Phụ huynh bối rối vì quy định ‘cấm ép con học’


Nỗi băn khoăn của nhiều gia đình xuất hiện khi Nghị định 282/2025/NĐ-CP (về xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực, có hiệu lực từ 15/12) được công bố. Theo Điều 40, hành vi cưỡng ép thành viên gia đình “học tập quá sức” sẽ bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng.

“Nếu phạt tội ép con học, chắc tôi bán nhà đi cũng không đủ tiền nộp”, chị Thu Thảo ở Hà Nội nói nửa đùa nửa thật.

Tối nào người phụ nữ 35 tuổi cũng phải “đánh vật” với cậu con trai lớp 2 đến gần nửa đêm để hoàn thành số bài tập cô giáo nhắn vào điện thoại bố mẹ. “Không kè kè bên cạnh, nó sẽ chẳng viết được dòng nào”, chị nói. Khi bị ép, cậu bé con chị chỉ làm cho xong, viết vội. Chị yêu cầu con viết lại cho chỉn chu, thời gian học vì thế thường kéo dài. “Con khóc đòi đi ngủ, mẹ thì gầm lên như hổ”.

Từng có lúc chị Thảo thử “buông”, kết quả là nhận được tin nhắn riêng của cô giáo, đề nghị phụ huynh “đốc thúc con nhiều hơn nữa”. “Muốn tôi không ép con, cô giáo phải giao bài ít lại”, chị nói.


Phụ huynh đưa học sinh trường tiểu học Bùi Văn Mới, phường Phước Long, TP HCM đi khai giảng, tháng 9/2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Phụ huynh đưa học sinh trường tiểu học Bùi Văn Mới, phường Phước Long, TP HCM đi khai giảng, tháng 9/2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Tại Nghệ An, chị Nguyễn Hạnh Phúc, 34 tuổi, cũng hoang mang. “Đang đọc bài báo về Nghị định 282, con gái bước vào tôi tắt vội, sợ nó biết rồi lấy cớ không học”, chị kể.

Con gái chị chỉ thích chơi, mỗi khi phải ngồi vào bàn học lại than mệt hoặc đau đầu. “Nếu biết có luật này, chắc nó giả ngất rồi gọi công an phạt mẹ”, chị nói.

Điều khiến các phụ huynh bối rối nhất là không biết thế nào được xem là “học quá sức”. “Mỗi đứa một khả năng. Con tôi không la mắng thì không động bút. Nếu vì vậy mà bị phạt, lương tôi chắc không đủ nộp”, chị Phúc nói.

Trên mạng xã hội, một cuộc thảo luận về quy định này thu hút hơn 4.500 bình luận. Ý kiến cho rằng “trước khi phạt phụ huynh, phải phạt thầy cô giao bài quá nhiều” nhận được hàng nghìn đồng tình.

Nhưng không thể phủ nhận thực trạng “cha mẹ là nguyên nhân hàng đầu gây căng thẳng tâm lý học sinh”. Một khảo sát được thực hiện trong ba năm với hơn 600 học sinh THCS, cho thấy mức độ stress của trẻ tăng tỷ lệ thuận với trình độ học vấn và kỳ vọng của cha mẹ, đặc biệt là của người cha – khi đặt mục tiêu càng cao, con càng dễ rơi vào lo âu và sợ thất bại.

Nghiên cứu của Quỹ Thanh thiếu niên và Nhi đồng Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNICEF Việt Nam) năm 2021 cũng ghi nhận nhiều học sinh mệt mỏi, sợ cha mẹ thất vọng khi không đạt thành tích như mong đợi.

Nhưng ông Lê Hoàng Phong, nghiên cứu sinh ngành Lãnh đạo giáo dục tại University College London (UCL), cho rằng bị ép học chỉ quyết định nguồn gốc của động lực, không quyết định kết quả. Ông tin cha mẹ ép con không phải vì không yêu thương, mà vì “bất an trong xã hội đo giá trị bằng điểm số”.

Theo ông Phong, động lực học thật sự phải được đánh thức từ bên trong, thay vì ra lệnh. Các nhà tâm lý gọi đây là “Thuyết Tự Quyết” (Self-Determination Theory).

