Thủ tướng Canada: Trật tự thế giới đang rạn nứt

“Chúng ta đang ở giữa sự rạn nứt, không phải giai đoạn chuyển đổi”, Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ ngày 20/1.

Theo ông, Canada từng hưởng lợi từ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, nơi vai trò dẫn dắt của Mỹ giúp bảo đảm các lợi ích toàn cầu như tự do hàng hải, hệ thống tài chính ổn định, an ninh tập thể và cơ chế giải quyết tranh chấp.

Nhưng hiện nay, thực tế mới đã hình thành. “Đó là hệ thống cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc, trong đó những nước mạnh nhất theo đuổi lợi ích bằng cách sử dụng hội nhập kinh tế như công cụ cưỡng ép”, Thủ tướng Canada nhấn mạnh.

Ông ám chỉ các nước tầm trung như Canada không nên cố gắng làm vừa lòng các cường quốc, cho rằng không còn có thể nuôi hy vọng “sự phục tùng sẽ đổi lấy được bình yên”.

“Điều đó sẽ không xảy ra. Câu hỏi đối với các nước tầm trung như Canada không phải là ‘có cần thích nghi với thực tế mới này hay không’. Chúng ta phải thích nghi. Vấn đề là chúng ta sẽ thích nghi bằng cách chỉ đơn thuần dựng lên những bức tường cao hơn hay liệu có thể làm gì đó tham vọng hơn. Các quốc gia tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu không có chỗ ở chiếc bàn đó, chúng ta sẽ trở thành món ăn trên thực đơn”, ông Carney nói.

Ông cho rằng các cường quốc hiện tại vẫn đủ khả năng hành động đơn độc. Họ có quy mô thị trường, năng lực quân sự và đòn bẩy để áp đặt điều khoản, nhưng các nước tầm trung thì không.

Kể từ khi bước chân vào chính trường Canada năm ngoái, ông Carney nhiều lần cảnh báo thế giới sẽ không thể trở lại trạng thái bình thường như trước thời Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Những tháng đầu tiên sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump liên tục gọi Canada, nước láng giềng phía bắc của Mỹ, là “bang thứ 51” và cho rằng việc sáp nhập sẽ mang lại lợi ích cho Canada.

Gần đây, ông Trump giảm phát ngôn về việc sáp nhập lãnh thổ Canada. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đêm 20/1 đăng hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy bản đồ Canada và Venezuela bị bao phủ bởi cờ Mỹ.

Hội nghị WEF năm nay bị phủ bóng bởi những lời đe dọa của ông Trump về việc kiểm soát Greenland, hòn đảo tự trị của Đan Mạch.

“Canada kiên quyết sát cánh cùng Greenland và Đan Mạch. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ quyền thuộc về riêng họ trong việc quyết định tương lai của Greenland”, Thủ tướng Carney khẳng định.

Huyền Lê (Theo AFP)