Tướng hàng đầu lục quân Mỹ đột ngột rời chức vụ

Chỉ huy lục quân Mỹ ở châu Âu – châu Phi bất ngờ rời chức vụ sau 18 tháng nắm quyền, dường như do sức ép từ Bộ trưởng Hegseth.

Lục quân Mỹ ngày 23/6 cho biết đại tướng Christopher Donahue, chỉ huy Bộ tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi (USAREUR-AF) kiêm lãnh đạo Bộ tư lệnh Lục quân Đồng minh thuộc NATO, sẽ rời nhiệm sở ngày 2/7, chỉ 18 tháng sau khi nhậm chức.

Cấp phó của ông là thiếu tướng Christopher Norrie sẽ đảm nhiệm vị trí trên trong thời gian chờ bổ nhiệm lãnh đạo mới.

Financial Times cho biết tướng Donahue, 56 tuổi, bị Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ép nghỉ hưu sớm, song không rõ lý do cụ thể. Một quan chức Mỹ nói với ABC News rằng các cơ quan mà ông Donahue đứng đầu sẽ bị hạ cấp, từ Bộ tư lệnh do tướng 4 sao lãnh đạo xuống còn tướng 3 sao, trong khuôn khổ nỗ lực của ông Hegseth nhằm giảm số lượng tướng lĩnh.

Các sĩ quan Mỹ mang quân hàm tướng 4 sao chỉ được đảm nhiệm chức vụ dành cho cấp bậc tương ứng. Nếu không có vị trí nào như vậy, lựa chọn duy nhất của họ là nghỉ hưu, theo ABC News.

Tướng Donahue là người mới nhất trong khoảng 20 lãnh đạo quân sự hàng đầu của Mỹ phải nghỉ hưu hoặc rời chức vụ sớm trong nhiệm kỳ của Bộ trưởng Hegseth, người theo đuổi phương châm “ít tướng hơn, nhiều binh sĩ hơn”. Bộ trưởng Hegseth hồi tháng 4 sa thải tướng Randy George khỏi vị trí tư lệnh lục quân Mỹ, động thái gây ra bất bình trong hàng ngũ sĩ quan quân đội Mỹ.

Tướng Donahue tốt nghiệp Học viện Lục quân West Point, từng lãnh đạo đơn vị đặc nhiệm Delta tinh nhuệ tại Iraq và Afghanistan, trước khi trở thành chỉ huy Sư đoàn Dù số 82 từ tháng 7/2020 đến tháng 3/2022.

Ông phụ trách giám sát công tác an ninh tại Sân bay Quốc tế Hamid Karzai ở thủ đô Kabul trong quá trình quân đội Mỹ rút khỏi Afghanistan năm 2021. Ngày 30/8/2021, ông trở thành quân nhân Mỹ cuối cùng rời Afghanistan, khép lại cuộc chiến kéo dài gần 20 năm tại quốc gia này.

Khoảnh khắc tướng Donahue bước lên vận tải cơ C-17 để rời Afghanistan được chụp lại qua kính nhìn đêm, trở thành hình ảnh mang tính biểu tượng trong cuộc chiến.

Bộ trưởng Hegseth và Tổng thống Donald Trump thường xuyên lấy cuộc rút quân hỗn loạn khỏi Afghanistan là mục tiêu công kích chính trị, dù sự kiện này bắt nguồn từ hiệp ước do chính quyền ông Trump đàm phán với Taliban trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.

Tháng 5/2025, Bộ trưởng Hegseth ra lệnh mở cuộc rà soát đối với sự kiện trên, dù Lầu Năm Góc, Bộ tư lệnh Trung tâm và quốc hội Mỹ đã tiến hành nhiều đợt đánh giá.

Dù vậy, sự lãnh đạo của ông Donahue trong cuộc rút quân vẫn được các thành viên đảng Cộng hòa và Dân chủ ca ngợi. Trong nội bộ lục quân Mỹ, ông được coi là sĩ quan hàng đầu đủ sức lãnh đạo quân chủng này hoặc trở thành Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ trong tương lai.

Phạm Giang (Theo AP, Financial Times, ABC News)