

Nga chỉ trích Tổng thống Zelensky vì tiết lộ thông tin “Mỹ đề xuất Ukraine từ bỏ vùng Donbass để gia nhập NATO” trong quá trình đàm phán hòa bình.

17 THÁNG 11, 2026

Cú ngoặt khiến tàu dầu đâm ngang du thuyền ở Mỹ

Tàu dầu Atlantic Asphalt đang đi ngược dòng sông Mississippi thì ngoặt gấp sang phải, đâm ngang du thuyền American Heritage đang neo đậu, khiến nó bị lật.

16 THÁNG 11, 2026