‘Phạm Tuân suýt không được chọn bay vào vũ trụ’


‘Phạm Tuân suýt không được chọn bay vào vũ trụ’

Trong sách về anh hùng Phạm Tuân, tác giả Nguyễn Công Huy kể một số điều kỳ lạ xảy ra trong cuộc đời người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.

Cuốn sách mang tên Anh hùng Phạm Tuân và chuyến bay vào vũ trụ, về hành trình Phạm Tuân trở thành phi hành gia, qua góc nhìn của tác giả Nguyễn Công Huy.

Ngày 23/7/1980, từ sân bay vũ trụ Baikonur, Phạm Tuân cùng phi hành gia Liên Xô Viktor Gorbatko thực hiện chuyến bay vào không gian trên tàu Soyuz 37. Sự kiện đánh dấu cột mốc đặc biệt khi ông trở thành người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.


Trung tướng Phạm Tuân (phải) và tác giả Nguyễn Công Huy (trái) trong buổi ra mắt sách.

Trung tướng Phạm Tuân (phải) và tác giả Nguyễn Công Huy (trái) trong buổi ra mắt sách tại Hà Nội, ngày 1/8.

Qua nhiều nguồn tư liệu và phỏng vấn các nhân vật lịch sử, tác giả Nguyễn Công Huy tái hiện hành trình chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử, từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện phi hành gia khắc nghiệt đến khoảnh khắc phóng tàu, những ngày làm việc trên quỹ đạo, các thí nghiệm trong không gian và giây phút hạ cánh giữa sa mạc. Tác phẩm không chỉ lưu lại một dấu mốc của ngành hàng không vũ trụ Việt Nam mà còn khắc họa bản lĩnh của những người lính không quân trong hành trình chinh phục bầu trời.

Phần đầu cuốn sách kể về những điều kỳ lạ trong cuộc đời anh hùng Phạm Tuân. Đầu năm 1979, trong nước tổ chức tuyển chọn các phi công và kỹ sư đạt tiêu chuẩn sức khỏe loại 1 để cử sang Trung tâm đào tạo phi công vũ trụ mang tên Yuri Gagarin tại Thành phố Ngôi Sao (ngoại ô Moskva, Liên Xô) huấn luyện. Thời điểm đó, Phạm Tuân đang theo Học viện Không quân Gagarin ở Liên Xô nên không tham gia đợt tuyển chọn này.

Đợt tuyển chọn khi đó do các chuyên gia Liên Xô trực tiếp sang Việt Nam phối hợp cùng bác sĩ trong nước thực hiện. Theo kế hoạch, sẽ chọn bốn người, song kết quả chỉ có ba phi công đạt yêu cầu, gồm Nguyễn Văn Cốc, Bùi Thanh Liêm và Đinh Trọng Kháng.

Phía Việt Nam sau đó đề nghị phía Liên Xô tiếp tục tuyển thêm một ứng viên từ nhóm tại Học viện Gagarin. Một số học viên được gọi kiểm tra sức khỏe, trong đó có Nguyễn Đức Soát, Nguyễn Thanh Quý, Phạm Phú Thái và Phạm Tuân.

Tháng 3/1979, Phạm Tuân được lựa chọn, cùng ba phi công từ Việt Nam sang tiếp tục trải qua vòng khám tuyển để chọn ra hai người bước vào chương trình đào tạo phi hành gia. Lúc đó, Phạm Tuân cho rằng mình chỉ được đưa vào danh sách như một thành viên dự bị, bởi việc ông không đạt yêu cầu trong lần khám tuyển phi công cách đó 15 năm là điều nhiều người đều biết.

Tuy nhiên, cuối cùng ông lần lượt vào nhóm bốn rồi hai ứng viên cuối cùng, cùng với Bùi Thanh Liêm. Sau quá trình đào tạo tại Thành phố Ngôi Sao, Phạm Tuân trở thành thành viên của đội bay chính thức, còn ông Bùi Thanh Liêm thuộc đội dự bị.

