Tiếng ồn tần số thấp – nỗi khổ vô hình của dân chung cư

Trung QuốcSuốt 5 ngày đầu hè năm nay, Zhang Yushi ở trong trạng thái buồn nôn, bực bội và mất ngủ vì âm thanh “ù ù” như ong vỗ cánh vang lên bên tai suốt 24 giờ.

Ban đêm, Zhang phải đeo tai nghe và bật tiếng ồn trắng nhưng vẫn tỉnh giấc liên tục. Sau khi dùng thiết bị đo, anh phát hiện âm thanh lớn nhất nằm ở bức tường phòng ngủ, chạm mức 39 dB. Tìm hiểu từ căn hộ hàng xóm, Zhang phát hiện nguồn phát là một máy bơm oxy của bể cá cảnh đặt sát tường. Khi bể cá được dời đi, tiếng ồn mới chấm dứt.

Loại âm thanh ảnh hưởng đến Zhang được gọi là tiếng ồn tần số thấp (20-200 Hz). Dải tiếng ồn này chủ yếu truyền qua kết cấu công trình, có âm lượng nhỏ, khó xác định nguồn nhưng sức xuyên thấu mạnh. Các nghiên cứu y học chỉ ra việc tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn dải tần thấp làm suy giảm thính giác, gây rối loạn thần kinh và hệ tim mạch.

Năm 2025, Trung Quốc ghi nhận hơn 6,8 triệu vụ khiếu nại về tiếng ồn, phần lớn liên quan đến các âm thanh khó đo lường này. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn đo đạc hiện hành thường chưa đánh giá hết tác động của âm thanh dải tần thấp, khiến nhiều nạn nhân gặp khó khăn khi khiếu nại.

Tại Thượng Hải, Li Qian cùng chồng chuyển đến căn hộ ở quận Thanh Phố vào năm 2023. Mỗi tối, cô nghe thấy âm thanh ngắt quãng kéo dài đến rạng sáng gây ù tai, tức ngực. Tháng 10/2023, Li Qian xác định nguồn phát là phòng máy bơm nước ở tầng hầm B1, nằm dưới phòng ngủ. Ứng dụng đo tiếng ồn hiển thị mức âm thanh khoảng 70 dB, dải tần 50-200 Hz. Cơ quan quản lý kiểm tra và kết luận “không vượt chuẩn”, ban quản lý tòa nhà từ chối xử lý.

Li Qian phải chuyển ra ngoài thuê nhà với giá khoảng 450 USD một tháng. Đến tháng 6, cô thuê đơn vị độc lập kiểm tra, ghi nhận bốn chỉ số vượt mức và chuẩn bị hơn 14.000 USD chi phí pháp lý để khởi kiện chủ đầu tư.

Tại Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Xiao Shan phản ánh việc phải nghe tiếng gầm rú máy móc lúc rạng sáng. Nguồn phát được xác định là hệ thống kho lạnh của cửa hàng thịt ở tầng một. Sau khi liên tục phản ánh, chủ cửa hàng mới đồng ý bọc đệm cách âm và tắt máy sau 22h.

Zhu Lin, chuyên gia âm học từng tư vấn cho gần 100.000 trường hợp, nhận định tiếng ồn tần số thấp bùng phát do hệ thống hạ tầng (máy biến áp, máy bơm, điều hòa trung tâm) xây dựng từ nhiều năm trước đang bước vào thời kỳ lão hóa. Việc xác định nguồn phát tốn nhiều công sức. Hồi tháng 7, Zhu Lin mất hai ngày đo đạc mới phát hiện tiếng ồn 78 Hz tác động đến cư dân hai tòa nhà ở Duy Phường (tỉnh Sơn Đông) xuất phát từ đường dẫn khí tại tầng hầm.

Về mặt pháp lý, Luật Sinh thái và Môi trường sửa đổi của Trung Quốc có hiệu lực từ 15/8/2026. Điểm đột phá là cơ quan tư pháp không còn lấy tiêu chí “vượt chuẩn” làm thước đo duy nhất. Trong vụ án đầu tiên được xét xử cùng ngày, tòa án phán quyết rằng nếu hoạt động kinh doanh liên tục cản trở cuộc sống bình thường của người dân, hành vi đó vẫn cấu thành vi phạm pháp luật.

Trong lúc chờ đợi các giải pháp kỹ thuật, chuyên gia Zhu Lin khuyên người dân cố gắng coi đây như tiếng ồn trắng để ổn định tâm lý, tránh lo âu quá mức sinh ra ảo thanh. Các biện pháp tức thời như dùng quạt tạo tiếng ồn nền, kê giường cách xa tường vài centimet và chèn thêm đồ vải vào khe hở có thể giúp giảm rung chấn truyền vào cơ thể.

Bảo Nhiên (Theo QQ)