“Quy định không nên chỉ răn đe, mà cần tái thiết niềm tin, giúp cha mẹ hiểu tình yêu thật sự không nằm ở chỗ con học bao nhiêu, mà ở chỗ con cảm thấy an toàn khi học”, ông nói.

Chuyên gia cảnh báo rủi ro nếu áp dụng quy định cực đoan, bởi áp lực học tập là sản phẩm của cả hệ giá trị xã hội, không chỉ từ gia đình. Ở Trung Quốc hay Singapore, điểm số là “giấy thông hành”, khiến cha mẹ vô tình nhân lên áp lực. Ngược lại, Anh, Mỹ đầu tư cho giáo dục cảm xúc (SEL) và đào tạo cha mẹ (parenting education) để họ đồng hành hiệu quả hơn.


Học sinh trước giờ thi tuyển sinh trung học phổ thông tại Hà Nội, tháng 6/2025. Ảnh: Lê Tùng

Học sinh trước giờ thi tuyển sinh trung học phổ thông tại Hà Nội, tháng 6/2025. Ảnh: Lê Tùng

Tiến sĩ Cherry Vũ (Vũ Anh Đào), tác giả sách Con mình chẳng lẽ lại ‘vứt’?, hiện sống tại New Zealand, nhìn nhận quy định mới còn cứng nhắc, nhưng ủng hộ tinh thần ngăn chặn bạo hành tinh thần, gồm cả ép học.

Tại New Zealand, phúc lợi tinh thần (wellbeing) của trẻ luôn được đặt lên hàng đầu. Nếu trẻ có dấu hiệu bị áp lực, nhà trường và tổ chức bảo vệ trẻ em sẽ can thiệp.

“Phần lớn cha mẹ không cố ý làm hại con, họ chỉ chưa nhận ra ‘yêu thương bằng kỳ vọng’ có thể trở thành gánh nặng. Các quy định nên chú trọng giáo dục, hỗ trợ cha mẹ thay vì chỉ trừng phạt”, tiến sĩ Đào nói.

Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ, Trưởng văn phòng Luật sư Trí Việt (TP HCM), cho biết Nghị định 282 sẽ sớm có thông tư hướng dẫn để làm rõ khái niệm “học quá sức”, giúp các bên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Dù vậy, chị Phúc ở Nghệ An vẫn thấy sợ. “Giờ trong chính nhà mình, muốn con mình tốt lên mà cũng bị phạt tiền”, chị băn khoăn.

Phạm Nga

Ngày xuất bản:

9 THÁNG 11, 2025

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Chôn thân máy bay Boeing làm hầm trú ẩn

AnhKỹ sư Dave Billings chi 5.400 USD mua thân máy bay Boeing 737 chôn trong vườn nhà, mở rộng hầm trú ẩn ngầm đã xây suốt 11 năm.

21 THÁNG 11, 2026

‘Cơn sốt’ tự chế robot AI giá rẻ

Từ dây đồng, bo mạch và con chip AI giá vài trăm nghìn đồng, nhiều người Việt tự lắp robot biết di chuyển, trò chuyện, dạy ngoại ngữ, đọc tin tức…

21 THÁNG 11, 2026

Quà 20/11 bằng rau rừng của giáo viên cắm bản

Không hoa tươi hay lễ kỷ niệm, ngày 20/11 của nhiều giáo viên cắm bản ở Cao Bằng, Lâm Đồng là những nắm rau cải, củ sắn và bó hoa rừng học trò hái dọc đường.

21 THÁNG 11, 2026

6 thứ trong nhà mua về dễ bỏ xó

Máy chạy bộ, đồ gia dụng nhỏ, hộp đựng hay mỹ phẩm thường được mua theo cảm hứng, sau đó ít sử dụng, chiếm diện tích và gây lãng phí.

21 THÁNG 11, 2026

Mục đích chung giúp Abbott vào ‘100 nơi làm việc tốt nhất Đông Nam Á’

Hơn 2.000 nhân viên gắn kết bởi mục đích chung vì cộng đồng, tạo thành nền tảng văn hóa doanh nghiệp, đưa Abbott Việt Nam vào danh sách “100 nơi làm việc xuất sắc nhất Đông Nam Á 2026”.

20 THÁNG 11, 2026