Tòa án Anh yêu cầu gỡ hoạt hình Việt ‘vi phạm bản quyền ghi âm’

Tòa án Anh yêu cầu nhà sản xuất Việt, Sconnect, gỡ các video “Wolfoo” vì xác định hoạt hình này vi phạm bản quyền bản ghi âm của “Peppa Pig”.

Theo Solicitors Journal, sau quá trình khoảng hơn bốn năm xét xử, Tòa án cấp cao Anh và xứ Wales ra phán quyết (summary judgment – phán quyết rút gọn) có lợi cho Hasbro và Astley Baker Davies Ltd trong vụ kiện bản quyền đối với Sconnect, đơn vị Việt Nam sản xuất series hoạt hình Wolfoo, hôm 25/6.

Vụ kiện được Hasbro – tập đoàn giải trí Mỹ sở hữu quyền đối với thương hiệu Peppa Pig – cùng Astley Baker Davies Ltd, studio đồng sáng tạo series, khởi xướng tại Tòa án cấp cao Anh và xứ Wales từ năm 2022. Nguyên đơn cáo buộc nhiều video Wolfoo sử dụng trái phép các đoạn ghi âm ngắn từ Peppa Pig, chủ yếu là lời thoại của Peppa và các thành viên trong gia đình, trong đó có những câu cảm thán như “Hooray!” (Hoan hô).

Thẩm phán Richard Smith kết luận nhiều video Wolfoo sử dụng các đoạn ghi âm thuộc bản quyền của Peppa Pig. Tòa xem xét 92 video Wolfoo bằng tiếng Anh và xác định trong số đó đều chứa các đoạn âm thanh từ Peppa Pig. Với các video bằng ngôn ngữ khác, những đoạn âm thanh tương tự xuất hiện trong khoảng 75% số video được kiểm tra.

Thẩm phán cho biết việc sao chép diễn ra “trên diện rộng, dường như phổ biến ít nhất trong các video Wolfoo bằng tiếng Anh”. Ông cũng đánh giá bằng chứng về việc sao chép các đoạn âm thanh là “thuyết phục”. Thẩm phán yêu cầu gỡ toàn bộ video có nhân vật Wolfoo khỏi các nền tảng trực tuyến, trong đó có YouTube, trước 16h ngày 3/8 theo giờ London (tức 22h cùng ngày giờ Hà Nội).

Trong phán quyết lần này, tòa chỉ giải quyết yêu cầu liên quan đến bản quyền các bản ghi âm của Peppa Pig. Các vấn đề khác trong vụ kiện, như những cáo buộc về “tạo hình” và “hành vi cạnh tranh không lành mạnh”, không thuộc phạm vi phán quyết này.

Theo Guardian hôm 29/7, đại diện Sconnect – đơn vị sản xuất Wolfoo – phủ nhận các cáo buộc. Đại diện công ty giải thích các video sản xuất trước giai đoạn giữa năm 2020 có âm thanh từ Peppa Pig là do một nhà thầu độc lập tự ý sử dụng mà không được đơn vị này biết hoặc cho phép. Với các video thực hiện sau đó, Sconnect nói âm thanh do êkíp sản xuất thực hiện.

Sconnect cho biết đã gỡ các video bị xác định vi phạm bản quyền, theo thông tin trên Guardian. Trong quá trình tố tụng, công ty cũng phản đối việc áp dụng lệnh gỡ video tại Anh, Liên minh châu Âu và 166 quốc gia thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trong đó có Mỹ và Việt Nam, với lý do phạm vi của lệnh “quá rộng”.

Tuy nhiên, tòa không chấp nhận lập luận của Sconnect về trách nhiệm của bên thứ ba. Thẩm phán cho rằng việc viện dẫn nhà thầu độc lập không làm thay đổi kết luận về hành vi sử dụng các đoạn âm thanh có bản quyền. Tòa cũng bác lập luận Sconnect cho rằng những video sau thời điểm giữa năm 2020 chỉ sử dụng âm thanh do đơn vị này tự sản xuất.

Đến ngày 6/8, các kênh YouTube của Wolfoo đã gỡ các video được đăng trước thời điểm phán quyết và chỉ còn đăng tải video mới.

Sconnect hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức về phán quyết của tòa án cấp cao Anh. Tòa cũng chưa quyết định toàn bộ các biện pháp khắc phục và chi phí tố tụng. Theo thủ tục tố tụng của Anh, các bên vẫn có thể xin phép kháng cáo lên Tòa phúc thẩm.

Sconnect là công ty sáng tạo nội dung Việt Nam ra đời năm 2014, phát triển nhân vật hoạt hình sói Wolfoo. Series cùng tên ra mắt năm 2018, xoay quanh một chú sói nhỏ sống cùng gia đình. Loạt phim hướng đến trẻ em từ hai đến bảy tuổi, được phát hành bằng tiếng Anh và lồng tiếng sang nhiều ngôn ngữ như Arab, Trung Quốc, Pháp và Tây Ban Nha. Các tập đăng trên YouTube, YouTube Kids và website Wolfoo World, thu hút hàng trăm triệu lượt xem.

Peppa Pig là series hoạt hình dành cho trẻ mầm non của Anh, do Neville Astley và Mark Baker sáng tạo, cùng Phil Davies thành lập studio Astley Baker Davies để sản xuất. Series ra mắt ngày 31/5/2004, hiện được phát hành tại hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ban đầu, Peppa Pig do Astley Baker Davies sản xuất, sau đó Entertainment One (eOne) đảm nhiệm việc quản lý, phân phối và khai thác thương hiệu. Năm 2019, tập đoàn giải trí Mỹ Hasbro mua lại eOne, qua đó tiếp quản quyền đối với Peppa Pig. Từ mùa thứ tám, series do Karrot Animation và Hasbro Entertainment sản xuất.

Tranh chấp bản quyền giữa hai series nổi tiếng Wolfoo và Peppa Pig bắt đầu từ cuối năm 2021 sau khi eOne gửi các khiếu nại đối với video Wolfoo trên YouTube. Hai bên sau đó kiện lẫn nhau tại Nga, Anh và Việt Nam. Việc này khiến các kênh của sói Wolfoo bị xóa hơn 4.000 video, đồng thời nhiều kênh YouTube, trong đó có kênh 12 triệu lượt theo dõi và hàng tỷ lượt xem bị khóa chức năng đăng video mới.

Một số video sau đó được YouTube khôi phục, song nhiều video khác tiếp tục bị gỡ. Song song với vụ kiện tại Anh, Sconnect từng tố cáo eOne “mạo nhận” quyền sở hữu Peppa Pig khi gửi khiếu nại bản quyền tới YouTube dù đã chuyển giao quyền sở hữu cho Hasbro. Sconnect đồng thời cáo buộc YouTube gỡ video “vô căn cứ”. Theo đại diện Sconnect hồi tháng 6/2024, các biện pháp trên khiến doanh nghiệp thiệt hại khoảng một triệu USD mỗi tháng.

Năm 2022, Sconnect từng nhận kết quả có lợi trong vụ tranh chấp với Entertainment One (eOne) – chủ sở hữu cũ của Peppa Pig – tại Nga, khi eOne tố cáo Wolfoo là nhân vật làm lại của Peppa Pig, đồng thời sử dụng phong cách nghệ thuật và âm thanh đặc trưng của công ty. Tòa án Moskva chấp thuận cho eOne rút đơn kiện, sau đó chấp nhận một phần yêu cầu của Sconnect về bồi thường chi phí tố tụng.

Cát Tiên