Từ người bán thận thành ‘trùm’ đường dây mua bán nội tạng

Bùi Tiến Lực cùng 5 đồng phạm sẽ bị TAND TP HCM xét xử ngày 18/6 về tội Mua bán bộ phận cơ thể người và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Liên quan vụ án, Nguyễn Thanh Phong, Phan Thanh Hải, Hồ Hiếu, Mai Quang Anh và Lương Văn Nam bị truy tố với vai trò đồng phạm về một hoặc cả hai tội danh trên. Riêng Trần Thanh Hòa đã chết nên cơ quan điều tra đình chỉ bị can.

Theo cáo trạng, năm 2018, Lực quen Hòa trong thời gian chờ bán thận.

Một năm sau, Lực bán thận thành công, còn Hòa không đủ điều kiện hiến thận do mắc bệnh huyết áp.

Sau khi nắm rõ quy trình xét nghiệm, khám và hoàn thiện hồ sơ ghép thận, Lực chuyển sang môi giới mua bán thận để hưởng lợi.

Hòa được giao tìm người bán thận, kết nối với người cần ghép, đưa các bên đi xét nghiệm và được chia 20 triệu đồng cho mỗi ca ghép thành công.

Từ năm 2019 đến 2022, Nguyễn Thanh Phong, Phan Thanh Hải, Lương Văn Nam, Mai Quang Anh và Hồ Hiếu – những người từng bán thận thông qua Lực – lần lượt tham gia đường dây.

Kết quả giám định cho thấy hầu hết bị cáo trong vụ án có tỷ lệ tổn thương cơ thể 45% do đã cắt một quả thận.

Biến người lạ thành người thân để ghép thận

Để hợp thức hóa hồ sơ tại bệnh viện, Lực và Hòa bị cáo buộc làm giả giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, xác nhận của chính quyền địa phương, đơn tự nguyện hiến thận và đơn chấp thuận hiến thận.

Mục đích là biến người bán thận thành người có quan hệ huyết thống hoặc họ hàng với người nhận thận theo quy định.

Cơ quan công tố xác định Lực đặt mua con dấu giả, phôi giấy khai sinh trên mạng, sau đó giả chữ ký lãnh đạo địa phương và đóng dấu để hoàn thiện hồ sơ.

Hồ Hiếu – người được nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận – bị cáo buộc hỗ trợ soạn thảo các giấy tờ giả này.

Theo VKS, Lực đã sử dụng 42 tài liệu giả về nhân thân của người bán và người nhận thận để phục vụ hoạt động mua bán thận.

Cơ quan điều tra xác định Lực trực tiếp dùng 5 con dấu giả để làm 21 tài liệu giả; ngoài ra Hòa còn thực hiện 51 tài liệu giả khác.

Hồ Hiếu bị cáo buộc tham gia làm 8 tài liệu giả trong các bộ hồ sơ ghép thận khác nhau. Nguyễn Thanh Phong sử dụng 15 tài liệu giả nhằm hợp thức hóa hồ sơ cho ba trường hợp mua bán thận.

28 trường hợp mua bán thận bị phát hiện, nhiều ca phải chi 1,1 tỷ đồng

Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 11/2019 đến tháng 10/2023, nhóm bị can đã thực hiện 28 trường hợp mua bán thận. Trong đó, 15 trường hợp đã ghép thận thành công, 13 trường hợp còn lại chưa thực hiện phẫu thuật.

Người cần ghép thận phải chi từ 370 triệu đồng đến 1,1 tỷ đồng cho mỗi trường hợp.

Sau khi trừ chi phí xét nghiệm, điều trị và sinh hoạt của người bán thận trong thời gian chờ phẫu thuật, các bị can hưởng lợi từ 10 triệu đến 500 triệu đồng mỗi vụ.

Cáo trạng xác định Lực trực tiếp chỉ đạo việc mua bán thận trong 15 trường hợp, trong đó 12 trường hợp đã ghép thành công.

Một trong những vụ việc được xác định liên quan đến vợ chồng Nguyễn Thanh Phong.

Biết họ muốn bán một quả thận, Lực giới thiệu cho một bệnh nhân đang cần ghép. Sau khi thỏa thuận, người bệnh đồng ý mua thận với giá 1,1 tỷ đồng.

Sau ca ghép thành công, vợ chồng Phong được hưởng khoảng 500 triệu đồng sau khi trừ các chi phí. Lực nhận khoảng 60 triệu đồng, trong đó có tiền làm hồ sơ giả.

Ngoài vai trò đồng phạm với Lực, Phong còn bị cáo buộc cùng Trần Thanh Hòa và Phan Thanh Hải tham gia 9 trường hợp mua bán thận khác.

Nhóm này đã nhận tiền của người mua nhưng mới thực hiện ghép thành công 2 trường hợp thì bị công an phát hiện.

Đối với Hòa, cơ quan điều tra xác định người này đã môi giới mua bán thận cho 4 trường hợp.

Một trong số đó là vụ môi giới cho Nguyễn Thanh Phong bán thận với giá 750 triệu đồng và làm giả hồ sơ pháp lý để hợp thức hóa ca ghép.

Ba trường hợp còn lại, Hòa đã nhận tiền đặt cọc của người mua từ 200 đến 400 triệu đồng nhưng chưa kịp thực hiện thì vụ việc bị phát hiện.

Đối với một số người bán thận khác, do không xác định được lai lịch hoặc hồ sơ bệnh án không trùng khớp với thông tin thực tế nên cơ quan điều tra không đủ căn cứ để xử lý.

Hải Duyên