Thủ tướng Takaichi: Việt – Nhật sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chiều 2/5 đề cập đến tương lai của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản, đồng thời công bố những cập nhật quan trọng trong sáng kiến “Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)” của Nhật Bản khi phát biểu tại Đại học Quốc gia Hà Nội, theo TTXVN.

Mở đầu bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nhắc lại kỷ niệm chuyến thăm Việt Nam 6 năm trước và bày tỏ mong muốn được thăm lại Hội An, nơi có di tích Chùa Cầu (Nihonbashi) được hoàn thành trùng tu với sự hợp tác của Nhật Bản cách đây hai năm. Theo Thủ tướng Nhật Bản, đây là minh chứng cho hơn 400 năm lịch sử giao thương năng động giữa hai dân tộc trên những vùng biển tự do.

Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết từ việc chủ yếu sản xuất quần áo, hàng dệt may một thập kỷ trước, Việt Nam nay đã trở thành nơi sản xuất của nhiều công ty toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị điện tử tích hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong các thành phần cốt lõi.

Bà nhấn mạnh ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện có mối quan hệ không thể tách rời với kinh tế Nhật Bản. Chỉ tính riêng tại ba Khu Công nghiệp Thăng Long gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Các doanh nghiệp như Canon đang thu mua linh kiện từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều nơi ở châu Á để sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu ngay tại Việt Nam.

Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết hợp tác Việt – Nhật đã vươn ra không gian vũ trụ. Bà đánh giá cao việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản, vừa khánh thành hồi tháng 3 tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Nhật Bản cũng đang hỗ trợ Việt Nam chế tạo vệ tinh quan sát Trái Đất, LOTUSat-1, để phục vụ dự báo thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về chất bán dẫn. Việc mở chương trình kỹ sư công nghệ chip bán dẫn tại Trường Đại học Việt – Nhật năm 2025 được kỳ vọng sẽ củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản và đóng góp cho sự tiến bộ công nghiệp của Việt Nam.

Theo lãnh đạo Nhật Bản, nước này mong muốn thúc đẩy hợp tác công – tư mạnh mẽ hơn với Việt Nam trong lĩnh vực khai thác và phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.

Thủ tướng Takaichi công bố “cập nhật FOIP” tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên: Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu, tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; cùng kiến tạo cơ hội tăng trưởng kinh tế qua hợp tác công – tư và chia sẻ quy tắc; tăng cường hợp tác an ninh để đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.

Về lĩnh vực an ninh năng lượng, Thủ tướng Takaichi cho biết bà vừa tổ chức một hội nghị trực tuyến khẩn cấp với các lãnh đạo châu Á và công bố Sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWERR ASIA), đồng thời cảm ơn sự ủng hộ của Thủ tướng Lê Minh Hưng với sáng kiến này.

Theo đó, Nhật Bản sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính, mà dự án đầu tiên là hỗ trợ thu mua dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về trung và dài hạn, hai bên sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực và phát triển các nguồn năng lượng mới như nhiên liệu sinh học, điện Mặt Trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).

Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae mong muốn các quốc gia tự cường hợp tác xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do và rộng mở” làm nền tảng cho sự hòa bình và thịnh vượng.

Ngọc Ánh