Vì sao huyết áp tăng sau khi uống cà phê?

Caffeine trong cà phê có thể làm huyết áp tăng tạm thời sau khi uống, nhưng mức độ thay đổi tùy lượng uống và cơ địa mỗi người.

Cà phê là một trong những thức uống được yêu thích và sử dụng phổ biến trên thế giới. Hương thơm đặc trưng, vị dễ uống cùng tác dụng giúp tỉnh táo là những yếu tố khiến cà phê được ưa chuộng. Một số người nhận thấy huyết áp tăng hoặc tim đập nhanh sau khi uống cà phê, trong khi người khác gần như không có thay đổi. Phản ứng này có thể liên quan đến caffeine.

Caffeine kích thích hệ thần kinh

Sau uống cà phê, caffeine được hấp thu nhanh vào cơ thể, có thể làm co mạch, khiến tim phải làm việc nhiều hơn, từ đó làm tăng huyết áp. Huyết áp có thể bắt đầu tăng trong giờ đầu sau khi sử dụng caffeine và kéo dài ít nhất 3 giờ.

Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), caffeine đối kháng thụ thể adenosine, từ đó làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm. Phản ứng này có thể khiến huyết áp, nhịp tim và mức độ tỉnh táo tăng tạm thời.

Caffeine cũng có thể kích thích tuyến thượng thận giải phóng adrenaline. Hormone này làm tim đập nhanh và tăng sức co bóp của tim, đồng thời khiến mạch máu co lại, góp phần làm huyết áp tăng. Ngoài tác động lên mạch máu và adrenaline, phản ứng với caffeine còn khác nhau giữa từng người.

Huyết áp có thể tăng bao nhiêu?

Mức tăng không giống nhau ở tất cả mọi người. Một số người chỉ thay đổi nhẹ, trong khi người nhạy cảm với caffeine có thể nhận thấy huyết áp tăng rõ hơn trong vài giờ sau uống.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tự trị Madrid (UAM) và Viện Nghiên cứu Y tế Bệnh viện Đại học La Paz (IdiPAZ), Tây Ban Nha, đã phân tích 5 thử nghiệm trên người tăng huyết áp. Kết quả cho thấy dung nạp lượng 200-300 mg caffeine có thể làm huyết áp tâm thu tăng trung bình 8,1 mmHg và huyết áp tâm trương 5,7 mmHg. Tác động xuất hiện chủ yếu trong những giờ đầu sau khi sử dụng caffeine.

Tuy nhiên, cần phân biệt tăng huyết áp cấp tính sau khi uống cà phê với tăng huyết áp mạn tính. Việc huyết áp tăng trong vài giờ sau một tách cà phê không có nghĩa người đó sẽ mắc tăng huyết áp nếu uống cà phê thường xuyên.

Theo Mayo Clinic, người sử dụng caffeine thường xuyên có thể hình thành khả năng dung nạp, khiến tác động lên huyết áp giảm dần. Uống caffeine thường xuyên cũng không được chứng minh là làm tăng nguy cơ tăng huyết áp lâu dài.

Phản ứng với caffeine khác nhau ở mỗi người

Phản ứng với caffeine phụ thuộc nhiều yếu tố. Theo AHA, sự khác biệt về gene chuyển hóa caffeine, thói quen sử dụng, tuổi và các bệnh lý đi kèm đều có thể ảnh hưởng đến mức độ nhạy cảm. Người ít khi uống cà phê thường dễ nhận thấy các biểu hiện như tim đập nhanh, bồn chồn hoặc huyết áp tăng hơn so với người đã uống caffeine thường xuyên.

Uống cà phê thế nào để hạn chế huyết áp tăng?

Người đã uống cà phê thường xuyên mà huyết áp vẫn được kiểm soát tốt, có thể tiếp tục sử dụng ở mức phù hợp. Tuy nhiên, người tăng huyết áp nên theo dõi phản ứng của cơ thể, đặc biệt nếu nhận thấy huyết áp tăng rõ sau khi uống hoặc xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu.

Người đang điều trị tăng huyết áp cũng nên trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy huyết áp thường xuyên tăng sau khi uống cà phê, thay vì tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc. Có thể bắt đầu bằng việc kiểm soát lượng caffeine, tránh uống quá nhiều trong thời gian ngắn và theo dõi huyết áp sau uống.

Ngoài ra, nên hạn chế các loại cà phê thêm đường, kem hoặc siro. Những thành phần này không phải nguyên nhân trực tiếp khiến huyết áp tăng ngay sau một tách cà phê, nhưng sử dụng thường xuyên với lượng lớn có thể làm tăng năng lượng khẩu phần và bất lợi cho kiểm soát cân nặng, chuyển hóa.

Một tách cà phê chứa khoảng 100 mg caffeine song hàm lượng này cũng không cố định trong mỗi tách cà phê. Loại hạt, cách rang, cách pha, kích thước khẩu phần và sản phẩm cụ thể đều có thể khiến lượng caffeine khác nhau đáng kể. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào số tách cà phê để ước tính lượng caffeine đã sử dụng.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến nghị tiêu thụ không quá 400 mg caffeine mỗi ngày thường được xem là mức an toàn đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, người tăng huyết áp nên theo dõi phản ứng của cơ thể và trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp, đặc biệt nếu huyết áp thường xuyên tăng sau khi uống

Bảo Bảo (Tổng hợp)