Thủ tướng đốc thúc chọn hình thức đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc Nam

Chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chiều 6/1, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trì lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam; trình Thường trực Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 15/1.

Bộ Xây dựng đồng thời chỉ định tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm đúng năng lực, quy trình, thủ tục và thẩm quyền theo quy định.

Cùng với việc sớm đề xuất hình thức đầu tư, Thủ tướng giao các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật. Các tập đoàn Viettel và VNPT tiếp tục triển khai các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống và công nghệ điều khiển.

Trước đó hai ngày, Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ, đánh giá Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan còn “lúng túng” trong triển khai dự án, nhất là ở khâu nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn phương thức đầu tư.

Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng thiết kế hệ tiêu chí và quy trình lựa chọn phương thức đầu tư hiệu quả, tối ưu, có lợi cho quốc gia và người dân, đồng thời phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết, Bộ phải đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với từng hình thức đầu tư, trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng tác động.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua 20 tỉnh, thành phố. Dự án được Quốc hội cho phép khu vực tư nhân tham gia đầu tư, dự kiến khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2035.

Tháng 5/2025, VinSpeed thuộc Vingroup từng đề xuất đầu tư dự án, trong đó doanh nghiệp tự thu xếp 20% vốn, phần còn lại vay từ Nhà nước với lãi suất 0% trong 35 năm. Tuy nhiên, cuối tháng 12/2025, VinSpeed rút đề xuất để tập trung vào các dự án hạ tầng khác. Một số doanh nghiệp trong nước như Thaco và Vận tải Đường sắt Việt Nam cũng bày tỏ quan tâm tham gia dự án.

Tại cuộc họp, Thủ tướng đồng ý giao tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái. Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng cần hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án vào tháng 6/2026 để sớm khởi công. Bộ Tài chính có trách nhiệm bảo đảm đủ vốn triển khai, trong đó có phương án vay vốn khi điều kiện thuận lợi.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc phân công “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; triển khai dự án theo tinh thần “ba có”: có lợi cho Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; “hai không”: không tham nhũng, tiêu cực, không để thất thoát, lãng phí; bảo đảm hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Vũ Tuân