Khải hoàn môn, loại hình đài tưởng niệm có nguồn gốc từ thời La Mã cổ đại, phát triển bùng nổ vào thế kỷ 19 nhằm tôn vinh các danh nhân cùng chiến công quân sự.

Tuy sở hữu điểm chung về phom dáng và phong cách kiến trúc, khải hoàn môn ở các nước vẫn có những chi tiết thú vị riêng để du khách khám phá. Dưới đây là các khải hoàn môn “vĩ đại nhất thế giới” do Architecture of Cities – website chuyên về kiến trúc đô thị toàn cầu đưa ra, dựa trên tiêu chí quy mô, kiến trúc, ý nghĩa lịch sử. Ảnh: Pelago

1. Arc de Triomphe – Paris, Pháp

Arc de Triomphe ở Paris là khải hoàn môn nổi tiếng nhất thế giới. Công trình được xây dựng từ năm 1806 đến năm 1836 nhằm tưởng niệm những người hy sinh trong cuộc Cách mạng Pháp và các cuộc Chiến tranh Napoléon sau đó.

Khải hoàn môn này nằm giữa quảng trường Charles-de-Gaulle, ngay phía tây đại lộ Champs-Élysées, nối liền với các tòa nhà lịch sử khác trên khắp thành phố.

Arc de Triomphe cao 50 m và rộng 45 m. Vòm cửa trung tâm lớn đến mức phi công Charles Godefroy đã lái một chiếc máy bay bay xuyên qua nó vào năm 1919. Arc de Triomphe mang nhiều chi tiết cổ điển như gờ mái, dải chạm nổi, trần ô vuông và các bức tượng đá cẩm thạch. Ảnh: Go City

2. Khải hoàn môn Cinquantenaire – Brussels, Bỉ

Khải hoàn môn Cinquantenaire là điểm nhấn trung tâm của Công viên Cinquantenaire ở Brussels. Toàn bộ khu phức hợp được xây dựng vào cuối thế kỷ 19 để chuẩn bị cho Cinquantenaire – sự kiện kỷ niệm 50 năm Phong trào Độc lập của Bỉ.

Công trình mang đầy đủ các yếu tố điển hình của các khải hoàn môn thế giới ở thế kỷ 19 như vòm tròn, cột Ionic (một trong ba hệ cột cổ điển phổ biến nhất trong kiến trúc Hy Lạp), trần ô vuông và các bức tượng đúc bằng đồng. Thiết kế ba vòm đối xứng phổ biến ở cả các khải hoàn môn hiện đại lẫn cổ đại. Ảnh: Visit Brussels

3. Monumento a la Revolución – Thành phố Mexico, Mexico

Monumento a la Revolución giữ kỷ lục cổng khải hoàn (cổng vòm chiến thắng) cao nhất thế giới (67 m). Công trình được dựng lên để tưởng niệm cuộc Cách mạng Mexico (1910-1920). Tiền thân của công trình là khung mái vòm dở dang của Điện Cung Lập pháp Liên bang – dự án do nhà tài phiệt Porfirio Díaz khởi công trước khi bị lật đổ.

Phần kết cấu này sau đó được cải tạo thành đài tưởng niệm, kết hợp thêm các bức điêu khắc phong cách Art Deco để tạo nên vẻ ngoài mới. Vị trí khải hoàn môn này là khu phố Tabacalera thuộc quận Cuauhtémoc, gần trung tâm lịch sử của thành phố Mexico. Ảnh: Mrm

4. India Gate (Cổng Ấn Độ) – New Delhi, Ấn Độ

Khải hoàn môn này nằm ở trung tâm thủ đô New Delhi, mang nhiều nét đặc trưng của châu Âu vì được kiến trúc sư người Anh Edwin Lutyens thiết kế trong thời kỳ thuộc địa. Công trình hoàn thành vào năm 1931 theo phong cách Indo-Saracenic (kết hợp các yếu tố nghệ thuật Hồi giáo, Ấn Độ truyền thống và Gothic phương Tây) với chất liệu đá sa thạch cùng nhiều chi tiết chạm khắc.

Cổng Ấn Độ được xây dựng nhằm vinh danh các binh sĩ Quân đội Ấn Độ thuộc Anh đã hy sinh trong Thế chiến I và các cuộc chiến tranh Anglo-Afghan. Nơi đây lưu giữ ngọn lửa Amar Jawan Jyoti, hoạt động liên tục để tri ân các liệt sĩ vô danh. Cổng Ấn Độ được xem như biểu tượng cho niềm tự hào dân tộc và lịch sử đấu tranh của Ấn Độ. Ảnh: Asia by Local

6. Khải hoàn môn Triều Tiên – Bình Nhưỡng, Triều Tiên

Công trình này được xây dựng vào năm 1982 từ đá hoa cương trắng, nhằm ghi nhớ công lao của nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành trong cuộc kháng chiến chống Nhật giai đoạn 1925-1945.

Công trình được khánh thành trong dịp sinh nhật lần thứ 70 của ông (ngày 15/4/1982). Mỗi khối trong số 25.500 khối đá hoa cương trắng được đẽo gọt tinh xảo, đại diện cho một ngày trong cuộc đời ông tính đến thời điểm đó. Ảnh: CNN

7. Khải hoàn môn Soldiers and Sailors (Binh sĩ và Thủy thủ) – Brooklyn, New York, Mỹ

Khải hoàn môn Soldiers & Sailors là một trong số nhiều khải hoàn môn ở Thành phố New York. Vòm môn nằm ở Brooklyn, một trong năm quận của thành phố.

Công trình tưởng niệm nhiều quân binh chủng của quân đội Mỹ, bao gồm lục quân và hải quân vì những hy sinh trong nội chiến Mỹ. Khải hoàn môn Soldiers & Sailors được hoàn thành vào năm 1892 và có tượng của nhiều người Mỹ nổi tiếng như Abraham Lincoln và Ulysses S. Grant. Ảnh: Brownstoner