Quốc gia ít dân thứ ba thế giới đổi tên

Quốc đảo Nauru ở Thái Bình Dương đổi tên thành Cộng hòa Naoero, đúng theo cách viết và phát âm trong ngôn ngữ bản địa.

Tổng thống David Adeang ngày 3/8 cho biết động thái này giúp tên gọi chính thức của đất nước phù hợp với cách viết và cách phát âm trong ngôn ngữ bản địa. Mã quốc tế của đất nước sẽ chuyển từ NRU sang NRO và người dân sẽ được gọi là dei-Naoero thay vì Nauruan trong tiếng Anh.

Động thái trên sẽ đưa quốc đảo hẻo lánh ở Nam Thái Bình Dương trở lại với tên gọi truyền thống. Nước này từng được quốc tế biết đến với tên gọi Nauru chỉ vì tên địa phương khó đọc đối với người nước ngoài. Theo một thông báo trước đó từ chính phủ, đây vốn là cách gọi tiện lợi nhất thời chứ không phải lựa chọn tự nguyện.

“Đề xuất đổi tên nhằm tôn vinh một cách trọn vẹn hơn di sản, ngôn ngữ và bản sắc của quốc gia chúng ta”, Tổng thống Adeang phát biểu khi trình đề xuất đổi tên nước lên quốc hội hồi tháng một.

Với 12.000 dân, Cộng hòa Naoero là quốc gia nhỏ thứ ba thế giới về dân số, sau Tuvalu và Vatican. Nơi đây từng là thuộc địa của Đức và sau đó do Australia quản lý trước khi trở thành một nước cộng hòa độc lập vào năm 1968.

Quốc đảo đã trải qua nhiều thăng trầm trong lịch sử. Ngành khai thác phốt phát từng mang lại thịnh vượng cho hòn đảo trong những năm 1970, nhưng sau đó sụp đổ, đẩy đất nước đến bên bờ vực kiệt quệ kinh tế vào những năm 1990.

Hiện tại, Cộng hòa Naoero là một trong những quốc gia chịu rủi ro cao nhất thế giới trước tình trạng nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Điều này buộc chính phủ phải tìm kiếm nguồn đầu tư nước ngoài thông qua chương trình bán quốc tịch, nhằm lấy kinh phí di dời dân cư và hạ tầng ra xa vùng biển đang bị xâm lấn.

Việc đổi tên nước đánh dấu “khởi đầu cho một niềm tự hào dân tộc mới”, ông Adeang nhấn mạnh trong thông báo mới nhất. Trong lần bỏ phiếu gần nhất của chính phủ hồi tháng 5, Tổng thống từng tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để chốt quyết định này.

Nhưng trong tuyên bố hồi tuần trước, chính phủ cho biết sau “nhiều cuộc thảo luận sâu rộng”, các nghị sĩ đã quyết định không cần tổ chức trưng cầu dân ý.

“Dù trưng cầu dân ý nhằm xác định nguyện vọng của người dân, tên gọi Naoero vốn chưa bao giờ mất đi mà chỉ đang chờ được đón nhận trọn vẹn”, tuyên bố nêu rõ. “Tên gọi này là bản sắc dân tộc, có mặt trên quốc huy và được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng”.

Quyết định này sẽ kéo theo việc đổi lại tên quốc tịch tàu thuyền và máy bay của quốc đảo. Chính phủ nước này cũng đang nỗ lực vận động những quốc gia khác cùng các tổ chức quốc tế công nhận tên gọi mới.

Trang web của Liên Hợp Quốc đã ghi nhận quốc gia này theo tên gọi mới, lưu ý rằng chính phủ Cộng hòa Naoero đã đề nghị thay đổi từ tháng 6. Bộ Ngoại giao Australia và New Zealand cũng như đại sứ quán Mỹ và Trung Quốc trong khu vực cũng sử dụng tên “Naoero” khi nhắc về Nauru trên trang web của họ.

Lần gần đây nhất một quốc gia đổi tên là năm 2022, khi Tổng thống Recep Tayyip Erdogan yêu cầu Liên Hợp Quốc đổi tên quốc tế của nước này từ “Turkey” sang “Türkiye” để phản ánh đúng nhất văn hóa và giá trị của dân tộc, đồng thời tránh việc bị trùng tên với “con gà tây” trong tiếng Anh.

Vũ Hoàng (Theo AP, Reuters, AFP)