Tuổi thơ tỷ phú Elon Musk qua hồi ký của mẹ

Bà Maye Musk – mẹ tỷ phú Elon Musk – cho biết con trai hồi nhỏ thường bị bạn bè bắt nạt, đến mức có lúc nhập viện.

Ngày 15/9, hồi ký của bà Maye Musk – Timeless: The Art of Reinvention and Resilience at Any Age, ra mắt thị trường quốc tế, qua ấn bản của nhà xuất bản Harper Wave. Phần lớn nội dung tập trung vào hành trình gây dựng sự nghiệp của bà với vai trò người mẫu và chuyên gia dinh dưỡng, nhưng Maye Musk cũng kể về thời thơ ấu của Elon Musk trong những năm tháng bà một mình nuôi con, nỗi lòng của người mẹ khi thấy con bị người đời gièm pha.

Trên X, tỷ phú Elon Musk đăng bài giới thiệu hồi ký, kèm đường link đặt sách. Bà Maye chia sẻ lại bài viết lên trang cá nhân, chú thích: “Cảm ơn bài đăng. Quyển sách này cũng có những câu chuyện về con, người con thiên tài của mẹ”.

Maye Musk sinh năm 1948 ở Canada, là con của cặp vợ chồng nhà thám hiểm, chuyển đến Nam Phi từ lúc hai tuổi. Theo Telegraph, từ nhỏ cuộc sống của bà đã gắn liền những chuyến phiêu lưu, theo bố mẹ và các anh chị em tìm tàn tích của Lost City – một nền văn minh cổ đại bí ẩn trên sa mạc Kalahari, miền nam châu Phi. Tuổi thơ tự do, khác thường ấy dường như là điều Maye muốn các con trải qua sau này.

22 tuổi, bà kết hôn kỹ sư tài năng tên Errol Musk – bạn trai thời cấp ba, sống tại Nam Phi. Cuộc hôn nhân sớm biến thành một cơn ác mộng do ông có thói bạo hành, cô lập bà khỏi gia đình và bạn bè, kiểm soát tài chính. Từ năm 1971 đến 1974, ba người con của họ gồm Elon Musk, Kimbal và Tosca lần lượt ra đời. Năm 1979, bà rời bỏ Errol ngay khi luật pháp Nam Phi cho phép ly hôn mà không cần chứng minh lỗi lầm. Trước đó, chính quyền cấm ly dị trong mọi trường hợp, trừ lý do ngoại tình hoặc bị ruồng bỏ.

Trong hồi ký, bà cho biết sẵn sàng hy sinh tất cả để ở bên các con. Với Maye, cuộc đời thay đổi mãi mãi từ giây phút lần đầu ôm Elon trong lòng. Bà nhớ con có cái đầu to nên quá trình sinh nở khó khăn. So với Kimbal và Tosca, Elon khiến mẹ lo lắng nhiều hơn suốt thời thơ ấu. Dù tỷ phú ngày nhỏ thân thiết với hai em ruột và anh em họ, ông không có nhiều bạn, chỉ biết đọc và chơi điện tử từ năm 6 tuổi. Ban đêm, nhóc Elon luôn lẻn ra hành lang để đọc sách đến rạng sáng mới chịu đi ngủ. Vì thế, ông thường trong tình trạng thiếu ngủ, luôn được mẹ mặc giúp đồng phục để đến trường mỗi sáng.

10 tuổi, Elon Musk sống cùng bố vì điều kiện của Errol bấy giờ tốt hơn, có thể cung cấp cho con máy tính và sách bách khoa toàn thư – những thứ mà Maye nói bà không có khả năng mua khi đó. Bà từng lo Errol có thể không chăm sóc tốt cho con nhưng Elon nói với mẹ rằng ông lo bố sống cô đơn. Về sau, Maye đưa tất cả về Canada để các con học đại học, bắt đầu cuộc sống từ đầu chỉ với 2.000 USD trong tay.

Cũng trong hồi ký, bà kể việc Elon Musk thời niên thiếu thường bị bạn bè bắt nạt đến mức nhập viện. Trong lớp, các giáo viên mô tả Elon là đứa trẻ “mơ mộng”, gặp khó khăn trong việc hòa đồng với mọi người. Những bạn học khác không thích thói vụng về của Elon và sở thích khác biệt của ông. Elon không giỏi thể thao, gặp khó khăn với những môn bản thân không hứng thú. Dù vậy, ông học xuất sắc môn vật lý, toán, mê đọc sách, máy tính và lập trình. Hai người em thường gọi ông là “bách khoa toàn thư” vì có thể trả lời chính xác mọi câu hỏi nhờ trí nhớ tốt.

