‘AI4VN truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ’

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đánh giá AI4VN đang mở ra cơ hội kết nối và kỳ vọng chương trình mở rộng trong những năm tiếp theo, truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ.

Thông điệp được Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chia sẻ tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN 2026) tổ chức chiều 5/11.

Trước hàng trăm sinh viên và các nhà công nghệ trẻ, Bộ trưởng cho biết ông đã dành hơn 20 năm học khoa học máy tính. Những ngày đầu học về trí tuệ nhân tạo (AI), tìm hiểu cách dựng mô hình 3D, rồi nghiên cứu dịch máy khi ở nước ngoài. Trở về Việt Nam, ông thành lập phòng thí nghiệm trong nước đầu tiên về dịch máy.

Dù có nền tảng ấy, Bộ trưởng thừa nhận sau hơn 10 năm không trực tiếp làm chuyên môn, có những vấn đề kỹ thuật trí tuệ nhân tạo ông không còn theo kịp. Từ trải nghiệm của mình, ông nhắn nhủ sinh viên giữ tinh thần học tập suốt đời, bởi trong bối cảnh công nghệ thay đổi từng ngày, ai cũng có thể trở nên lạc hậu nếu ngừng học.

 

 

‘AI4VN truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ’

Theo Bộ trưởng, sinh viên Việt Nam có cơ hội tiếp cận công nghệ thông qua các nhóm nghiên cứu, các sự kiện trao đổi và kết nối. Ông mong những nhân sự công nghệ tương lai sẵn sàng đặt câu hỏi, tận dụng cơ hội để tìm hiểu và theo đuổi những bài toán khó của lĩnh vực.

Người đứng đầu ngành khoa học công nghệ kỳ vọng AI4VN tiếp tục đổi mới và mở rộng trong những năm tiếp theo, truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ.

Trước đó, trong phát biểu chào mừng, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, nhắc lại hơn tám năm trước, cũng tại hội trường của Đại học Quốc gia Hà Nội, AI4Life được tổ chức lần đầu. Khi ấy, AI chủ yếu xuất hiện trong phòng thí nghiệm và tại các hội thảo khoa học.

Những người khởi xướng chọn tên AI4Life với mong muốn đưa AI vào cuộc sống, để nhà nghiên cứu gặp doanh nghiệp và cùng tìm lời giải cho những vấn đề thực tế. Điều họ chưa hình dung được, theo ông Duy, là công nghệ sẽ đi vào đời sống nhanh đến thế.

Đại diện Đại học Quốc gia Hà Nội dẫn ví dụ cuộc thi AI Arena, trong 20 phút, các sinh viên dùng AI xây dựng một phần mềm ngay trên sân khấu, công việc mà trước đây có thể mất nhiều tuần. Khả năng rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm đặt ra câu hỏi cho các trường đại học, doanh nghiệp trong đào tạo và nghiên cứu phát triển.

Ông kỳ vọng AI4VN tiếp tục là nơi giới nghiên cứu gặp gỡ doanh nghiệp như mục tiêu ban đầu, đồng thời giúp giảng viên, sinh viên tìm thấy những cách ứng dụng mới từ các bài toán thực tế tại Việt Nam.

Gặp gỡ và kết nối cũng là mục tiêu của chương trình được bà Bùi Thanh Vân, Thư ký tòa soạn Báo VnExpress, Trưởng ban tổ chức AI4VN khẳng định trong bài phát biểu.

Theo bà Vân, AI4VN sẽ tiếp tục sứ mệnh, là diễn đàn kết nối các cơ quan quản lý, nhà trường và doanh nghiệp trong hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo. Nhà nước định hướng chiến lược và xây dựng khung chính sách, nhà trường đào tạo nhân lực và thực hiện các nghiên cứu nền tảng. Doanh nghiệp đảm nhận khâu thương mại hóa công nghệ, đưa AI vào giải quyết các bài toán thực tế để tạo ra giá trị kinh tế.

Đại diện ban tổ chức cho biết sẽ tiếp tục lan tỏa sự kiện, tăng cường sự phối hợp ba bên, góp phần phát triển năng lực công nghệ AI Việt Nam.