“Thông thường trong đào tạo phi công, người ta hay rớt từ diện học phi công xuống được đào tạo kỹ thuật, Phạm Tuân lại lội ngược dòng, từ đang học kỹ thuật được chuyển lên học bay”, tác giả Nguyễn Công Huy cho biết.


Cuốn Anh hùng Phạm Tuân và chuyến bay vào vũ trụ.

Cuốn “Anh hùng Phạm Tuân và chuyến bay vào vũ trụ”, NXB Kim Đồng.

Trong sách, tác giả cũng nhắc đến một trong những bài kiểm tra thể chất và tâm lý khắc nghiệt nhất: Ngồi trên ghế quay tốc độ cao liên tục trong 10 phút nhằm đánh giá khả năng chịu đựng của hệ tiền đình khi lưu lượng máu lên não thay đổi liên tục. Ông Phạm Tuân là người duy nhất trụ vững mà không rơi vào trạng thái buồn nôn hay mất thăng bằng. Ngoài ra, sách cũng in lại bộ tranh vẽ Phạm Tuân bay vào vũ trụ năm 1980 của họa sĩ Huy Toàn.

Trung tướng Phạm Tuân sinh năm 1947, quê huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (cũ, nay là tỉnh Hưng Yên). Ông được phong các danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam năm 1973 sau khi bắn rơi máy bay B-52 của Mỹ năm 1972 (phi công đầu tiên hạ máy bay B52), Anh hùng Lao động Việt Nam năm 1980, Anh hùng Liên Xô năm 1980.

Ông là người Việt Nam duy nhất ba lần được phong tặng danh hiệu anh hùng. Theo tác giả Công Huy, ngoài đời, Phạm Tuân là người chân chất, bình dị, chan hòa.

Tác giả Nguyễn Công Huy sinh năm 1947 tại Thường Tín, Hà Nội. Ông là cựu phi công tiêm kích MiG-21 của Trung đoàn Không quân Sao Đỏ. Nguyễn Công Huy là một trong các phi công MiG-21 được đào tạo tại Liên Xô từ năm 1965, sau đó về nước tham gia lực lượng Không quân Tiêm kích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ông là đồng đội của nhiều phi công nổi tiếng như Phạm Tuân, Vũ Xuân Thiều trong những năm kháng chiến chống Mỹ, từng trải qua các trận đánh trên bầu trời miền Bắc. Sau khi rời quân ngũ, ông dành nhiều thời gian ghi chép, nghiên cứu về lịch sử không quân Việt Nam, viết các tác phẩm hồi ký, tư liệu nhằm lưu giữ câu chuyện về thế hệ phi công chiến đấu như 19 Ace của Việt Nam – Những phi công huyền thoại trên máy bay MiG, Anh hùng Vũ Xuân Thiều và chuyến bay bất tử.

Thanh Nghị

Ngày xuất bản:

3 THÁNG 08, 2026

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Sắc vóc thời thanh xuân của diễn viên Kim Thư

Kim Thư, diễn viên phim “Đẻ mướn”, “Lục Vân Tiên”, từng xuất hiện trên nhiều bìa tạp chí đầu thập niên 2000 với vẻ đằm thắm.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội tái hiện di sản Thăng Long

Hà Nội tổ chức diễu hành, biểu diễn nghệ thuật, trình diễn ánh sáng 3D bên Hồ Gươm, mừng Ngày Văn hóa Việt Nam từ ngày 21 đến 24/11.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam

Hội Nhà văn Việt Nam có tân chủ tịch là ông Nguyễn Thế Kỷ, tác giả tiểu thuyết “Chuyện tình Khau Vai”, “Nước non vạn dặm”.

18 THÁNG 11, 2026

Angelina Jolie thăm chùa ở Campuchia

Minh tinh Angelina Jolie diện kiến Đức Tăng thống Am Limheng tại một ngôi chùa ở Phnom Penh, thăm bảo tàng địa phương trong chuyến đi Campuchia.

18 THÁNG 11, 2026

Nghệ sĩ Anh Thơ nhớ thuở đầu đi hát

Anh Thơ hoài niệm ngày còn học trường nhạc, cùng Trọng Tấn, Lan Anh chạy show với cátxê vài chục nghìn đồng.

18 THÁNG 11, 2026