Uống cà phê mỗi ngày thay nước lọc được không?

Trả lời:

Cà phê là thức uống quen thuộc, có lợi cho sức khỏe nếu uống ở mức vừa phải, an toàn. Khi liều lượng vượt quá ngưỡng, cà phê không còn là “chất chống buồn ngủ” mà trở thành một yếu tố gây hại tim mạch.

Nguyên nhân do caffeine là chất kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp tạm thời và tăng nhu cầu oxy của cơ tim. Ở người đã có xơ vữa mạch vành, việc tăng huyết áp và nhịp tim đột ngột có thể “kích hoạt” nhồi máu cơ tim hoặc cơn đau thắt ngực, uống quá nhiều khiến tim và mạch máu bị kích thích quá mức trong thời gian dài.

Không chỉ caffeine, cà phê phin không lọc (loại phổ biến ở Việt Nam) còn giữ lại nhiều chất dầu như cafestol và kahweol. Những chất này có thể làm tăng cholesterol xấu (LDL), giảm khả năng chuyển hóa cholesterol của gan, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

Các nghiên cứu cho thấy với mỗi 5 ly cà phê kiểu pha không lọc, cholesterol toàn phần có thể tăng khoảng 8–10 mg/dL, và ở liều cực cao (trên 5–6 ly/ngày), LDL có thể tăng thêm 15–20 mg/dL hoặc hơn.

Nếu uống 10 ly mỗi ngày, lượng cafestol nạp vào có thể lên tới 20–30 mg, đủ để làm tăng cholesterol toàn phần 10–15 mg/dL một cách trực tiếp và liên tục, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa không ổn định, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp.

Ngoài ra, caffeine còn ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và có tác dụng chống oxy hóa bảo vệ tim mạch. Caffeine duy trì nồng độ cortisol cao về đêm, thúc đẩy viêm hệ thống và kháng insulin. Lạm dụng cà phê làm tăng nguy cơ mất ngủ, không tốt cho tim mạch.

Để an toàn, bạn nên hạn chế caffeine dưới 400 mg/ngày đối với người khỏe mạnh và dưới 200 mg/ngày đối với người bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp.

Nên ưu tiên uống vào buổi sáng hoặc đầu buổi chiều, tránh uống sau 16h. Không kết hợp cà phê liều cao với thuốc lá, rượu hoặc làm việc khuya kéo dài. Tuyệt đối không uống cà phê thay nước lọc.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng
Chuyên khoa nội, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam