Sai lầm khiến người béo phì càng nhịn ăn càng tăng cân


Ngay sau khi Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chính thức định nghĩa béo phì là căn bệnh mạn tính, tiến triển và dễ tái phát, Tổ chức Y tế Thế giới công bố thống kê cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 20 triệu người thừa cân. Tốc độ gia tăng người mắc lên tới 38%, dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, tạo áp lực lên hệ thống y tế cộng đồng.

Chỉ ra sai lầm tự chữa bệnh phổ biến nhất, PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh, Giám đốc Trung tâm Y học gia đình và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cảnh báo thói quen ép giảm cân đột ngột. Khi nguồn dinh dưỡng sụt giảm mạnh, não bộ lập tức kích hoạt cơ chế sinh học để dự trữ năng lượng. Hệ quả là sau giai đoạn ăn kiêng nghiêm ngặt, người bệnh rơi vào “hiệu ứng quả lắc”, nạp thức ăn nhiều hơn và béo lên nhanh chóng. Thống kê thực tế chứng minh một nửa số cân đã giảm sẽ quay trở lại trong vòng 2 năm và trên 80% tái phát trong 5 năm tiếp theo.


Người thừa cân béo phì cần được kiểm tra, đánh giá toàn diện để xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Ảnh: Quỳnh Trần

Người thừa cân béo phì cần được kiểm tra, đánh giá toàn diện để xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Ảnh: Quỳnh Trần

Lý giải sâu hơn về hiện tượng này, PGS.TS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết cơ thể sở hữu mạng lưới cơ chế sinh học phức tạp nhằm chống lại việc sút cân. Lúc trọng lượng lao dốc, lượng hormone gây đói lập tức tăng cao trong khi hormone tạo cảm giác no tụt giảm. Quá trình này ép người mắc thèm ăn liên tục, khiến các nỗ lực tự thay đổi lối sống đơn lẻ thường thất bại, chỉ giúp giảm vỏn vẹn 3-5% trọng lượng.

Không chỉ nhịn ăn, nhiều người còn truyền tai nhau các phương pháp tiêu mỡ thiếu cơ sở khoa học. ThS.BS Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Dược TP HCM, nhấn mạnh việc uống giấm hay nước cốt chanh hoàn toàn không mang lại hiệu quả bền vững, ngược lại còn tàn phá nghiêm trọng dạ dày và hệ tiêu hóa. Một số khác lại chi tiền cho các cơ sở thẩm mỹ. Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Đào, Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường TP HCM, khẳng định các can thiệp ngoại vi này chỉ lấy đi lớp mỡ dưới da, tạo cảm giác eo thon giả tạo chứ không loại bỏ mỡ nội tạng. Lớp mỡ ẩn sâu này liên tục tiết ra chất gây viêm, trực tiếp sinh ra các bệnh lý nguy hiểm như trào ngược dạ dày, ngưng thở khi ngủ, tăng huyết áp hay đái tháo đường.

Dù đối mặt nhiều hệ lụy, người dân vẫn mang tâm lý chủ quan và tự ti. Khảo sát của Decision Lab và nghiên cứu Action Việt Nam phản ánh khoảng 30% người bệnh tự huyễn hoặc bản thân chỉ “hơi đậm người”, dẫu thực tế 56% đã chạm ngưỡng béo phì. Định kiến xã hội ép nhiều người giấu bệnh, mất từ hai đến năm năm loay hoay tự chữa trước khi tìm đến chuyên gia. Thậm chí, 24% người mắc tin rằng nhân viên y tế không thể giúp họ quản lý cân nặng.

Giới chuyên môn khuyến cáo người dân cần chủ động tìm gặp bác sĩ ngay khi chỉ số BMI vượt ngưỡng 25 kg/m2, hoặc vòng eo vượt 80 cm ở nữ và 90 cm ở nam. Béo phì xuất phát từ đa yếu tố gồm di truyền, lối sống tĩnh tại, căng thẳng tâm lý, rối loạn giấc ngủ. Do đó, y bác sĩ cần thăm khám toàn diện để xây dựng một phác đồ điều trị y khoa cá thể hóa, giúp người bệnh giảm cân khoa học thay vì tự loay hoay rước thêm bệnh vào người.

Lê Phương

Ngày xuất bản:

20 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Bác sĩ Trung Quốc chỉ bí quyết ăn lẩu ‘thả ga’ không lo tăng cân

Thay đổi thứ tự gắp món, ưu tiên đạm ít béo cùng rau xanh trước tinh bột và đổi nước chấm giúp thực khách thưởng thức lẩu mà vẫn kiểm soát tốt vóc dáng.

19 THÁNG 11, 2026

Giám đốc bị bắn ở Đồng Nai nguy kịch

Giám đốc Công ty Lâm nghiệp La Ngà ở Đồng Nai bị bắn vào đầu tại phòng làm việc, hiện hôn mê sâu, tổn thương não nghiêm trọng, tình trạng nguy kịch.

19 THÁNG 11, 2026

Công thức 3-2-1 giúp Jessica Alba siết mỡ, giữ cơ bụng thép ở tuổi 45

MỹQua ba lần sinh nở, diễn viên Jessica Alba duy trì cơ bụng săn chắc, vóc dáng cân đối nhờ kiên trì áp dụng công thức tập luyện 3-2-1 kết hợp nâng tạ, cardio và rèn luyện cơ lõi.

19 THÁNG 11, 2026

Bệnh viện Hong Kong xin lỗi vì cắt nhầm hai buồng trứng của người bệnh

Trung QuốcBệnh viện Đại học Trung Văn Hong Kong CUHK lên tiếng xin lỗi sau sự cố bác sĩ mất tập trung trong mổ nội soi, dẫn đến cắt bỏ hai buồng trứng của nữ bệnh nhân 45 tuổi.

19 THÁNG 11, 2026

Bản án tinh thần giấu sau câu nói ‘việc nhà có gì mà mệt’

Gần hai năm sau sinh, Thủy liên tục nghe “chăm con cũng không xong”, “mẹ béo tốt con lại còi cọc” – đến mức tự thấy mình kém cỏi và rơi vào trầm cảm.

19 THÁNG 11, 2026