Ý tưởng dùng thủy tinh tái chế cho ‘thành phố bọt biển’ ở TP HCM


Vật liệu này là kính xốp thủy tinh (foam glass aggregate – FGA), được GS.TS Đặng Mậu Chiến, Chủ tịch Hội đồng Liên ngành Khoa học & Công nghệ Vật liệu, Đại học Quốc gia TP HCM, gợi ý tại hội thảo “Giải pháp tăng cường mảng xanh – hỗ trợ thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn TP HCM”, hôm 18/12.

Ông cho biết FGA được chế tạo từ 99% chất thải thủy tinh, đến từ chai lọ; kính trong xây dựng, phương tiện; kính quang pin mặt trời và hạt bụi thủy tinh. Chúng được xử lý, tái chế chủ yếu bằng quy trình thiêu kết, bao gồm nung nóng hỗn hợp bột thủy tinh mịn và chất tạo bọt trong lò.

Vật liệu kính xốp có cấu trúc ô kín (closed-cell) hoặc hỗn hợp ô kín – mở (mixed open-closed cell), độ xốp thường 60-90% tùy thuộc vào công thức và điều kiện nung. Vì vậy, nó có khả năng lưu trữ, thoát nước cao và nhẹ (0,10-0,60 g/cm3), không mục nát, không cháy.

“Trên thế giới, vật liệu kính xốp đã được dùng làm vật liệu lấp đầy kết cấu nhẹ, thoát nước tốt trên đường, mái nhà xanh và các công trình đô thị, kết hợp vai trò chịu tải, thoát nước, cách nhiệt”, ông cho biết.


Một dây chuyền sản xuất FGA tại Mỹ. Ảnh: AeroAggregates

Một dây chuyền sản xuất FGA tại Mỹ. Ảnh: AeroAggregates

Theo GS.TS Đặng Mậu Chiến, TP HCM thường ngập do mưa lớn và triều cường nên việc triển khai “thành phố bọt biển” (sponge city) rất cần thiết. Khái niệm “thành phố bọt biển” (sponge city) theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) được dùng để mô tả các khu đô thị có khả năng “ngậm nước” cao như miếng bọt biển, thông qua giải pháp như cây xanh, hồ nước, công viên, hoặc cấu trúc phù hợp giúp hấp thụ nước mưa và ngăn ngừa ngập lụt.

GS Chiến cho rằng mô hình “thành phố bọt biển” là sự kết hợp giữa các kỹ thuật cơ sở hạ tầng xanh để quản lý dòng chảy nước mưa tại nguồn, theo nguyên tắc “thẩm thấu, giữ lại, tích trữ, lọc sạch, sử dụng và xả thải”.

Trong đó, kính xốp có thể biến vỉa hè, đường phố thành “đơn vị bọt biển” (sponge unit) lưu trữ tạm thời và từ từ xả nước. Vật liệu này còn có tính năng lọc nên nước xả chậm cũng sạch hơn khi thẩm thấu vào lòng đất hay chảy ra sông.

“Vật liệu kính xốp với hai kích thước sẽ lọc hiệu quả một tỷ lệ lớn các chất gây ô nhiễm có trong dòng chảy trên đường, bao gồm chất rắn lơ lửng, phốt pho, cacbon hữu cơ và kim loại nặng”, ông Chiến chỉ ra.

Tương tự, TS. Trần Quốc Công tại Viện Thủy Công – Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam – nêu một hình thái của vật liệu tái chế từ thủy tinh gọi là đá thủy tinh nhẹ (glass pumice), độ xốp lên đến 90% và đường kính lỗ từ 0,1-5 mm, giúp thấm hút nhanh (đạt 35% khối lượng sau 12 phút) và giải phóng nước chậm.

“Những đặc tính này biến nó thành giải pháp lý tưởng cho các ứng dụng trong ‘thành phố bọt biển’ – mô hình đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua việc quản lý nước mưa phân tán”, ông Công nhận định.

