Vì sao Hà Nội di dời tượng đài ‘Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh’?

Chủ trương di dời được nghiên cứu trên cơ sở ý kiến chuyên gia nhằm bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị tượng đài, theo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Nội.

TP Hà Nội đang giao các đơn vị liên quan phối hợp triển khai phương án di chuyển tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” tại khuôn viên di tích quốc gia đền Bà Kiệu về Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, Bộ Tư lệnh Thủ đô.

Tượng đài được xây dựng năm 1984, nhân kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Tên gọi công trình được lấy từ câu nói trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô.

Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cho hay sau khi tham vấn, các cơ quan, đơn vị, chuyên gia và nhà khoa học đều thống nhất sau hơn 40 năm xây dựng, cùng với sự thay đổi của không gian đô thị và cảnh quan khu vực Hồ Gươm, việc nghiên cứu di chuyển công trình là cần thiết.

Phương án đưa tượng đài về Bộ Tư lệnh Thủ đô là phù hợp với ý nghĩa lịch sử của công trình vì gắn với quá trình ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Thủ đô. Đặc biệt, khu vực này hiện đã có phù điêu “Hà Nội mùa đông 1946” tại chợ Đồng Xuân và tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” tại vườn hoa Vạn Xuân, cùng góp phần tái hiện tinh thần chiến đấu của quân và dân Thủ đô trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.

Là chuyên gia được TP Hà Nội xin ý kiến, giáo sư Lê Văn Lan cho biết cụm tượng đài rất quý này cần không gian thích hợp và việc di dời về một đơn vị trực thuộc Quân khu Thủ đô sẽ phát huy tốt hơn giá trị của nó.

Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội Nguyễn Viết Sơn thì cho rằng khi xây dựng tượng đài, khu vực Hồ Gươm chưa có quy hoạch hoàn chỉnh. Hiện khu vực có ba điểm đặt phù điêu cùng nội dung là chợ Đồng Xuân, vườn hoa Vạn Xuân và khuôn viên đền Bà Kiệu. “Với không gian không rộng của phố cũ, phố cổ, việc tồn tại ba tượng đài cũng như phù điêu cùng nội dung là quá dày”, ông Sơn nói.

Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cho rằng khu vực Hồ Gươm đang ngày càng phát huy vai trò là không gian văn hóa, sáng tạo của Thủ đô, thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giao lưu trong nước và quốc tế. Vì vậy, việc sắp xếp lại không gian là cần thiết để vừa bảo đảm giá trị lịch sử, vừa tạo thêm dư địa cho các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Tượng đài sẽ được di chuyển theo hướng giữ nguyên trạng. Phần đế, nền và cảnh quan tại vị trí mới sẽ được thiết kế đồng bộ, bảo đảm sự trang nghiêm và tôn vinh giá trị của công trình. Các phương án sẽ được tham vấn ý kiến chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, mỹ thuật, quy hoạch, kiến trúc cùng các đơn vị liên quan, trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cho hay.

Theo kế hoạch, tượng đài sẽ được di chuyển, lắp dựng tại địa điểm mới trước ngày 30/9.

Võ Hải