Theo Maye, cuối cùng Elon Musk cũng tìm được bạn. Bà nhớ lại lần đầu nhìn con vui vẻ bên bạn bè là khi Elon học đại học Pennsylvania. “Tôi đến thăm thằng bé và thấy con tụ tập với ba bạn học từ lớp vật lý, cười phá lên khi giải các công thức. Đó là một trong những lần đầu tiên tôi thấy con cười đùa bên bạn bè. Thật nhẹ nhõm khi thấy điều này”, bà viết. Giờ đây, bà vẫn an lòng khi biết Elon Musk được ở bên các đồng nghiệp tốt. Mỗi lần đến văn phòng, bà không hiểu con trai và mọi người bàn luận rôm rả điều gì bởi toàn dùng thuật ngữ nội bộ, chỉ biết họ hiểu nhau.

Đến nay, ba người con đều thành đạt. Nếu Elon Musk là người giàu nhất thế giới với khối tài sản hơn 900 tỷ USD nhờ xây dựng đế chế công nghệ đa lĩnh vực, Kimbal cũng là doanh nhân thành công trong ngành ẩm thực, con gái út Tosca là nhà sản xuất phim có tiếng. Dù các con đều trưởng thành, bà vẫn luôn dành thời gian dõi theo từng chặng đường. Bà Maye kể rằng sau khi Elon và Kimbal thành lập công ty khởi nghiệp đầu tiên – Zip2 – vào năm 1995, bà thường giải quyết mâu thuẫn của hai con.

“Mỗi thứ bảy, tôi thường lái xe đến văn phòng của chúng ở Mountain View, California, sau khi diễn xong show thời trang. Hội đồng quản trị nhờ tôi gặp hai anh em vì cả hai có một số bất đồng trong các cuộc họp – anh em ruột vẫn là anh em ruột. Đôi khi tụi nhỏ còn đánh nhau trước mặt nhân viên, trong buổi gặp với tôi nữa. Tôi phải cản chúng. Rõ ràng thói quen này cần phải thay đổi nếu muốn tiếp tục lãnh đạo các doanh nghiệp”, trích hồi ký của bà được Telegraph đăng lại.

Theo bà, cả hai có cách xử lý vấn đề khác nhau, phản ánh tính cách riêng. Trong khi Elon luôn dựa vào sự thật đưa ra quyết định, Kimbal quan tâm đến khía cạnh mang tính con người. “Ngay cả khi là người lớn, chúng vẫn cần mẹ giúp. Áp lực xây dựng công ty, thói quen làm việc suốt nhiều giờ ảnh hưởng đến các con của tôi. Tụi nhỏ rất coi trọng những buổi gặp gia đình”, bà viết.

Nhắc đến việc Elon Musk thường xuyên bị truyền thông chỉ trích, bà Maye cho biết đau lòng khi thường xuyên đọc những dòng tin tiêu cực về con trai. Bà nhận xét con trai “thiếu hiểu biết về các ranh giới xã hội” dẫn đến việc luôn bày tỏ suy nghĩ một cách thẳng thắn, đôi khi giễu cợt trên X. Điều đó vừa biến Elon thành một người thú vị trên mạng xã hội nhưng cũng đối mặt nhiều rủi ro, trở thành cái cớ để tập đoàn Tesla của ông và cả bản thân bị bôi nhọ. Bà cũng cho rằng các thành tựu mang tính đột phá của con đang bị ngó lơ, còn Elon bị báo chí đối xử như “nhân vật phản diện trong phim James Bond”.

Làn sóng công kích càng leo thang khi Elon Musk gia nhập giới chính trị, giữ chức cố vấn cấp cao cho chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump năm 2025. Theo Maye, mức độ truyền thông chỉ trích con trai bà tiêu cực đến mức ảnh hưởng cuộc sống hàng ngày của họ.

“Chứng kiến Elon làm việc không ngừng nghỉ cho những gì thằng bé tin là tốt cho nước Mỹ và thế giới, nhưng lại nhận về sự căm ghét vì các lý tưởng ấy là một điều đau đớn. Mỗi ngày, con tôi đều nhận nhiều lời dọa giết. Khi thấy người mình yêu thương bị đối xử như thế, dù quan điểm chính trị khác nhau, bạn vẫn xót xa. Chuyện này đè nặng lên gia đình, nhất là tôi”, bà viết.

Hiện Maye Musk là người mẫu nổi tiếng, gương mặt quen thuộc trên các tạp chí, show thời trang. Trước khi phát hành hồi ký, bà từng ra mắt một số sách như A Woman Makes a Plan (2019), Feel Fantastic: Maye Musk’s Good Health Clinic (1996).

Phương Thảo (theo Telegraph, People)