Sỏi thận khác sỏi mật thế nào

Sỏi mật và sỏi thận là hai bệnh lý phổ biến dễ nhầm lẫn, do đều hình thành sỏi và có thể gây đau đớn. Tuy nhiên, sỏi mật và sỏi thận khác nhau về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị.

Theo Heathline, sỏi mật là những cặn lắng của dịch tiêu hóa cứng lại trong túi mật, có thể tạo ra một hoặc nhiều viên cùng sỏi một lúc. Chúng có nhiều kích thước khác nhau, có thể bằng hạt gạo hoặc lớn như quả bóng golf.

Sỏi thận được hình thành từ các chất hóa học trong nước tiểu do lượng nước tiểu quá ít hoặc chứa quá nhiều chất thải, các chất hóa học kết tinh thành các tinh thể. Nếu không thể đào thải ra ngoài, những tinh thể này có thể thu hút thêm các chất khác, trở nên lớn và cứng hơn.

Có 4 loại sỏi thận gồm sỏi canxi – loại phổ biến nhất, sỏi struvite, sỏi axit uric và sỏi cystine.

Nguyên nhân

Sỏi thận thường phát triển do chế độ ăn và lượng nước uống, còn sỏi mật thường liên quan đến sức khỏe hệ tiêu hóa nói chung và chức năng gan.

Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất gây sỏi mật:

Ứ đọng dịch mật: Khi túi mật không thể làm rỗng hoàn toàn hoặc hoạt động kém, dịch mật có thể ứ đọng, cô đặc lại và hình thành sỏi.

Dư thừa cholesterol: Nếu gan bài tiết nhiều cholesterol hơn lượng dịch mật có thể hòa tan, lượng dịch dư thừa có thể tạo thành tinh thể. Theo thời gian, những tinh thể đó hình thành nên sỏi mật.

Lượng bilirubin cao: Cơ thể tạo ra bilirubin khi phân giải hồng cầu. Một số bệnh lý khiến gan sản sinh ra quá nhiều bilirubin, có thể dẫn đến sỏi mật.

Triệu chứng

Sỏi mật có thể tồn tại mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, theo Cleveland Clinic, khi sỏi làm tắc nghẽn ống dẫn mật, người bệnh có thể bị buồn nôn, nôn mửa, đau đột ngột ở phần trên bên phải hoặc giữa dạ dày ngày càng nặng, đau giữa hai bả vai.

Các triệu chứng của sỏi thận phụ thuộc vào kích thước sỏi. Thông thường, sỏi thận lớn gây ra các triệu chứng nghiêm trọng bao gồm đau lưng dưới dữ dội, máu trong nước tiểu, đau bụng dưới hoặc bên hông, đi tiểu nhiều hơn, sốt, ớn lạnh, buồn nôn, nôn mửa.

Điều trị

Sỏi mật thường tái phát, song phần lớn không gây triệu chứng và không cần điều trị. Nếu cần, người bệnh có thể được kê thuốc làm tan sỏi mật trong vài tháng. Nếu sỏi tái phát, bác sĩ cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ túi mật, điều này không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng cho sức khỏe.

Việc điều trị sỏi thận phụ thuộc vào kích thước sỏi. Trường hợp sỏi thận nhỏ có thể cần uống nhiều nước hoặc kê thuốc theo toa giúp giảm độ axit trong nước tiểu, hỗ trợ đào thải sỏi tự nhiên. Sỏi lớn gây các triệu chứng nghiêm trọng hoặc nhiễm trùng cần phẫu thuật lấy sỏi. Người từng bị sỏi thận có nguy cơ cao tái phát lần hai và cũng tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn.

Để ngăn ngừa sỏi mật, mọi người nên duy trì cân nặng hợp lý, bổ sung chất xơ vào chế độ ăn uống và đảm bảo ăn uống đúng giờ.

Một trong những cách tốt nhất để tránh nguy cơ sỏi thận là uống đủ nước, bên cạnh đó giảm ăn mặn.

Anh Ngọc (Tổng hợp)