Tranh vẩy sơn có giá hơn 180 triệu USD

Theo ArtNews, tác phẩm xuất hiện trong phiên đấu giá của Christie’s tại New York ngày 18/5. Với mức khởi điểm là 82 triệu USD, Number 7A, 1948 nhận hơn 60 lượt trả giá. Qua hơn 10 phút, tranh được gõ búa với con số 157 triệu USD (hơn 4.100 tỷ đồng), thuộc về vị khách do chủ tịch toàn cầu Christie’s – Alex Rotter – đại diện tham gia. Hiện ban tổ chức không công bố thông tin người mua tranh.

Nếu tính các khoản thuế phí, tranh đạt mức giá 181,2 triệu USD bao. Ban đầu, giới chuyên môn ước tính tác phẩm trừu tượng này có giá hơn 100 triệu USD. Đây là tác phẩm được đấu giá cao nhất trong di sản của Jackson Pollock, xếp sau là Number 17, 1951 với giá 61 triệu USD do Sotheby’s bán năm 2021. Trước khi được chào bán, tranh thuộc về bộ sưu tập của vợ chồng “ông trùm truyền thông” S. I. Newhouse đến khi ông qua đời năm 2017.

Theo Artnet, Jackson Pollock sáng tác Number 7A, 1948 trong một căn nhà kho gần khu East Hampton, New York, năm ông 36 tuổi. Ông trải vải canvas thô trên sàn, sau đó đổ, nhỏ giọt hoặc vẩy sơn dầu lên mặt tranh để màu đọng lại thành các chi tiết. Kỹ thuật này được gọi là “drip painting (vẩy sơn)”.

Đây là một trong những sáng tác mở đầu giai đoạn drip painting của Jackson Pollock. Trước đó, ông chịu ảnh hưởng bởi phong cách nghệ thuật của Pablo Picasso, theo Smithsonian. Năm 1947, ông hoàn thành bức đầu tiên áp dụng kỹ thuật vẩy sơn, Full Fathom Five. Tuy nhiên, một số trang tin cho rằng Free Form (1946) là tác phẩm đánh dấu cột mốc mới của ông.

Christie’s nhận xét tranh có vài nét khá đậm tạo điểm nhấn chính cho bố cục, còn số khác mảnh như tơ. Tranh còn vài vệt đỏ được tạo từ thủ pháp họa sĩ thường dùng để tăng độ kịch tính. “Với tác phẩm này, Pollock cuối cùng giải phóng bản thân khỏi những ràng buộc của hội họa truyền thống, cho ra đời một trong những bức tranh trừu tượng thực sự đầu tiên của lịch sử mỹ thuật”, trích lời bình của nhà đấu giá.

Dù cái tên Jackson Pollock gắn liền nghệ thuật drip painting, ông không phải cha đẻ của lối vẽ này. Theo nhiều chuyên trang, nữ họa sĩ Ukraine Janet Sobel là người phát minh, ra mắt tác phẩm đầu tiên năm 1945. Dẫu vậy, danh họa Mỹ là người đưa thủ pháp này trở thành “hình thức biểu đạt nghệ thuật tối thượng của thế kỷ 20”, theo nhận định của Christie’s.

Ông còn một số bức tranh có giá trị cao như Number 19 (58 triệu USD), Composition with Red Strokes (55,4 triệu USD), Number 13 (54 triệu USD). Năm 2015, nhà sưu tập kiêm “ông trùm quỹ đầu cơ” Ken Griffin bức Number 17A (1948) với giá 200 triệu USD trong một thương vụ cá nhân.

Jackson Pollock (1912-1956) là nghệ sĩ nổi bật của trường phái Biểu hiện trừu tượng. Ông là con út trong gia đình có năm anh em trai ở Wyoming, Mỹ. Do gia đình khó khăn, ông thường xuyên chuyển nhà nên tuổi thơ dành phần lớn ở Arizona và California. Năm 1930, ông trở thành sinh viên trường Art Students League of New York. Thập niên 1940, tài năng của ông bắt đầu được công nhận, nhất là với các tác phẩm theo hướng drip painting.

Năm 2009, The Times xếp ông đứng thứ bảy trong top 10 họa sĩ vĩ đại nhất thế kỷ 20. Trong một cuộc phỏng vấn, Pollock từng mô tả quá trình sáng tạo: “Khi vẽ, tôi không ý thức được tôi đang làm gì. Tôi không sợ tạo ra sự thay đổi, phá hoại hình ảnh bởi bức tranh có đời sống riêng”. Năm 1945, ông kết hôn họa sĩ Lee Krasner, cả hai không có con. Năm 1954, danh họa qua đời ở tuổi 54 do tai nạn giao thông.

Trịnh Lâm (theo ArtNews, Artnet, Christie’s)