Quy tắc sống còn khi sơ cứu đột quỵ tại nhà


BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay trong điều trị đột quỵ, “thời gian là não”. Mỗi giây chậm trễ, khoảng 32.000 tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi. Thời gian trôi qua quyết định ranh giới giữa sự sống và cái chết, giữa khả năng hồi phục và nguy cơ tàn phế suốt đời. Bên cạnh việc nhận biết sớm các dấu hiệu, kỹ năng sơ cứu đúng cách của người nhà giữ vai trò then chốt trong giai đoạn chờ nhân viên y tế tiếp cận.

Khi phát hiện có người xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ theo nguyên tắc FAST (méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng), mọi người cần giữ bình tĩnh và thực hiện đúng các bước sau:

Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức

Đây là ưu tiên số một. Khi gọi, cần thông báo rõ “có người nghi bị đột quỵ” để lực lượng cấp cứu chuẩn bị phương tiện và lộ trình ưu tiên. Trường hợp tự đưa đi viện, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị điều trị đột quỵ chuyên sâu.

Đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn

Nếu bệnh nhân còn tỉnh, cho nằm nghỉ tại nơi thoáng mát, kê cao đầu khoảng 30 độ. Nếu bệnh nhân hôn mê hoặc nôn mửa, cần đặt nằm nghiêng (tư thế hồi sức) nhằm tránh chất nôn tràn vào đường thở gây sặc. Nới lỏng quần áo, cà vạt, thắt lưng để bệnh nhân dễ thở

Theo dõi sát và ghi nhớ thời điểm khởi phát

Ghi lại chính xác thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Đây là thông tin đặc biệt quan trọng giúp bác sĩ quyết định chỉ định điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết (trong 4,5 giờ đầu) hoặc can thiệp lấy huyết khối. Theo dõi nhịp thở, sắc mặt và mức độ tỉnh táo của bệnh nhân.

Đảm bảo thông thoáng đường thở

Nếu bệnh nhân có răng giả, cần nhẹ nhàng tháo bỏ để tránh răng rơi vào đường thở. Có thể dùng khăn sạch quấn vào ngón tay để lau đờm dãi hoặc chất nôn trong khoang miệng bệnh nhân.


Một bệnh nhân nữ trẻ tuổi điều trị tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Đỗ Hằng

Một bệnh nhân nữ trẻ tuổi điều trị tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Đỗ Hằng

Bác sĩ Dũng cảnh báo không cho bệnh nhân ăn uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp. Lý do, đột quỵ thường gây rối loạn nuốt, rất dễ dẫn đến sặc, suy hô hấp và tử vong.

Không tự ý cho bệnh nhân dùng thuốc. Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không đúng chỉ định trong giai đoạn cấp có thể làm bệnh nặng thêm hoặc gây sặc vào phổi.

Không châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay. Phương pháp này không có tác dụng làm tan cục máu đông, trái lại còn làm mất “thời gian vàng” cho can thiệp y khoa.

Không chờ đợi bệnh nhân “tự hồi lại”. Triệu chứng đột quỵ có thể thoáng cải thiện nhưng diễn biến rất nhanh và nguy hiểm, cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay.

Không tự lái xe máy chở bệnh nhân. Trong trường hợp không có xe cấp cứu, nên sử dụng ôtô hoặc taxi để bệnh nhân được nằm cố định, đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển.

“Sơ cứu đột quỵ đúng cách tại nhà giúp giảm đáng kể các biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Dũng nhấn mạnh và nhắc “hãy luôn ghi nhớ: Bình tĩnh – Nằm nghiêng – Gọi cấp cứu – Ghi nhớ thời điểm khởi phát.

Lê Nga

Ngày xuất bản:

12 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Đoàn xe tăng Đức đổi đường tới Litva ‘vì lo ngại Nga’

Sư đoàn xe tăng Đức di chuyển bằng đường sắt, thay vì cơ động bằng đường bộ qua Ba Lan như kế hoạch, nhằm tránh khiêu khích Nga, theo Bild.

23 THÁNG 11, 2026

Bãi bỏ 18 thủ tục hành chính về sở hữu trí tuệ

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa chuyển nhượng quyền và thống nhất đầu mối quản lý giống cây trồng.

