Vì sao gan phải ‘tăng ca’ ngay khi rượu chạm vào miệng?


PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, khẳng định không cơ quan nội tạng nào tránh được tác động tiêu cực của đồ uống có cồn. Đặc biệt, nhóm người cao tuổi, có bệnh nền hoặc tiền sử đột quỵ chịu rủi ro cao nhất.

Theo quy trình sinh học, ngay khi rượu chạm miệng, một lượng nhỏ ethanol đã bắt đầu hấp thu qua niêm mạc. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, mô tả dòng chảy của cồn tiếp tục qua thực quản xuống dạ dày và thẩm thấu phần lớn tại ruột non. Tại đây, do bề mặt hấp thu rộng, ethanol thấm vào máu với tốc độ rất nhanh và theo hệ tuần hoàn đi khắp cơ thể.


Lạm dụng rượu bia gây hại đến tất cả bộ phận trong cơ thể. Ảnh: Thư Anh

Lạm dụng rượu bia gây hại đến tất cả bộ phận trong cơ thể. Ảnh: Thư Anh

Đích đến đầu tiên và nhạy cảm nhất là não bộ. Ethanol làm thay đổi cách thức giao tiếp giữa các tế bào thần kinh. Chúng kích hoạt hệ thống ức chế khiến người uống thấy thư giãn, buồn ngủ, đồng thời giảm hoạt động của hệ thống kiểm soát hành vi, dẫn đến mất kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc. Biểu hiện thường thấy là xu hướng hung hăng, nóng giận hoặc đưa ra quyết định thiếu sáng suốt.

Trong khi não bộ chịu tác động, gan buộc phải “tăng ca” hết công suất để xử lý lượng ethanol ồ ạt tràn về. Quá trình đào thải quá tải này dẫn đến cảm giác say, đau đầu và mệt mỏi kéo dài vào ngày hôm sau. Trung bình, cơ thể cần khoảng một giờ để phân hủy một đơn vị rượu, tuy nhiên tốc độ này thay đổi tùy thuộc vào độ tuổi và cân nặng người uống.

Về lâu dài, lạm dụng rượu bia tàn phá hệ thống tim mạch, làm tăng huyết áp và nguy cơ suy tim. Chuyên gia cảnh báo đồ uống này là nguyên nhân trực tiếp gây viêm gan, xơ gan, viêm tụy cấp và đái tháo đường. Hệ tiêu hóa cũng bị tổn thương nghiêm trọng với các triệu chứng chướng bụng, đầy hơi, viêm loét dạ dày tá tràng, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Ngoài các bệnh lý nội khoa, rượu bia còn gây biến chứng thần kinh mạn tính như tê bì chân tay, ngứa và suy giảm trí nhớ. Với nam giới, chất cồn làm suy giảm khả năng tình dục và sức khỏe sinh sản. Đáng lưu ý, người có thói quen ngáy hoặc mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ sẽ gặp tình trạng tắc nghẽn đường thở nặng hơn do rượu làm giãn cơ vùng hầu họng trong lúc ngủ.

Đặc biệt nguy hiểm là tình trạng ngộ độc methanol (cồn công nghiệp). Ban đầu, người bệnh chỉ có cảm giác say thông thường, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển sang mờ mắt, lơ mơ, thở nhanh do rối loạn axit máu, co giật và hôn mê. Bác sĩ Dũng cảnh báo hầu hết trường hợp ngộ độc methanol khi đến viện đã tổn thương não, mắt và tuần hoàn nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Tác hại của rượu và thuốc lá đến cơ thể

 
 
Tác hại của rượu và thuốc lá đến cơ thể

Rượu là chất gây nghiện có thể dẫn đến vấn đề về gan, phổi, thúc đẩy tế bào ung thư phát triển. Video: Theo FreeMedEducation

Bác sĩ khuyến nghị trong các dịp lễ Tết hay gặp gỡ bạn bè, nam giới nên uống dưới hai đơn vị và nữ giới dưới một đơn vị cồn một ngày. Một đơn vị cồn tiêu chuẩn (10 g cồn nguyên chất) tương đương với 3/4 chai hoặc một lon bia 330 ml (5%), một ly rượu vang 100 ml (13,5%), một ly bia hơi 330 ml hoặc một ly rượu mạnh 30 ml (40%).

Để giảm say rượu, hãy ăn uống đầy đủ trước khi uống rượu. Thực phẩm chứa tinh bột, giàu lipid giúp làm chậm quá trình hấp thu rượu vào cơ thể. Sau khi tỉnh rượu, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng giúp cơ thể chóng phục hồi. Các thực phẩm chứa nhiều tinh bột, có đường… hỗ trợ phục hồi sức khỏe nhanh hơn.

Mỗi người nên xây dựng lối sống lành mạnh, bao gồm giảm uống rượu bia, tập thể dục đều đặn và ngủ đủ giấc. Khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện bất thường, điều trị kịp thời.

Một người trưởng thành có sức khỏe bình thường trung bình cứ sau một giờ gan sẽ đào thải một đơn vị cồn. Tùy theo thể trạng mà quãng thời gian này có thể tăng lên hay giảm đi. Khoảng 10-15% cồn sẽ đào thải qua đường hô hấp, da, mồ hôi; khoảng 85-90% sẽ được xử lý qua gan.

Thùy An

Ngày xuất bản:

7 THÁNG 02, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Ngày Nhà giáo đặc biệt của 100 thầy cô ở viện ung thư

Hà NộiThay vì lên lớp nhận những lời chúc 20/10 từ học trò, 100 thầy cô đang điều trị ung thư tại Bệnh viện K đón ngày Nhà giáo bên giường bệnh.

21 THÁNG 11, 2026

Ăn lẩu, uống rượu bia trời lạnh có thể gây đột quỵ?

Trời lạnh, tôi thường xuyên ăn lẩu kèm uống rượu bia, vậy việc này có thể gây nguy cơ đột quỵ không? (Tài, 44 tuổi, Hà Nội)

21 THÁNG 11, 2026

Hà Nội ghi nhận mức chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất

Hà Nội đứng đầu cả nước về mức chênh lệch giới tính khi sinh với 120,8 bé trai trên 100 bé gái, vượt xa mức bình quân 110,1 của toàn quốc năm 2025.

21 THÁNG 11, 2026

Nhịn cơm tối để giảm béo – sai lầm khiến cơ thể kiệt quệ

Cắt bỏ tinh bột buổi tối khiến cơ thể thiếu năng lượng, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và mất cân đối dinh dưỡng, bác sĩ khuyến cáo nên kiểm soát khẩu phần, lựa chọn tinh bột phù hợp thay vì kiêng tuyệt đối.

21 THÁNG 11, 2026

Giáo sư ung bướu Anh chỉ ra lý do ung thư ngày càng trẻ hóa

GS Charles Swanton, Giám đốc lâm sàng Viện Francis Crick nhận định phản ứng viêm mạn tính từ môi trường sống kết hợp thói quen ăn uống đang kích hoạt các đột biến gen có sẵn, khiến tỷ lệ ung thư ở người trẻ tăng.

21 THÁNG 11, 2026