Ăn ít thịt, cá có sống thọ hơn?
Ăn ít thịt, cá có sống thọ hơn?
Tôi thấy nhiều người cắt giảm thịt, cá với hy vọng trẻ hóa cơ thể, nhiều thông tin còn cho rằng ăn ít đạm từ thịt, cá giúp sống thọ hơn, liệu có đúng? (Ngân, 50 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Việc ăn ít đạm không tự động giúp kéo dài tuổi thọ. Ngược lại, kiêng khem chất đạm một cách cảm tính còn làm gia tăng nguy cơ teo cơ, suy giảm miễn dịch và suy nhược nghiêm trọng. Tác động của chế độ ăn tiết chế đạm phụ thuộc chặt chẽ vào độ tuổi, thể trạng và nguồn gốc chất đạm tiêu thụ. Tiết chế đạm giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính ở tuổi trung niên nhưng lại làm tăng tỷ lệ tử vong do suy nhược ở người trên 65 tuổi.
Nhu cầu đạm của cơ thể biến đổi ngược chiều theo thời gian, đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt giữa thời kỳ trung niên và giai đoạn tuổi già. Sự khác biệt này bắt nguồn từ sự thay đổi trong khả năng hấp thu dinh dưỡng và tốc độ thoái hóa cơ bắp của cơ thể. Ở độ tuổi trung niên, việc giảm tiêu thụ đạm động vật giúp kiểm soát nồng độ hormone tăng trưởng IGF-1, từ đó hạn chế nguy cơ tử vong sớm do ung thư. Tuy nhiên, khi bước sang tuổi già, cơ thể bắt buộc phải gia tăng lượng đạm để duy trì khối lượng cơ xương và bảo vệ chức năng miễn dịch. Tiêu thụ đạm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lão hóa tế bào thông qua việc điều hòa các con đường chuyển hóa năng lượng.
Cắt giảm đạm nghiêm ngặt ở người lớn tuổi làm tăng tốc độ mất cơ (teo cơ Sarcopenia), dẫn đến tàn phế và té ngã. Tình trạng kiêng khem này còn làm suy giảm hàng rào miễn dịch, khiến nguy cơ tử vong do nhiễm trùng tăng cao gấp nhiều lần.
Đạm thực vật từ các loại đậu và hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin, có thể làm giảm đáng kể nồng độ mỡ máu xấu và hạ thấp tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch mà không gây ra tình trạng thiếu hụt axit amin. Tuy nhiên, không nên tự ý loại bỏ hoàn toàn đạm động vật từ thịt cá một cách cực đoan mà nên cân bằng giữa đạm động vật và đạm thực vật.
Khẩu phần đạm an toàn cần được xây dựng dựa trên cân nặng thực tế, độ tuổi và mức độ vận động thể chất. Theo khuyến cáo chính thức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đạm nên chiếm 10-15% tổng năng lượng tiêu thụ hằng ngày. Nhìn chung, nên ăn đúng nhu cầu của cơ thể theo từng giai đoạn phát triển. Bạn không nên thần thánh hóa việc ăn kiêng cực đoan hay cắt giảm hoàn toàn đạm động vật. Thay vào đó, việc lắng nghe tín hiệu từ cơ thể, ưu tiên đạm thực vật ở tuổi trung niên và chủ động tăng cường đạm chất lượng cao khi về già chính là chìa khóa duy trì thể trạng dẻo dai.
| Nhóm đối tượng | Khuyến cáo lượng đạm (g/kg cân nặng/ngày) | Định hướng nguồn đạm ưu tiên |
| Người trưởng thành ( | 0.8 – 1.0 g / kg | Ưu tiên đạm thực vật, cá nạc, gia cầm bỏ da |
| Người cao tuổi (≥ 65 tuổi) | 1.0 – 1.2 g / kg | Bổ sung thịt nạc, trứng, sữa, đậu hũ chia đều các bữa. |
| Người bệnh mạn tính / Phục hồi | 1.2 – 1.5 g / kg | Đạm có giá trị sinh học cao, giàu axit amin Leucine |
Thạc sĩ dinh dưỡng Hoàng Hà Linh
Viện Y học Ứng dụng Việt Nam
17 THÁNG 11, 2026