AI trở thành công cụ phổ cập

Trong phần tham luận, bà Seher Syed, Quản lý chính sách về AI và Reality Labs khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Meta, cho biết khoảng 3,6 tỷ người sử dụng ít nhất một dịch vụ của tập đoàn mỗi ngày. Qua các ứng dụng quen thuộc, Meta muốn đưa AI đến với người dùng trong những việc thường ngày, từ tìm kiếm thông tin đến sắp xếp lịch trình.

Bà lấy ví dụ một người đang chuẩn bị cho chuyến đi, tác nhân AI có thể tìm chuyến bay, khách sạn và dịch vụ thuê xe qua các ứng dụng được kết nối. Người dùng xem và duyệt từng phương án trước khi tác nhân đặt chỗ, sau đó nhận một lịch trình gồm mã xác nhận, địa chỉ và giờ đặt dịch vụ. Theo đại diện Meta, đây là bước chuyển từ công cụ cung cấp thông tin sang trợ lý có thể thay mặt người dùng thực hiện công việc.

Là người tham luận tiếp theo, ông Trịnh Xuân Tuân, Giám đốc Khoa học dữ liệu MoMo, minh chứng AI đang hỗ trợ cho lập trình viên. Ông cho rằng nếu lập trình viên viết mã nhanh gấp đôi nhờ AI thì doanh nghiệp có thể đưa phần mềm đến tay khách hàng nhanh gấp đôi.

Ông Tuân minh họa sự khác biệt bằng một công việc tại MoMo. Trước đây, khi muốn tìm câu trả lời từ dữ liệu, bộ phận nghiệp vụ phải gửi yêu cầu cho chuyên viên phân tích. Hai bên làm rõ câu hỏi, sau đó chuyên viên viết truy vấn, phân tích và trả kết quả. Với tác nhân phân tích dữ liệu MOAT, nhân viên nghiệp vụ có thể trực tiếp đặt câu hỏi để hệ thống tạo truy vấn và trả lời.

Theo chuyên gia, thời gian từ lúc nêu câu hỏi đến khi nhận kết quả được rút từ nhiều ngày xuống vài phút. Chuyên viên dữ liệu có thêm thời gian phân tích chuyên sâu và cải tiến hệ thống.

Khi đưa tác nhân AI vào doanh nghiệp, ông Nguyễn Quang Minh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đổi mới sáng tạo AI, FPT Smart Cloud, đặt vấn đề về quản lý quyền tự chủ của công nghệ. Với mục tiêu do con người giao, tác nhân có thể tự lập kế hoạch, thực hiện và điều chỉnh từng bước. Doanh nghiệp vì vậy cần xác định việc nào AI có thể tự xử lý, tình huống nào phải chuyển lại cho người phụ trách.

Theo ông Minh, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc giao AI theo dõi và tổng hợp thông tin, sau đó cho phép hệ thống đề xuất phương án để nhân viên lựa chọn. Kết quả thử nghiệm và mức độ rủi ro của từng công việc sẽ là căn cứ để mở rộng quyền tự chủ. Với người giao việc, kỹ năng cần thiết là mô tả rõ kết quả mong muốn và xác định những quyết định cần mình phê duyệt.

Cơ hội cho người trẻ Việt Nam

Sau các tham luận, chương trình bước sang phần chia sẻ truyền cảm hứng. Trao đổi với sinh viên dự ngày hội, TS Nguyễn Hà Phong, nhà nghiên cứu tại Qualcomm AI Research Việt Nam, chia sẻ đến với AI từ niềm yêu thích robot khi còn là sinh viên ngành cơ điện tử tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Bước ngoặt đến khi ông làm đồ án tốt nghiệp, viết phần mềm tính toán cho một robot hàn sáu bậc tự do. Lần đầu làm việc trực tiếp với robot khiến ông muốn tìm hiểu sâu hơn về các hệ thống điều khiển.

Từ các bài toán giúp robot nhận biết môi trường xung quanh, ông dần chuyển sang thị giác máy tính, rồi nghiên cứu tái tạo cảnh 3D khi làm tiến sĩ tại Đại học Oulu, Phần Lan. Nay ông trở lại với robot trong vai trò dẫn dắt nhóm nghiên cứu về mô hình thế giới và học máy cho robot tại Việt Nam.

