Sự thật ‘quy tắc 3 giây’ nhặt đồ ăn rơi xuống đất

“Quy tắc 3 giây” nhặt đồ ăn rơi xuống đất tưởng là an toàn song thực chất nguy hiểm, bởi vi khuẩn xâm nhập gần như ngay lập tức lúc đồ ăn tiếp xúc sàn nhà.

Nhiều người từng trải qua tình huống khi thức ăn vô tình rơi xuống sàn liền lập tức nhẩm tính “1, 2, 3 giây” để nhanh tay nhặt lên “trước khi vi khuẩn kịp bám vào”, rửa qua với nước rồi tiếp tục ăn. Tuy nhiên, giáo sư John Tregoning, chuyên gia Miễn dịch học Vaccine tại Đại học Hoàng gia London, Anh, dẫn nhiều nghiên cứu khẳng định quan niệm lâu đời này là hoàn toàn vô căn cứ.

Thực tế vi khuẩn lây nhiễm sang thực phẩm gần như ngay lập tức khi tiếp xúc với mặt đất và có thể tồn tại trên các bề mặt suốt nhiều giờ, rửa qua bằng nước không thể bảo đảm an toàn, theo John Tregoning. Cả ba công trình nghiên cứu về cơ chế lây nhiễm vi khuẩn được ông trích dẫn đều đi đến kết luận “quy tắc 3 giây” là hoàn toàn sai lầm.

Nghiên cứu đầu tiên khảo sát hiện tượng xảy ra khi thả nhiều loại thực phẩm gồm bánh mì, bánh mì phết bơ, dưa hấu và kẹo dẻo, xuống các bề mặt phủ đầy vi khuẩn như gạch men, thép, gỗ và thảm. Kết quả cho thấy những loại thực phẩm giàu độ ẩm như dưa hấu có tỷ lệ nhiễm khuẩn cao nhất khi rơi xuống bề mặt cứng và nhẵn như gạch men hay thép. Ngược lại, thực phẩm khô như bánh mì dính ít vi khuẩn hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc chúng an toàn. Giáo sư Tregoning nhấn mạnh sự kết hợp rủi ro nhất chính là thực phẩm ẩm ướt rơi trên bề mặt cứng.

Nghiên cứu thứ hai, thả xúc xích chín xuống các bề mặt cứng và ghi nhận vi khuẩn vẫn lây sang thực phẩm ngay cả khi bề mặt đó đã bị nhiễm khuẩn từ nhiều giờ trước. Các nhà khoa học chỉ ra rằng nếu đặt một miếng thịt gà nhiễm khuẩn lên mặt bếp, hai tiếng sau dù chỉ thả một lát bánh mì xuống đúng vị trí đó thì vi khuẩn vẫn sẽ bám vào đồ ăn, bởi chúng có thể duy trì sức sống tại đây tới 24 giờ. Như vậy, ngay cả khi mặt sàn hay bàn bếp trông có vẻ sạch sẽ, thực phẩm rơi xuống sau đó nhiều giờ vẫn đối mặt với nguy cơ lây nhiễm chéo nếu khu vực này từng tiếp xúc với đồ ăn nhiễm khuẩn.

Thực tế này cũng được chứng minh trong môi trường đòi hỏi sự vô trùng nghiêm ngặt. Nghiên cứu thứ ba áp dụng “quy tắc 3 giây” đối với các dụng cụ y tế trong phòng mổ. Kết quả chỉ ra rằng nếu bác sĩ phẫu thuật làm rơi một dụng cụ, thiết bị đó bắt buộc phải được làm sạch triệt để bằng chất tẩy rửa chuyên dụng mới có thể tái sử dụng an toàn. Điều này một lần nữa khẳng định thao tác nhặt lên nhanh chóng hoàn toàn không giúp ngăn chặn sự lây nhiễm vi khuẩn.

Giáo sư Tregoning nhấn mạnh rửa sơ thực phẩm bằng nước không đủ để bảo đảm độ sạch, đặc biệt nguy hiểm với những người có hệ miễn dịch yếu hoặc các gia đình nuôi thú cưng. Ngay cả khi thú cưng đã đi qua khu vực đó từ nhiều giờ trước, vi khuẩn sót lại trên mặt đất vẫn có thể bám vào đồ ăn. Để bảo vệ sức khỏe, giải pháp an toàn nhất khi thực phẩm đã rơi xuống đất là bỏ đi và chấp nhận rằng món ăn đó không còn sử dụng được nữa.

Bình Minh (Theo The Guardian, ST Headline)