Cụ thể, đá thủy tinh nhẹ có thể ứng dụng các hạng mục rãnh cỏ thấm nước, mái nhà xanh, bãi đỗ xe sinh thái (lớp nền dùng đá thủy tinh và bề mặt trồng cỏ), hệ thống xử lý nước và các module ngầm tích trữ nước.

Khi mưa lớn, vật liệu hoạt động như một “bể chứa ngầm”. Các thí nghiệm cho thấy nó có khả năng thấm hút nhanh, sau 12 phút đã đạt 35% khối lượng nước hấp thụ. Đồng thời, duy trì lưu trữ nước lâu dài, chỉ giảm xuống 80% khối lượng nước sau 24 giờ, đảm bảo thoát nước từ từ, tránh quá tải hạ tầng.

“Mưa lớn tại TP HCM tạo áp lực nước lên hệ thống cống. Đá thủy tinh nhẹ giúp hấp thụ, giảm tải cho hệ thống thoát nước này”, ông Công chỉ ra. Với ứng dụng mái nhà xanh, vật liệu nhẹ hơn vật liệu truyền thống nên giảm tải trọng.

Một số chuyên gia khác tại hội thảo đồng tình tiềm năng ứng dụng của vật liệu tái chế từ thủy tinh. Ngoài hấp thụ và lọc nước cho hạ tầng “thành phố bọt biển”, vật liệu này cũng có một số hữu ích gián tiếp khác.

Ví dụ, tái chế thủy tinh góp phần giải quyết vấn đề rác thải thủy tinh vốn không phân hủy được bằng cách chôn lấp và xử lý các tấm pin mặt trời khi hết hạn sử dụng. Song song, các “bể chứa nước” bằng kính xốp hay đá thủy tinh nhẹ còn giúp bổ sung nước ngầm, hạn chế được tình trạng sụt lún vì hao hụt nước ngầm.

PGS TS Tống Xuân Tám, Trường Đại học Sư phạm TP HCM, cho rằng cần có thêm giải pháp, mô hình ứng dụng cụ thể để đánh giá hiệu quả. TS. Trần Quốc Công khuyến nghị triển khai dự án thí điểm, song song xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật, chính sách ưu đãi cho vật liệu xanh trong các dự án đô thị bền vững.

Theo GS.TS Đặng Mậu Chiến, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ và triển khai sản xuất kính xốp tại Việt Nam để đạt hiệu quả trong xử lý rác thải và giá thành vật liệu cho ứng dụng đại trà.

Viễn Thông

Ngày xuất bản:

20 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Sẽ nghiên cứu tính giá điện sinh hoạt theo khung giờ

Luật Điện lực sửa đổi vừa được thông qua, giao Bộ Công Thương nghiên cứu lộ trình áp giá điện sinh hoạt theo khung giờ cao, thấp điểm khi điều kiện kỹ thuật cho phép.

22 THÁNG 11, 2026

Giá vàng miếng xuống mức thấp nhất 15 tháng

Theo đà giảm mạnh của giá thế giới, các thương hiệu sáng nay bán ra vàng miếng quanh 133,5 triệu đồng, mức thấp nhất tính từ tháng 9/2025.

22 THÁNG 11, 2026

Ông Trump dọa đánh thuế doanh nghiệp xây trung tâm dữ liệu ở nước ngoài

Tổng thống Donald Trump đe dọa áp “mức thuế rất lớn” với các doanh nghiệp Mỹ xây trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) ở nước ngoài.

22 THÁNG 11, 2026

Cấm thu tiền giữ chỗ mua nhà hình thành trong tương lai

Theo luật mới vừa thông qua, chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký hợp đồng mua trước khi dự án được phép kinh doanh.

22 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng chỉ thị kích cầu tiêu dùng cuối năm

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính điều hành chính sách thuế, phí hợp lý, nhằm giảm chi phí sinh hoạt và tăng khả năng chi tiêu của các hộ gia đình, kích cầu tiêu dùng cuối năm.

22 THÁNG 11, 2026