Vì sao tỷ giá ngân hàng, ‘chợ đen’ diễn biến ngược chiều?


Vì sao tỷ giá ngân hàng, ‘chợ đen’ diễn biến ngược chiều?

Tỷ giá trung tâm đang neo cao nhất 11 tháng để tạo “vùng đệm” dự phòng cho cuối năm, trong khi giá USD ngân hàng ổn định, còn ‘chợ đen’ giảm sâu bởi đầu cơ hạ nhiệt.

Ngân hàng Nhà nước niêm yết tỷ giá trung tâm phiên cuối tuần ở mức 25.254 đồng, nối dài chuỗi đi lên 5 phiên liên tiếp.

Tỷ giá trung tâm được nhà điều hành công bố hàng ngày, là cơ sở để các ngân hàng xác định giá mua bán USD trong biên độ cho phép (+/-5%). Mức này được tính toán dựa trên diễn biến tỷ giá thị trường liên ngân hàng, rổ tiền tệ các đối tác thương mại lớn, cân đối vĩ mô và mục tiêu chính sách. Với biên độ 5%, ngân hàng được phép giao dịch đô la Mỹ trong vùng 23.991-26.516 đồng.

So với đầu tháng, tỷ giá trung tâm đã tăng khoảng 50 đồng. Đây là tuần điều chỉnh mạnh nhất trong một năm qua, đưa tỷ giá này neo ở mức cao nhất kể từ tháng 8/2025. Nhưng thị trường không chạy theo nhịp tăng này.

Tại các ngân hàng, đô la Mỹ giữ giá tương đối ổn định và chưa chạm trần cho phép. Cuối tuần trước, Vietcombank và VietinBank lần lượt bán ra 26.475 và 26.490 đồng, nhích khoảng 30 đồng so với đầu tháng, nhưng thấp hơn hồi tháng 8/2025 – thời điểm tỷ giá lên cao kỷ lục. Tại một số ngân hàng quy mô nhỏ, tỷ giá gần như đi ngang và giao dịch khoảng 4-4,5% biên độ cho phép.

Giá USD trên thị trường tự do (còn gọi là “chợ đen”) lại lội ngược dòng. Mỗi USD “chợ đen” được mua bán quanh 26.370-26.410 đồng, giảm 200 đồng so với đầu tháng. So với giai đoạn cao điểm hồi cuối tháng 3, khi giá bán vọt lên 28.150 đồng, mỗi đồng bạc xanh mất khoảng 1.750 đồng, tức 6%.

Nói với VnExpress, PGS. TS Nguyễn Quốc Anh, giảng viên cao cấp Khoa Ngân hàng, Đại học Kinh tế TP HCM, cho rằng biến động trái chiều giữa các kênh tỷ giá không phải nghịch lý. Đây là kết quả giữa chiến lược điều hành chủ động của Ngân hàng Nhà nước với cung cầu thực tế trên thị trường.

Nhà điều hành liên tục nâng tỷ giá trung tâm là sự phòng vệ chủ động, theo ông Quốc Anh. Tỷ giá này đang ở mức cao nhất 11 tháng bởi áp lực đồng USD phục hồi mạnh. Chỉ số DXY, thước đo sức mạnh đồng bạc xanh, tăng hơn 2,5% từ đầu năm, vượt xa biến động tỷ giá ngoại hối trong cùng giai đoạn. Nói cách khác, tỷ giá trung tâm đang “đuổi theo” diễn biến thế giới một cách có kiểm soát.

Tại họp báo thường kỳ đầu tháng này, cơ quan điều hành gọi đây là “kết quả rất đáng khích lệ”, giúp tăng niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường nội địa, đặc biệt là đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng và thị trường tự do được quyết định bởi cung cầu thực của thị trường. Theo ông Quốc Anh, nguồn cung ngoại tệ hiện khá dồi dào nhờ kiều hối, du lịch và giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong khi đó, nhu cầu lại ở vùng trũng bởi giữa năm là giai đoạn nhập khẩu chưa nhộn nhịp. Nhu cầu thanh toán các đơn hàng lớn phục vụ mùa cuối năm chủ yếu dồn vào quý IV.

“Cung dồi dào hơn cầu nên các ngân hàng giữ mặt bằng tỷ giá ổn định”, ông nhận xét.


Kiểm đếm USD tại một chi nhánh ngân hàng ở TP HCM, năm 2022. Ảnh: Thanh Tùng

Kiểm đếm USD tại một chi nhánh ngân hàng ở TP HCM, năm 2022. Ảnh: Thanh Tùng

Yếu tố lãi suất càng củng cố trạng thái ổn định của tỷ giá qua kênh ngân hàng. Lãi suất tiền gửi USD hiện ở mức 0%, trong khi huy động tiền đồng có xu hướng đi lên. Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán VNDirect, chênh lệch lãi suất VND và USD nới rộng giúp hạn chế hoạt động đầu cơ tỷ giá, đồng thời kích thích doanh nghiệp nước ngoài giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, hưởng mặt bằng lãi suất cao.