Từ trải nghiệm của mình, TS Phong cho rằng người làm AI không nhất thiết đến từ nền tảng tin học, nhưng điểm chung là sự đam mê và kiên trì theo đuổi công nghệ. Trở lại câu hỏi ban đầu, TS Phong cho rằng AI có thể giúp viết mã, chạy thử mô hình nhanh hơn, song để hiểu đoạn mã thực hiện việc gì, mô hình hoạt động ra sao và có thể cải tiến ở đâu, người học vẫn cần nắm vững kiến thức nền tảng. Khả năng hiểu sâu và cải tiến công nghệ cũng sẽ là lợi thế cạnh tranh tương lai.

Chia sẻ góc nhìn của công ty công nghệ, ông Lê Trung Hiếu, Giám đốc Sản phẩm FPT IS, khuyến khích sinh viên dùng AI để thử sức với những bài toán mà doanh nghiệp và cộng đồng đang cần lời giải.

Chuyên gia cho rằng với sự hỗ trợ của công nghệ, sinh viên có thể theo đuổi mục tiêu thực tế khi lựa chọn đề tài, giải quyết một vấn đề của doanh nghiệp hoặc xã hội.

Theo ông, cách học này cũng giúp sinh viên chuẩn bị cho thị trường lao động tương lai. Khi tác nhân AI ngày càng thành thạo, doanh nghiệp sẽ cần những người có khả năng làm chủ toàn trình sản phẩm, theo dõi kết quả AI tạo ra và chịu trách nhiệm về chất lượng.

Vinh danh sản phẩm, giải pháp và tài năng AI Việt

Phần hai của ngày hội dành cho lễ trao Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam – AI Awards 2026. Ban tổ chức vinh danh ba giải pháp AI xuất sắc, ba sản phẩm AI xuất sắc, năm tài năng AI Việt và năm doanh nghiệp phát triển AI tiêu biểu.

Ba giải pháp AI xuất sắc gồm nền tảng FPT AI Factory của FPT Smart Cloud; hệ sinh thái giao thông thông minh Elcom ITS của Elcom và giải pháp Xây dựng và bảo vệ niềm tin số bằng AI của MoMo.

Ở hạng mục Sản phẩm AI xuất sắc, giải thưởng thuộc về Doctranslate.io của ThinkPrompt, hệ điều hành doanh nghiệp AI BrainOS của AIZ và nền tảng Kyta Platform của FPT IS.

Hai nhà nghiên cứu Lê Trung Hiếu từ FPT IS và Nguyễn Hà Phong, Qualcomm AI Research, được vinh danh ở hạng mục Tài năng AI Việt, cùng Nguyễn Tiến Đồng – CMC OpenAI, Lê Duy Dũng – Đại học VinUni và Nguyễn Xuân Khánh – Đại học Oulu, Phần Lan.

Năm đơn vị nhận giải Doanh nghiệp AI tiêu biểu gồm Elcom, CMC OpenAI, MoMo, Zalo Platforms và Minh Phúc Transformation.

Sau phần vinh danh, hội trường bùng nổ với phân trình diễn của ca sĩ khách mời Cheng và trò chơi phân biệt giọng hát thật và giọng AI. Cả ca sĩ và người chơi gần như không phân biệt được chính xác.

Chương trình khép lại bằng ca khúc “Chồng ải chồng ai” trong tiếng hò reo của hàng trăm sinh viên tại Hội trường Nguyễn Văn Đạo, Đại học Quốc gia Hà Nội.

 

 

‘AI4VN truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ’

Được tổ chức thường niên từ năm 2018, AI4VN là diễn đàn kết nối cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà quản lý, thúc đẩy phát triển trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam. Thông qua chia sẻ kinh nghiệm và tôn vinh những ứng dụng thực tiễn, chương trình hướng tới khuyến khích nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo, báo VnExpress tổ chức.

Năm nay chương trình phối hợp cùng Đại học Quốc gia tổ chức tại 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội. Chương trình có chủ đề “Agentic AI & The Future of Learning – AI tự chủ và tương lai của việc học”, tập trung thảo luận những thay đổi AI đang mang đến cho học tập, làm việc và các lĩnh vực đời sống.

Nam Nguyễn

• Hôm nay khai mạc Ngày hội trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2026