Sai lầm khiến người béo phì càng nhịn ăn càng tăng cân


Ngay sau khi Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chính thức định nghĩa béo phì là căn bệnh mạn tính, tiến triển và dễ tái phát, Tổ chức Y tế Thế giới công bố thống kê cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 20 triệu người thừa cân. Tốc độ gia tăng người mắc lên tới 38%, dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, tạo áp lực lên hệ thống y tế cộng đồng.

Chỉ ra sai lầm tự chữa bệnh phổ biến nhất, PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh, Giám đốc Trung tâm Y học gia đình và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cảnh báo thói quen ép giảm cân đột ngột. Khi nguồn dinh dưỡng sụt giảm mạnh, não bộ lập tức kích hoạt cơ chế sinh học để dự trữ năng lượng. Hệ quả là sau giai đoạn ăn kiêng nghiêm ngặt, người bệnh rơi vào “hiệu ứng quả lắc”, nạp thức ăn nhiều hơn và béo lên nhanh chóng. Thống kê thực tế chứng minh một nửa số cân đã giảm sẽ quay trở lại trong vòng 2 năm và trên 80% tái phát trong 5 năm tiếp theo.


Người thừa cân béo phì cần được kiểm tra, đánh giá toàn diện để xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Ảnh: Quỳnh Trần

Người thừa cân béo phì cần được kiểm tra, đánh giá toàn diện để xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Ảnh: Quỳnh Trần

Lý giải sâu hơn về hiện tượng này, PGS.TS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết cơ thể sở hữu mạng lưới cơ chế sinh học phức tạp nhằm chống lại việc sút cân. Lúc trọng lượng lao dốc, lượng hormone gây đói lập tức tăng cao trong khi hormone tạo cảm giác no tụt giảm. Quá trình này ép người mắc thèm ăn liên tục, khiến các nỗ lực tự thay đổi lối sống đơn lẻ thường thất bại, chỉ giúp giảm vỏn vẹn 3-5% trọng lượng.

Không chỉ nhịn ăn, nhiều người còn truyền tai nhau các phương pháp tiêu mỡ thiếu cơ sở khoa học. ThS.BS Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Dược TP HCM, nhấn mạnh việc uống giấm hay nước cốt chanh hoàn toàn không mang lại hiệu quả bền vững, ngược lại còn tàn phá nghiêm trọng dạ dày và hệ tiêu hóa. Một số khác lại chi tiền cho các cơ sở thẩm mỹ. Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Đào, Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường TP HCM, khẳng định các can thiệp ngoại vi này chỉ lấy đi lớp mỡ dưới da, tạo cảm giác eo thon giả tạo chứ không loại bỏ mỡ nội tạng. Lớp mỡ ẩn sâu này liên tục tiết ra chất gây viêm, trực tiếp sinh ra các bệnh lý nguy hiểm như trào ngược dạ dày, ngưng thở khi ngủ, tăng huyết áp hay đái tháo đường.

Dù đối mặt nhiều hệ lụy, người dân vẫn mang tâm lý chủ quan và tự ti. Khảo sát của Decision Lab và nghiên cứu Action Việt Nam phản ánh khoảng 30% người bệnh tự huyễn hoặc bản thân chỉ “hơi đậm người”, dẫu thực tế 56% đã chạm ngưỡng béo phì. Định kiến xã hội ép nhiều người giấu bệnh, mất từ hai đến năm năm loay hoay tự chữa trước khi tìm đến chuyên gia. Thậm chí, 24% người mắc tin rằng nhân viên y tế không thể giúp họ quản lý cân nặng.

Giới chuyên môn khuyến cáo người dân cần chủ động tìm gặp bác sĩ ngay khi chỉ số BMI vượt ngưỡng 25 kg/m2, hoặc vòng eo vượt 80 cm ở nữ và 90 cm ở nam. Béo phì xuất phát từ đa yếu tố gồm di truyền, lối sống tĩnh tại, căng thẳng tâm lý, rối loạn giấc ngủ. Do đó, y bác sĩ cần thăm khám toàn diện để xây dựng một phác đồ điều trị y khoa cá thể hóa, giúp người bệnh giảm cân khoa học thay vì tự loay hoay rước thêm bệnh vào người.

Lê Phương

Ngày xuất bản:

20 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Những câu nói ‘bóp nghẹt’ người trầm cảm

Những câu cửa miệng như “sướng mà không biết hưởng” hay “rảnh rỗi sinh nông nổi” như một bản án phủ nhận nỗi đau, tước đi chút dũng khí ít ỏi để người trầm cảm bước chân ra ngoài tìm sự trợ giúp.

18 THÁNG 11, 2026

Sáu mùi cơ thể ‘tố cáo’ bệnh tật trước khi triệu chứng xuất hiện

Hơi thở nồng mùi trái cây, nước tiểu bốc mùi hôi thối hoặc mồ hôi toát mùi tanh cá là những chỉ dấu trực tiếp cho thấy các cơ quan nội tạng đang gặp sự cố.

18 THÁNG 11, 2026

Gần 14.000 người Việt tử vong vì đái tháo đường trong 5 năm

Giai đoạn 2021-2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 13.800 ca tử vong do bệnh đái tháo đường, trong đó phụ nữ chiếm 54,3%.

18 THÁNG 11, 2026

Bác sĩ gắp giun đũa dài 18 cm trong ống mật người phụ nữ

Hà NộiBác sĩ Bệnh viện Bạch Mai vừa nội soi gắp thành công con giun đũa dài 18 cm, có phần đầu chui sâu vào ống mật chủ của người phụ nữ 46 tuổi.

18 THÁNG 11, 2026

Cơ sở bánh mì bị phạt 90 triệu đồng sau vụ 155 thực khách ngộ độc

Quảng TrịChủ cơ sở bánh mì Minh Tâm bị phạt 90 triệu đồng, đình chỉ hoạt động 4 tháng sau khi 155 người ăn bánh bị ngộ độc.

18 THÁNG 11, 2026