Đà giảm sâu của giá USD tự do chủ yếu do tâm lý đầu cơ hạ nhiệt. Theo ông Quốc Anh, giao dịch ngoại tệ tại ngân hàng ngày càng thuận lợi và tâm lý ngại rủi ro pháp lý của người dân với thị trường phi chính thức đang tác động mạnh đến tỷ giá tự do. Kết quả là từ giá bán cao hơn ngân hàng khoảng 1.800 đồng hồi tháng 3, hiện USD trên thị trường tự do lùi về sát, thậm chí thấp hơn ở một số nhà băng.

Bổ sung thêm, bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao khách hàng cá nhân tại Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), cho rằng thị trường vàng ảnh hưởng không nhỏ đến đà giảm của giá USD tự do.

Từ đầu năm tới nay, vàng trong nước và thế giới lần lượt mất 2-4,5%. Cộng thêm xu hướng sắp tới kim loại quý có thể tiếp tục đi xuống, dẫn tới tâm lý nắm giữ USD bên ngoài hệ thống ngân hàng nguội dần, qua đó giảm áp lực tỷ giá trong ngắn hạn. “Tuy nhiên, dư địa giảm thêm gần như không còn do tỷ giá tự do đã về ngang hoặc dưới ngưỡng bán ra tại các ngân hàng thương mại”, bà Hiền nói.

Theo các chuyên gia, sự phân hóa của các kênh tỷ giá hiện nay báo hiệu biến động trên thị trường ngoại hối những tháng tới. PGS. TS Nguyễn Quốc Anh dự báo từ tháng 9 trở đi, tỷ giá dao động mạnh và nhanh hơn. Đây là giai đoạn xuất hiện nhiều thông tin quan trọng từ bên ngoài, như quyết định lãi suất của Fed và các sự kiện địa chính trị tác động trực tiếp đến sức mạnh đồng bạc xanh. Ở trong nước, nhu cầu ngoại tệ cũng có thể tăng vọt, khi doanh nghiệp phải thanh toán các đơn hàng nhập khẩu phục vụ mùa cuối năm.

Trong khi đó, UOB dự báo tỷ giá giảm dần theo thời gian, tức là đồng VND mạnh lên. Cụ thể, tỷ giá ở khoảng 26.500 đồng trong quý III, 26.400 đồng quý IV năm nay, rồi lùi về 26.300 đồng trong quý I và 26.100 đồng vào quý II/2027.

Dù cảnh báo sóng tỷ giá dồn về cuối năm, nhiều nhóm phân tích đồng thuận rằng biến động vẫn trong tầm kiểm soát của nhà điều hành. Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán VNDirect dự báo tỷ giá năm nay dao động khoảng 1-2% bởi nguồn cung ngoại tệ được cải thiện. Việc này là nhờ FDI giải ngân mạnh, xuất khẩu tăng tốc và xu hướng vay vốn quốc tế của ngân hàng, doanh nghiệp trong nước.

Thông điệp với doanh nghiệp, theo ông Quốc Anh, khá rõ ràng. Nhà nhập khẩu có thể tận dụng giai đoạn thấp điểm hiện nay để tối ưu chi phí thanh toán, nhưng cần nhìn vào đà tăng của tỷ giá trung tâm để tránh bị động. Ngược lại, doanh nghiệp xuất khẩu, vốn thu ngoại tệ rồi bán lại cho ngân hàng, nên chủ động quản trị rủi ro bằng các công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn hay hoán đổi.

Phương Đông

Ngày xuất bản:

21 THÁNG 07, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

COP31 có thể bỏ mục tiêu cam kết hạn chế than, dầu, khí đốt

Dự thảo thỏa thuận của gần 200 nước đã bỏ điều khoản liên quan nhiên liệu hóa thạch, giữa bất đồng từ các bên đàm phán.

21 THÁNG 11, 2026

Mỗi lượng vàng miếng giảm tới 4 triệu đồng

SJC sáng nay hạ mạnh giá vàng miếng 4 triệu đồng chiều mua vào từ người dân trong khi bán ra giảm 2 triệu, xuống 134 triệu mỗi lượng.

21 THÁNG 11, 2026

Tăng kết nối đường sắt, cửa khẩu, cảng biển với các tỉnh Tây Nam Trung Quốc

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc có thể kết nối đường sắt, cửa khẩu với cảng biển Việt Nam để mở rộng giao thương, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

21 THÁNG 11, 2026

Chứng khoán giảm 4 phiên liên tiếp

Đóng cửa phiên hôm nay ở 1.689 điểm, chứng khoán đã có 4 phiên điều chỉnh liên tiếp, đưa chỉ số VN-Index về vùng thấp nhất từ cuối tháng 7.

21 THÁNG 11, 2026

Ông Trần Bá Dương thôi chức chủ tịch công ty nông nghiệp

Ông Trần Bá Dương, người đứng đầu Tập đoàn Trường Hải (Thaco), vừa thôi kiêm nhiệm chức Chủ tịch HĐQT Công ty Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri).

21 THÁNG 11, 2026