Vì sao gan phải ‘tăng ca’ ngay khi rượu chạm vào miệng?


PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, khẳng định không cơ quan nội tạng nào tránh được tác động tiêu cực của đồ uống có cồn. Đặc biệt, nhóm người cao tuổi, có bệnh nền hoặc tiền sử đột quỵ chịu rủi ro cao nhất.

Theo quy trình sinh học, ngay khi rượu chạm miệng, một lượng nhỏ ethanol đã bắt đầu hấp thu qua niêm mạc. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, mô tả dòng chảy của cồn tiếp tục qua thực quản xuống dạ dày và thẩm thấu phần lớn tại ruột non. Tại đây, do bề mặt hấp thu rộng, ethanol thấm vào máu với tốc độ rất nhanh và theo hệ tuần hoàn đi khắp cơ thể.


Lạm dụng rượu bia gây hại đến tất cả bộ phận trong cơ thể. Ảnh: Thư Anh

Lạm dụng rượu bia gây hại đến tất cả bộ phận trong cơ thể. Ảnh: Thư Anh

Đích đến đầu tiên và nhạy cảm nhất là não bộ. Ethanol làm thay đổi cách thức giao tiếp giữa các tế bào thần kinh. Chúng kích hoạt hệ thống ức chế khiến người uống thấy thư giãn, buồn ngủ, đồng thời giảm hoạt động của hệ thống kiểm soát hành vi, dẫn đến mất kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc. Biểu hiện thường thấy là xu hướng hung hăng, nóng giận hoặc đưa ra quyết định thiếu sáng suốt.

Trong khi não bộ chịu tác động, gan buộc phải “tăng ca” hết công suất để xử lý lượng ethanol ồ ạt tràn về. Quá trình đào thải quá tải này dẫn đến cảm giác say, đau đầu và mệt mỏi kéo dài vào ngày hôm sau. Trung bình, cơ thể cần khoảng một giờ để phân hủy một đơn vị rượu, tuy nhiên tốc độ này thay đổi tùy thuộc vào độ tuổi và cân nặng người uống.

Về lâu dài, lạm dụng rượu bia tàn phá hệ thống tim mạch, làm tăng huyết áp và nguy cơ suy tim. Chuyên gia cảnh báo đồ uống này là nguyên nhân trực tiếp gây viêm gan, xơ gan, viêm tụy cấp và đái tháo đường. Hệ tiêu hóa cũng bị tổn thương nghiêm trọng với các triệu chứng chướng bụng, đầy hơi, viêm loét dạ dày tá tràng, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Ngoài các bệnh lý nội khoa, rượu bia còn gây biến chứng thần kinh mạn tính như tê bì chân tay, ngứa và suy giảm trí nhớ. Với nam giới, chất cồn làm suy giảm khả năng tình dục và sức khỏe sinh sản. Đáng lưu ý, người có thói quen ngáy hoặc mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ sẽ gặp tình trạng tắc nghẽn đường thở nặng hơn do rượu làm giãn cơ vùng hầu họng trong lúc ngủ.

Đặc biệt nguy hiểm là tình trạng ngộ độc methanol (cồn công nghiệp). Ban đầu, người bệnh chỉ có cảm giác say thông thường, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển sang mờ mắt, lơ mơ, thở nhanh do rối loạn axit máu, co giật và hôn mê. Bác sĩ Dũng cảnh báo hầu hết trường hợp ngộ độc methanol khi đến viện đã tổn thương não, mắt và tuần hoàn nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Tác hại của rượu và thuốc lá đến cơ thể

 
 
Tác hại của rượu và thuốc lá đến cơ thể

Rượu là chất gây nghiện có thể dẫn đến vấn đề về gan, phổi, thúc đẩy tế bào ung thư phát triển. Video: Theo FreeMedEducation

Bác sĩ khuyến nghị trong các dịp lễ Tết hay gặp gỡ bạn bè, nam giới nên uống dưới hai đơn vị và nữ giới dưới một đơn vị cồn một ngày. Một đơn vị cồn tiêu chuẩn (10 g cồn nguyên chất) tương đương với 3/4 chai hoặc một lon bia 330 ml (5%), một ly rượu vang 100 ml (13,5%), một ly bia hơi 330 ml hoặc một ly rượu mạnh 30 ml (40%).

Để giảm say rượu, hãy ăn uống đầy đủ trước khi uống rượu. Thực phẩm chứa tinh bột, giàu lipid giúp làm chậm quá trình hấp thu rượu vào cơ thể. Sau khi tỉnh rượu, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng giúp cơ thể chóng phục hồi. Các thực phẩm chứa nhiều tinh bột, có đường… hỗ trợ phục hồi sức khỏe nhanh hơn.

Mỗi người nên xây dựng lối sống lành mạnh, bao gồm giảm uống rượu bia, tập thể dục đều đặn và ngủ đủ giấc. Khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện bất thường, điều trị kịp thời.

Một người trưởng thành có sức khỏe bình thường trung bình cứ sau một giờ gan sẽ đào thải một đơn vị cồn. Tùy theo thể trạng mà quãng thời gian này có thể tăng lên hay giảm đi. Khoảng 10-15% cồn sẽ đào thải qua đường hô hấp, da, mồ hôi; khoảng 85-90% sẽ được xử lý qua gan.

Thùy An

Ngày xuất bản:

7 THÁNG 02, 2026

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thức lướt điện thoại đến 5h, nam sinh 20 tuổi tử vong do thiếu oxy cơ tim

Trung QuốcNam sinh viên 20 tuổi tại Đài Loan tử vong trong ký túc xá do thiếu oxy cơ tim, sau thời gian dài đảo lộn giờ giấc sinh hoạt và thường xuyên thức khuya.

20 THÁNG 11, 2026

Nữ sinh ung thư máu dự tiết học cuối cùng trong phòng bệnh

Trung QuốcSuốt 5 năm chống chọi ung thư máu tái phát, nữ sinh 18 tuổi được thầy cô và bạn bè toại nguyện ước muốn cuối cùng: học thêm một tiết tiếng Anh ngay tại giường bệnh.

20 THÁNG 11, 2026

Đột tử tuổi 31 bởi thói quen ăn sáng bằng gà rán và bánh mì kẹp thịt

Nhập viện cấp cứu trong tình trạng đường huyết tăng cao gấp nhiều lần mức bình thường, nam nhân viên văn phòng ở Trung Quốc không qua khỏi do biến chứng hôn mê tăng áp lực thẩm thấu từ bệnh đái tháo đường.

20 THÁNG 11, 2026

Hơn 70 học sinh Đồng Nai nghi ngộ độc sau ăn cơm bán trú ở trường

Hàng chục học sinh Trường Tiểu học – THCS – THPT Liên kết Quốc tế ở Đồng Nai được đưa vào viện cấp cứu do nôn ói, đau bụng, tiêu chảy… sau khi ăn cơm bán trú.

20 THÁNG 11, 2026

Ăn trứng mỗi ngày có làm tăng mỡ máu?

Nhà tôi cả nhà đều thích ăn trứng, vậy mỗi ngày ăn một quả có tốt và có làm tăng mỡ máu? (Hiền, 38 tuổi, Hà Nội)

20 THÁNG 11, 2026