Thủ khoa Tin học toàn quốc luyện code 8-10 tiếng mỗi ngày

Chiều 19/1, Đức và các bạn ngồi trong phòng Tin học ở trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nín thở chờ kết quả kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Khi thông báo vừa đến, cả nhóm cùng bật dậy, chụm đầu vào chiếc máy tính gần nhất. Thấy số báo danh 04 đạt giải nhất với 32,557/40 điểm, Đức nhảy cẫng lên vì sung sướng.

Đây là năm thứ ba Đức tham dự kỳ thi này. Từng đạt giải nhất năm ngoái, nam sinh lớp 12 chuyên Tin đặt mục tiêu lọt vào vòng 2 – vòng chọn đội tuyển thi Olympic Tin học quốc tế (IOI).

Em kể hài lòng với bài làm và có niềm tin sẽ đạt thứ hạng tốt sau kỳ thi, nhưng ngôi “thủ khoa” hoàn toàn nằm ngoài dự tính.

“Khi biết tin, em “đơ” ra, đứng lặng tại chỗ. Phải mất một lúc, em mới hét toáng lên, ‘Thủ khoa rồi!'”, Đức kể lại.

Hành trình với môn Tin học của Đức bắt nguồn từ lớp 8. Vì mê trò chơi điện tử, Đức được các bạn rủ học và tham gia các kỳ thi Tin học. Khi ấy, Đức vẫn tưởng môn này chỉ xoay quanh tin học văn phòng hay lập trình web.

Chỉ đến khi theo học thầy Nguyễn Thanh Tùng – giáo viên chủ nhiệm đồng thời là lãnh đội Tin học của trường, Đức mới hiểu thế nào là lập trình thi đấu. Những câu chuyện về sự thú vị của thuật toán và thành tích của các đàn anh đi trước đã truyền lửa để Đức nghiêm túc theo đuổi con đường này.

Đức nói thích nhất ở môn Tin học là những bài toán thú vị, khiến bản thân dù phải dành nhiều thời gian suy ngẫm, “vọc vạch”, nhưng không thấy áp lực hay nặng nề.

Tuy vậy, thời gian đầu, nam sinh không lọt vào đội tuyển đi thi cấp thành phố của trường. Đức không nản chí, tiếp tục ôn luyện và thi đỗ vào lớp chuyên Tin của trường chuyên Hà Nội – Amsterdam năm 2023, rồi được chọn vào đội tuyển thi quốc gia ngay từ lớp 10.

Là thành viên trẻ nhất, nam sinh phải “chạy” theo các anh chị cùng đội, học theo kiểu “hổng đâu thì vá đó”. Bước vào phòng thi, nam sinh run tới nỗi liên tục gõ sai, cứ một hồi lại phải xóa đi những dòng code (mã) đã viết. Năm đó, Đức không đoạt giải.

Đây cũng là một trong những khoảnh khắc mà Đức nghi ngờ mình không phù hợp để theo đuổi Tin học. Lên lớp 11, nam sinh tập trung rèn “tay nghề”: sửa những lỗi lặt vặt, tập code nhanh và chuẩn xác hơn. Tự nhận mình là người lì lợm, Đức thường dành 8-10 tiếng mỗi ngày để ôn thi trên trường, rồi về nhà tự luyện code vào buổi tối. Đức có thể dành 2-3 ngày chỉ để nghĩ cho ra một vấn đề trong bài thi.

Dần dần, em tích lũy được kinh nghiệm, thích ứng tốt hơn với áp lực và biết cách đưa ra quyết định một cách quyết đoán, chính xác. Kỳ thi năm ngoái, Đức lội ngược dòng, giành giải nhất.

Tới kỳ thi năm nay, nam sinh nhìn nhận mình đã “chín” hơn. Khi đã có sự tự tin vào tốc độ cài đặt, Đức dành toàn lực để đào sâu tư duy và thuật toán.

Trong đề thi, em thích nhất bài thứ 2, nội dung về cách đóng quà cho ông già Noel. Nam sinh phải “đấu tranh tư tưởng” giữa việc ưu tiên viết code cho bài hay làm các bài khác. Vì thời gian không có nhiều, em chọn quay lại sau, vừa kịp giải quyết trọn vẹn yêu cầu.

Còn bài khiến Đức tốn thời gian và “đau đầu” nhất là bài 6 – một bài Hình học, yêu cầu lập trình hình tròn, mà em không ôn trước đó.

“Vừa đọc đề xong, em liền… ôm đầu vì thấy lạ quá”, Đức kể. Nhưng may mắn là chính cảm giác bất an khi đọc bài này lại tạo áp lực, khiến Đức cẩn thận hơn với hai bài còn lại để giữ điểm. Nam sinh tập trung cao độ để giải quyết nhanh gọn bài 4 và 5. Cuối giờ, Đức mới quay lại bài 6, hoàn thành được một phần vì chỉ chọn hướng đi an toàn.

Đức lý giải chiến thuật của mình là chắc chắn, dành nhiều thời gian kiểm tra kết quả thay vì code những thứ vượt quá sức của bản thân. Đó là bởi ở phần cài đặt (coding), chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể dẫn đến sai số, khiến thí sinh mất sạch điểm. Kết quả là Đức đạt số điểm như dự đoán.

“Em rất tự hào về sự lựa chọn đó”, Đức nói.

Thầy Tùng nhận xét học trò có tư duy sắc bén và tố chất đặc biệt về Tin học, nhưng đáng quý hơn cả là niềm đam mê cháy bỏng với nó.

“Có những ngày, Đức dành gần như toàn bộ thời gian để code. Gặp bài khó, em không buông xuôi mà trăn trở suốt nhiều ngày để tìm lời giải”, thầy Tùng nói. Cả thầy và Đức tin rằng, học tập trong môi trường có nhiều đồng đội giỏi và quyết tâm cao cũng là một nguồn sức mạnh, tiếp thêm lửa để em đạt kết quả hôm nay.

Đức đang hoàn tất hồ sơ ứng tuyển một số đại học ở nước ngoài, với dự định theo đuổi ngành Khoa học máy tính hoặc Tối ưu hóa. Ngay sau đó, em sẽ tập trung hết sức để làm tốt nhất ở vòng chọn đội tuyển quốc tế.

“Dù rất hạnh phúc với kết quả song đây cũng là áp lực rất lớn cho em khi bước vào vòng 2, vì mỗi kỳ thi là một trải nghiệm hoàn toàn khác. Em vẫn cần nỗ lực hết mình”, Đức nói.

Khánh Linh