Vì sao người già có mùi đặc trưng?

Mùi cơ thể người già không bắt nguồn từ việc vệ sinh kém mà là kết quả của những thay đổi hóa học trên da, có thể xuất hiện sau tuổi 40 nhưng mức độ khác nhau ở mỗi người.

Mùi cơ thể ở người lớn tuổi thường được mô tả giống mùi dầu cũ, cỏ khô, sách lâu năm hoặc quần áo cất trong tủ. Hiện tượng này có thể xuất hiện từ tuổi trung niên.

Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến 2-nonenal, chất hình thành khi lớp dầu tự nhiên trên da bị oxy hóa, tương tự dầu ăn để lâu ngoài không khí.

Ở người trẻ, da tái tạo nhanh và có khả năng hạn chế quá trình oxy hóa. Khi tuổi tăng, cơ chế bảo vệ suy yếu, thành phần dầu trên da thay đổi, tạo điều kiện cho 2-nonenal xuất hiện nhiều hơn. Nghiên cứu công bố năm 2016, dựa trên việc phân tích khí thoát ra từ bề mặt da, ghi nhận lượng chất này tăng theo tuổi ở cả nam và nữ.

Bác sĩ Sonal Choudhary, giảng viên da liễu tại Đại học Pittsburgh (Mỹ) cho biết sự thay đổi thường rõ hơn sau tuổi 40 và dễ nhận thấy từ tuổi 50. Tuy nhiên, mức độ ở mỗi người khác nhau, tùy thuộc vào gene, loại da, chế độ ăn, thuốc đang sử dụng, tình trạng sức khỏe và môi trường sống. Ánh nắng, thuốc lá và không gian kém thông thoáng cũng có thể khiến mùi lưu lại rõ hơn.

Theo ông Danielle Reed, Giám đốc khoa học Trung tâm Monell Chemical Senses (Mỹ), 2-nonenal dễ bám vào da, quần áo và chăn ga. Việc tắm rửa có thể làm giảm một phần nhưng khó loại bỏ hoàn toàn vì cơ thể vẫn tiếp tục tạo ra chất này.

Người có mùi đôi khi không tự nhận ra vì sự thay đổi diễn ra chậm, khiến não dần thích nghi và bỏ qua tín hiệu quen thuộc. Điều này giống như chủ nhà không nhận thấy mùi trong không gian sống của mình, nhưng khách đến chơi có thể nhận ra ngay.

Nghiên cứu đăng trên PLOS One cho thấy con người có thể nhận biết nhóm cao tuổi dựa vào mùi cơ thể. Khi đánh giá mẫu từ ba nhóm 20-30, 45-55 và 75-95 tuổi, 41 tình nguyện viên xác định nhóm cao tuổi chính xác nhất. Tuy nhiên, mẫu của nhóm này được đánh giá nhẹ và ít khó chịu hơn hai nhóm còn lại.

Như vậy, mùi đặc trưng ở người lớn tuổi không đồng nghĩa với mùi hôi mà là một thay đổi tự nhiên của cơ thể, tương tự tóc bạc, da khô hay nếp nhăn.

Để giảm mùi, người lớn tuổi nên dùng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, thay quần áo, giặt chăn ga thường xuyên và giữ phòng ở thông thoáng. Không nên chà xát hoặc dùng chất tẩy rửa mạnh vì da lớn tuổi thường mỏng và dễ tổn thương. Xà phòng chứa chiết xuất quả hồng có thể hỗ trợ giảm mùi, nhưng chưa có nghiên cứu quy mô lớn chứng minh khả năng loại bỏ hoàn toàn 2-nonenal.

Nếu mùi cơ thể thay đổi đột ngột, trở nên nồng bất thường hoặc đi kèm sụt cân, sốt, đổ mồ hôi nhiều, tổn thương da hay thay đổi nước tiểu, người bệnh nên đi khám thay vì cho rằng đó chỉ là dấu hiệu tuổi tác.

Ngọc Ngân (Theo HuffPost, PLOS One)