Sai lầm khi lạm dụng ‘nước mát gan’

TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết khi thời tiết nắng nóng gay gắt, mọi người có nhu cầu nấu các loại nước “mát gan, thải độc” như nước rau má, nước đậu đen, râu ngô… Tuy nhiên, nhiều người lạm dụng, uống thay nước lọc cả ngày vì nghĩ “nước từ rau củ tự nhiên tốt cho sức khỏe”.

Thực tế, các loại nước thảo mộc như râu ngô hay mã đề có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Nếu dùng kéo dài với lượng lớn mà không bù nước hợp lý, một số người nhạy cảm có thể tăng nguy cơ mất nước mà không nhận ra. Nhiều người thấy mình đi tiểu nhiều và nghĩ cơ thể đang “thanh lọc tốt”, nhưng đi tiểu nhiều không đồng nghĩa với cơ thể khỏe hơn.

Nhiều người uống hai lít nước rau má mỗi ngày để “mát gan” hay nồi nước đậu đen đặc uống thay hoàn toàn nước lọc suốt mùa hè. Có người đi nắng về uống liền vài cốc nước đá lạnh rồi cả ngày gần như không uống nước lọc nữa. Sai lầm khác là uống nước quá lạnh hoặc uống dồn dập khi bụng đói, gây khó chịu bụng và không giúp bù nước hiệu quả hơn ở những người nhạy cảm.

Tuy nhiên, nhiều loại “nước giải nhiệt” bán sẵn như nước rau má sữa, trà thạch hay nước sâm đóng gói thực chất chứa khá nhiều đường. Uống nhiều vừa dễ tăng cân, vừa khiến cơ thể nhanh khát hơn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nước lọc vẫn là nguồn bù nước tối ưu trong điều kiện thời tiết nóng. Do đó, thay vì đợi khát mới uống, nên chia nhỏ lượng nước và uống đều trong ngày. Người trưởng thành bình thường cần khoảng 1,5–2,5 lít nước mỗi ngày, tùy mức độ vận động và thời tiết.

Với người làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức như công nhân, shipper, nông dân, thợ xây, nhu cầu có thể cao hơn đáng kể do mất nhiều mồ hôi. Nhóm này nên uống từng ngụm nhỏ liên tục và có thể bổ sung oresol hoặc nước điện giải đúng hướng dẫn khi cần. Với các loại nước thảo mộc, đậu hay trái cây, một ly nhỏ để thưởng thức khác hoàn toàn với việc uống liên tục cả ngày.

“Nên xem đây là thức uống bổ sung, không thay thế nước lọc”, tiến sĩ nói. Mức tham khảo hợp lý là không quá 300–500 ml/ngày với các loại nước thảo mộc thông thường. Nên dừng nếu cơ thể có biểu hiện khó chịu.

Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh thận, đái tháo đường, tim mạch hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm không nên tự ý sử dụng kéo dài các loại nước thảo mộc theo trào lưu mạng xã hội mà không có tư vấn từ chuyên gia y tế. Hạn chế nước đá quá lạnh, nước ngọt có gas, nước có đường vì chúng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.

Thùy An