10 lễ hội từ Bắc vào Nam dịp tháng Giêng

Lễ hội Chùa Hương, Hà Nội

Lễ hội diễn ra từ ngày 18/2 đến hết 11/5 (tức mùng 2 tháng Giêng đến 25/3 Âm lịch). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ khu Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương, xã Mỹ Đức với 4 tuyến tham quan và 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật. Ngoài tuyến Thiên Trù – Hương Tích, du khách có thêm lựa chọn tại các điểm như chùa Thanh Sơn, động Hương Đài, chùa Long Vân, chùa Cây Khế, động Người Xưa và chùa Tuyết Sơn.

Sau lễ hội truyền thống, địa phương tiếp tục tổ chức các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, thể thao và nghệ thuật nhằm kéo dài mùa du lịch, hướng tới mục tiêu đón khách quanh năm.

Giá vé dịch vụ dành cho du khách tham quan tuyến Hương Tích là 230.000 đồng một người lớn. Ảnh: Giang Huy

Hội Lim, Bắc Ninh

Hội Lim – lễ hội tiêu biểu của vùng Kinh Bắc, nơi hội tụ tinh hoa dân ca quan họ, sẽ diễn ra trong hai ngày từ 28/2 đến hết 1/3/2026 (tức ngày 12 và 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Bên cạnh phần lễ trang trọng, phần hội sôi nổi với các cảnh hát quan họ, trò chơi dân gian và sinh hoạt văn hóa truyền thống.

Tháng 9/2009, dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ngoài Hội Lim, Bắc Ninh còn được biết đến là vùng đất lễ hội với khoảng 500 lễ hội lớn nhỏ diễn ra quanh năm, tạo nên bức tranh văn hóa đặc sắc của miền quê Kinh Bắc. Ảnh: Cục du lịch quốc gia

Lễ hội Yên Tử, Quảng Ninh

Lễ khai hội Xuân Yên Tử diễn ra ngày 26/2 (mùng 10 tháng Giêng) tại Cung Trúc Lâm, thuộc Khu di tích và danh thắngYên Tử, phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh.

Ở độ cao 1.068 m so với mực nước biển, Yên Tử nổi tiếng với cảnh quan hùng vĩ, hệ thống chùa, am, tháp cổ ẩn mình giữa rừng cây lâu năm. Đây cũng là cái nôi hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử hơn 700 năm trước.

Lễ hội Xuân Yên Tử kéo dài khoảng ba tháng, là một trong những lễ hội xuân quy mô và dài ngày nhất cả nước. Ảnh: Hoàng Chinh

Lễ hội đền Trần, Ninh Bình

Đền Trần nằm trên đường Trần Thừa, phường Nam Định, là quần thể di tích gắn với triều Trần xưa tại phủ Thiên Trường. Lễ hội đền Trần – một trong những lễ hội lớn nhất miền Bắc diễn ra từ ngày 11 đến 16 tháng Giêng âm lịch hằng năm, với ba nghi lễ chính: khai ấn, rước kiệu Ngọc Lộ và rước nước tế cá.

Trong đó, nghi lễ khai ấn và phát ấn được tổ chức vào đêm 14 tháng Giêng.

Theo sử sách, tục khai ấn có nguồn gốc từ thời Trần. Sau chiến thắng quân Nguyên Mông, vua Trần Thái Tông mở tiệc mừng công, ban thưởng và phong tước cho các tướng sĩ tại phủ Thiên Trường. Từ đó, đầu xuân hằng năm, các vua Trần làm lễ khai ấn để tế trời đất, tổ tiên, đồng thời mở đầu cho một năm điều hành triều chính thuận lợi. Ảnh: Ngọc Thành

Lễ hội đền Cờn, Nghệ An

Đền Cờn nằm ở làng Phương Cần, xã Quỳnh Mai, cách trung tâm Vinh 75 km về phía Bắc, cách Hà Nội khoảng 220 km về phía Nam.

Người dân xứ Nghệ có câu “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Mã, tứ Chiêu Trưng”, xếp đền Cờn vào hàng thiêng nhất. Tiếp đến là đền Quả Sơn, xã Đô Lương, đền Bạch Mã tại xã Thanh Chương và đền Chiêu Trưng Lê Khôi trên núi Nam Giới, tỉnh Hà Tĩnh.

Lễ hội đền Cờn diễn ra từ ngày 19 đến 21 tháng Giêng âm lịch. Bên cạnh phần tế lễ trang nghiêm, lễ hội còn có nhiều hoạt động đặc sắc như rước kiệu bay, đấu vật, đua thuyền, hát ca trù.

Năm 2017, lễ hội đền Cờn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Đức Hùng

Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, TP HCM

Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, diễn ra từ đầu tháng Giêng. Ngày chính hội diễn ra vào rằm, là một trong những lễ hội lớn của miền Nam. Tượng Bà được đặt trên kiệu (cộ) diễu hành qua nhiều tuyến phố trung tâm Thủ Dầu Một (Bình Dương cũ), kèm theo múa lân – sư – rồng, hát bội và các hoạt động dân gian sôi động.

