Tiêu hủy đàn chó cắn chết nữ du khách ở Australia

Ngày 25/11, chính quyền Queensland tuyên bố đàn chó – gồm 10 con, gây ra cái chết của nữ du khách 19 tuổi trên đảo K’gari – sẽ được an tử. Bộ trưởng Môi trường bang Queensland Andrew Powell nói quyết định khó khăn nhưng phù hợp lợi ích cộng đồng.

Vào 19/1, Piper James, 19 tuổi, được tìm thấy đã chết trên bờ biển, xung quanh là đàn chó dingo. Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy các bằng chứng vật lý phù hợp với chết đuối và những vết thương phù hợp với vết cắn của chó dingo. Tuy nhiên, những vết cắn này được xác định “không đủ khả năng gây tử vong ngay”.

Hòn đảo K’gari cách thủ phủ Queensland Brisbane khoảng 380 km về phía bắc, là nơi sinh sống của khoảng 200 con chó dingo – loài vật thiêng liêng đối với người Butchulla bản địa. Người Butchulla đồng quản lý hòn đảo, phối hợp với chính quyền bang.

Người phát ngôn của Bộ Môi trường cho biết các kiểm lâm đã dành cả tuần theo dõi chặt chẽ đàn chó dingo liên quan đến sự việc và nhận thấy chúng có hành vi hung hãn. Trong khi đó, Thư ký của Hiệp hội Thổ dân Butchulla, Christine Royan, nói quyết định này như “một cuộc tiêu diệt”.

Sáu con dingo đã bị tiêu diệt vào 24/1 nhưng Royan cho biết các “chủ sở hữu truyền thống của hòn đảo” không được tham vấn, thậm chí còn không được thông báo cho đến 25/1. Bà Royan nói chính quyền đã không tôn trọng cộng đồng thổ dân.

Các vụ chó dingo tấn công người xảy ra nhiều hơn những năm gần đây nhưng các sự cố gây tử vong khá ít.

Vụ Azaria Chamberlain vào tháng 8/1980 gây chú ý nhất. Bé gái Azaria Chantel Loren Chamberlain, 9 tuần tuổi, biến mất khỏi lều gia đình trong lúc cha mẹ Lindy và Michael đang cắm trại cùng hai con trai lớn. Mẹ cô bé kể con gái bị một con dingo bắt mất, thi thể cô bé vẫn chưa được tìm thấy.

Ban đầu, Lindy bị cáo buộc giết con gái và nhận án chung thân năm 1982. Đến năm 1986, áo khoác của Azaria được tìm thấy gần hang dingo và người mẹ được trả tự do. Năm 2021, sau lần khám nghiệm thứ tư, nhân viên pháp y chính thức kết luận Azaria bị dingo tấn công và bắt đi như lời khai ban đầu của gia đình.

Vào năm 2001, một con chó dingo trên đảo K’gari giết chết cậu bé 9 tuổi Clinton Gage, dẫn đến một cuộc tiêu diệt gây tranh cãi. Khoảng 30 con đã bị tiêu diệt dù các nhà bảo tồn kịch liệt phản đối.

Kể từ đó, chính quyền bang đã thiết lập một loạt biện pháp khác để bảo vệ con người khỏi động vật, chẳng hạn lập hàng rào và biển cảnh báo. Người Butchulla và các nhà bảo tồn lâu nay đổ lỗi cho tình trạng du lịch quá mức gây ra các vụ tấn công trên đảo.

Ủy ban tư vấn di sản thế giới của K’gari từng cảnh báo vào tháng 2/2025 về việc hệ sinh thái của hòn đảo có nguy cơ bị phá hủy bởi “du lịch quá mức”. Tuy nhiên, Bộ trưởng Powell liên tục bác bỏ các đề xuất hạn chế số lượng du khách.

Giảng viên cao cấp Bradley Smith của Đại học Central Queensland cho biết quyết định an tử “phi lý và sẽ gây tác động tàn khốc” đến hệ sinh thái quần thể. Theo ông, chó dingo đang trên đà tuyệt chủng trong 50-100 năm.

“Mỗi lần họ tiêu diệt một cá thể và đặc biệt là cả một đàn, họ đang loại bỏ toàn bộ gen của chúng khỏi quần thể vốn đã hạn chế”, ông nói. Smith cho rằng việc giảm sự đa dạng di truyền sẽ khiến động vật dễ bị bệnh tật và cận huyết hơn. Thay vì giết chúng, ông nói con người cần thay đổi cách cư xử với chó dingo trên đảo.

Hoài Anh (Theo Guardian, Ebsco)