23 THÁNG 11, 2026

Miền Bắc rét trở lại từ ngày 24/11

Một đợt không khí lạnh mới tràn xuống miền Bắc từ rạng sáng 24/11 khiến trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, miền Trung mưa giông gia tăng.

23 THÁNG 11, 2026

Liên danh Việt – Pháp – Hàn trúng gói tư vấn lớn nhất đường sắt tốc độ cao Bắc Nam

Liên danh 8 doanh nghiệp Việt Nam, Pháp và Hàn Quốc trúng gói thầu tư vấn lớn nhất dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, trị giá hơn 10.243 tỷ đồng.

23 THÁNG 11, 2026

Nhà vô địch World Cup đổ gục khi trả lời phỏng vấn

ColombiaTiền vệ Leandro Paredes ngất xỉu giữa cuộc phỏng vấn sau chiến thắng 2-0 của Boca Juniors trước Atletico Mineiro ở chung kết Copa Sudamericana.

23 THÁNG 11, 2026

Tiền đạo Việt Nam: ‘Kết quả trước Bỉ giúp chúng tôi tự tin hơn ở U17 World Cup’

QatarTiền vệ Lê Sỹ Bách tin rằng màn trình diễn tích cực trước Bỉ sẽ giúp Việt Nam tự tin hơn khi đấu New Zealand tại lượt hai bảng G U17 World Cup 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Ánh Viên thua ở chung kết bơi Đại hội Thể thao toàn quốc

TP HCMKình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên chỉ giành HC bạc ở nội dung 200m hỗn hợp môn bơi Đại hội Thể thao toàn quốc 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Tuyển thủ Việt Nam cúi đầu xin lỗi sau thẻ đỏ ở V-League

Đà NẵngTân binh đội tuyển Việt Nam Nguyễn Hồng Phúc nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với Nguyễn Lê Phát trong trận Đà Nẵng thua Ninh Bình 0-1 ở vòng 8 V-League 2026-2027.

23 THÁNG 11, 2026

Yamal lần thứ ba hỏng phạt đền tại La Liga

Tây Ban NhaLamine Yamal trở thành cầu thủ trẻ nhất sút hỏng ba quả phạt đền tại La Liga, khi Barca thắng ngược Villarreal 3-2 ở vòng 13 tối 22/11.

23 THÁNG 11, 2026

Cháy nhà máy ở Indonesia, hơn 30 người mất tích

Ít nhất 3 người chết và 36 người mất tích sau khi hỏa hoạn xảy ra tại nhà máy sản xuất bánh kẹo ở phía tây Jakarta.

23 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Vì sao tuổi trung niên dễ mất sức dù không mắc bệnh?

Khối cơ suy giảm, sức mạnh và khả năng vận động thay đổi theo tuổi tác có thể khiến người trung niên nhanh mệt, giảm sức bền dù không mắc bệnh.

23 THÁNG 11, 2026

Bé sơ sinh tổn thương thận vì cha mẹ cho uống nước tráng miệng sau bú

Lầm tưởng con bị ‘nóng trong’ sau các cữ sữa, cha mẹ tại Trung Quốc đã cho bé sơ sinh uống thêm nước lọc, vô tình khiến thận trẻ quá tải, phù nề nghiêm trọng, rối loạn điện giải.

23 THÁNG 11, 2026

Bác sĩ chỉ ra những dấu hiệu báo trước giờ phút lâm chung của người thân

Tay chân lạnh nổi vân tím, thở thất thường, tiếng khò khè lớn, rối loạn tiểu tiện, tụt huyết áp đột ngột và ngủ sâu mất phản ứng cho thấy một người đang cận tử.

23 THÁNG 11, 2026

Thanh niên 22 tuổi yếu liệt hai chân sau khi uống thuốc ho

Hà NộiSau một đêm tự mua thuốc ho về uống, thanh niên đột ngột yếu liệt hai chân, không thể tự ngồi dậy, phải nhập viện cấp cứu.

23 THÁNG 11, 2026

Phần bắp cải mọi người vứt đi lại chứa nhiều dưỡng chất nhất

Dù lá ngoài cùng của bắp cải thường bị bóc bỏ vì già cứng kém ngon, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Chen Pei-Chun cho biết đây lại là lớp tích lũy nhiều chất chống oxy hóa nhất nhờ quang hợp mạnh.

23 THÁNG 11, 2026