Theo truyền thuyết, Thiên Hậu Thánh Mẫu (tên thật Lâm Mặc Nương, quê Phúc Kiến, Trung Quốc) được sắc phong năm 1110 với danh hiệu “Thiên Hậu Thánh Mẫu”, là vị thần bảo hộ người đi biển. Lễ rước nhằm tôn vinh nữ thần, cầu mưa thuận gió hòa, bình an và thịnh vượng cho ngư dân, thương nhân.

Ngoài Thủ Dầu Một, các miếu Thiên Hậu tại Lái Thiêu, Chợ Búng, Bưng Cầu cũng tổ chức lễ hội vào dịp Rằm tháng Giêng, tạo nên không khí hành hương nhộn nhịp ở khu vực Đông Nam Bộ mỗi dịp đầu xuân. Ảnh: Trần Quỳnh

Diễu hành Tết Nguyên tiêu, TP HCM

Tết Nguyên tiêu tại TP HCM là một trong những lễ hội văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Hoa ở khu vực Chợ Lớn. Trung tâm của hoạt động là Hội quán Nghĩa An – nơi thờ Quan Vũ (Quan Thánh Đế Quân), biểu tượng của lòng trung nghĩa và chí khí anh hùng thời Tam Quốc.

Hằng năm, hội quán có hai lễ lớn nhất là Lễ Nguyên tiêu (13 tháng Giêng âm lịch) và vía Quan Công (24/6 âm lịch), được xem là ngày sinh và ngày hiển thánh của Quan Công.

Đoàn diễu hành diễn ra từ 16h30 đến 18h30, với khoảng 1.000 diễn viên quần chúng thuộc các hội quán người Hoa. Xuất phát từ Hội quán Nghĩa An trên đường Nguyễn Trãi, đoàn đi qua các tuyến Tản Đà – Trần Hưng Đạo – Phùng Hưng – Hải Thượng Lãn Ông – Đỗ Ngọc Thạnh – Nguyễn Trãi – Châu Văn Liêm – Lão Tử – Lương Nhữ Học rồi quay về điểm xuất phát.

Dịp này, người dân Việt – Hoa đến chùa cầu an, xin lộc đầu năm. Ảnh: Trần Quỳnh

Lễ hội Chùa Ông, Đồng Nai

Chùa Ông Biên Hòa nằm bên sông Đồng Nai, tiền thân là miếu Quan Đế, được khai tạo năm 1684. Công trình gắn với quá trình tướng Trần Thượng Xuyên cùng lưu dân người Hoa vào cù lao Phố khai hoang, lập nghiệp sau khi xin thần phục chúa Nguyễn.

Hằng năm, lễ hội diễn ra vào mùng 10 tháng Giêng tại phường Trấn Biên. Năm 2023, lễ hội Chùa Ông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Sự kiện tổ chức thường niên với nhiều hoạt động như Nghinh thần đường phố, đờn ca tài tử, tuồng cổ, múa lân – sư – rồng, viết thư pháp và thả hoa đăng. Ảnh: Phước Tuấn

Lễ hội núi Bà Đen, Tây Ninh

Hội xuân núi Bà Đen khai mạc vào mùng 4 Tết Nguyên Đán và kéo dài đến hết tháng Giêng. Đây là lễ hội truyền thống nổi tiếng Tây Ninh và các tỉnh Đông Nam Bộ. Đến Bà Đen người dân thường dựng lều, cắm trại dưới chân núi chuẩn bị cho mùa hành hương lớn nhất trong năm tại điểm tâm linh này.

Bà Đen là ngọn núi lửa đã tắt nằm phần lớn ở phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh. Với độ cao 986 m, đây là ngọn núi cao nhất Nam Bộ, được mệnh danh “Đệ nhất thiên sơn”. Theo sử liệu từ thế kỷ XIX, núi Bà Đen được xem là ngọn núi thiêng trấn thành Gia Định (Sài Gòn xưa), có “chuông vàng ẩn hiện trong hồ, đêm trăng có thuyền rồng bơi lượn”. Dịp đầu năm, người dân, du khách thường hành hương đến đây cầu bình an, may mắn. Ảnh: Hải Triều

Lễ hội Làm Chay, Tây Ninh

Lễ hội Làm Chay tổ chức từ ngày 14 đến 16 tháng Giêng hàng năm, tại khu di tích Đình Tân Xuân, xã Tầm Vu (Long An cũ) nhằm tưởng nhớ chí sĩ yêu nước là Đỗ Tường Phong, Đỗ Tường Tự bị thực dân Pháp xử tử. Qua nhiều năm, lễ hội còn thêm ý nghĩa cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi và khôi phục các giá trị dân gian truyền thống.

Phần quan trọng nhất của lễ hội là nghi thức thỉnh Ông Tiêu (Tiêu diện Đại sĩ), vị bồ tát chuyên hàng yêu phục quỷ, cứu độ chúng sinh từ chùa vào sân đình.

Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động đặc sắc như múa lân – sư – rồng, hát bội, các trò chơi dân gian và chương trình văn nghệ phục vụ người dân. Điểm nhấn là nghi thức “giật lộc” trên giàn sau khi cúng tế. Ảnh: Hoàng Nam