WHO đề xuất ‘cấm toàn diện thuốc lá mới’


WHO đề xuất ‘cấm toàn diện thuốc lá mới’

WHO cảnh báo các sản phẩm thuốc lá và nicotine liên tục biến đổi về thành phần, công nghệ, hình thức sử dụng khiến quy định hiện hành có nguy cơ bỏ lọt sản phẩm mới, đề xuất mở rộng phạm vi cấm.

Ngày 16/11, đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho rằng sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là cơ hội khắc phục khoảng trống pháp lý, tăng cường bảo vệ người dân trước tác hại của thuốc lá và nicotine, đặc biệt là nguy cơ nghiện trong giới trẻ. Dự luật được Quốc hội thảo luận tại hội trường ngày 9/11 và dự kiến xem xét thông qua vào cuối kỳ họp.

Theo WHO, Việt Nam đã có bước tiến quan trọng khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 173, cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Tuy nhiên, thị trường tiếp tục xuất hiện nhiều sản phẩm mới như túi ngậm nicotine, sản phẩm chứa chất tương tự nicotine, thuốc lá điện tử sử dụng dung dịch được quảng cáo không chứa nicotine. Nếu chỉ cấm những sản phẩm đã được gọi tên, pháp luật có nguy cơ tiếp tục bị động trước những biến đổi của thị trường.

Túi ngậm nicotine là một ví dụ đáng chú ý. Sản phẩm này được đặt trong miệng để hấp thu nicotine qua niêm mạc, không cần đốt cháy hay tạo khói. Theo thông tin WHO tổng hợp, túi nicotine hàm lượng khoảng 4 mg có thể đưa vào cơ thể lượng nicotine tương đương một điếu thuốc lá thông thường. Một số sản phẩm có hàm lượng lên tới 50-150 mg mỗi túi, tiềm ẩn nguy cơ phơi nhiễm nicotine ở mức cao.

Các nhà sản xuất còn sử dụng những chất tương tự nicotine như nornicotine, anabasine và 6-methylnicotine trong một số sản phẩm. Dù không phải nicotine, các chất này có đặc tính tương tự và khả năng gây nghiện, đặt ra thách thức cho quy định chỉ dựa trên sự hiện diện của nicotine.

WHO cảnh báo một số sản phẩm ghi nhãn không chứa nicotine song kiểm nghiệm phát hiện vẫn chứa chất này. Trong khi đó, các sản phẩm sử dụng chất tương tự nicotine hoặc dung dịch không chứa nicotine có thể nằm ngoài phạm vi điều chỉnh nếu luật chỉ căn cứ vào thành phần cụ thể.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được ban hành năm 2012, tức trước khi nhiều sản phẩm thế hệ mới xuất hiện. Định nghĩa nguyên liệu thuốc lá hiện hành chưa bao quát đầy đủ các nguyên liệu, hợp chất được sử dụng trong những sản phẩm này.

“Nếu chỉ bổ sung tên từng sản phẩm vào danh mục cấm, pháp luật có thể tiếp tục bị động mỗi khi thị trường xuất hiện một loại sản phẩm khác về kiểu dáng, thành phần hoặc cách sử dụng, do đó nên cấm toàn diện”, đại diện WHO nhận định.

Cấm theo bản chất, không chỉ theo tên gọi

Theo WHO, cần chuyển từ cách tiếp cận liệt kê từng sản phẩm sang quy định mở, dựa trên bản chất, đặc điểm và công dụng. Cách làm này giúp hạn chế việc thay đổi tên gọi, thiết kế, thành phần hoặc cách ghi nhãn nhằm né tránh lệnh cấm. Dự thảo Luật sửa đổi đề xuất bổ sung shisha và túi ngậm nicotine vào danh mục cấm bên cạnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Tuy nhiên, WHO cho rằng cần mở rộng phạm vi để bao quát cả những sản phẩm sử dụng chất tương tự nicotine và dung dịch không chứa nicotine.

Kinh nghiệm Singapore cho thấy cách tiếp cận này có thể được thực hiện thông qua định nghĩa rộng, căn cứ vào đặc điểm và mục đích sử dụng. Quy định của Singapore không chỉ kiểm soát các sản phẩm mô phỏng thuốc lá, kể cả bộ phận và linh kiện, mà còn cấm nhiều sản phẩm thuốc lá, nicotine sử dụng qua đường miệng, da, mũi hoặc các hình thức khác. Danh mục còn bao gồm túi nicotine, shisha và dung dịch chứa nicotine hoặc chất tương tự nicotine dùng cho thiết bị hóa hơi. Việc bao quát cả sản phẩm được sử dụng hoặc được ghi nhãn, mô tả là phù hợp để sử dụng theo những cách thức này giúp hạn chế khả năng né tránh quy định bằng cách thay đổi tên gọi hay quảng cáo công dụng.

Từ kinh nghiệm trên, WHO khuyến nghị Luật sửa đổi cần quy định cấm toàn diện nhóm sản phẩm thuốc lá mới khác, bao gồm thiết bị, bộ phận, linh kiện và dung dịch liên quan. Phạm vi cấm cần bao gồm các sản phẩm chứa nicotine, chất tương tự nicotine không dùng cho mục đích y tế và các sản phẩm được thiết kế để đưa những chất này vào cơ thể qua nhiều hình thức.

Đồng thời, cần mở rộng định nghĩa nguyên liệu thuốc lá, bao gồm nguyên liệu có nguồn gốc từ cây thuốc lá, các chất chứa nicotine và cả những chất không chứa nicotine được sử dụng trong sản xuất sản phẩm thuốc lá.


Túi ngậm nicotine. Ảnh:Viện Chiến lược và Chính sách y tế cung cấp

Túi ngậm nicotine. Ảnh: Viện Chiến lược và Chính sách y tế cung cấp

Ở góc độ pháp lý và thực thi, TS Nguyễn Huy Quang, Trưởng ban Tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Vụ trưởng Pháp chế, Bộ Y tế, cho rằng các doanh nghiệp thuốc lá luôn đặc biệt quan tâm đến giới trẻ, tìm cách tiếp cận để hình thành người sử dụng mới. Tỷ lệ cai thuốc lá thành công hiện còn thấp. Khi đã hình thành thói quen hút thuốc, nhiều người có thể tiếp tục sử dụng trong thời gian dài. Vì vậy, ngăn ngừa người trẻ bắt đầu sử dụng thuốc lá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

TS Quang nhấn mạnh cần luật hóa đầy đủ quy định cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết 173 của Quốc hội. Việc luật hóa phải kiểm soát toàn diện các hoạt động liên quan, từ sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu đến mua bán, vận chuyển và các hình thức lưu thông khác. Cần kiểm soát chặt các sản phẩm chứa nicotine, thành phần và nguyên liệu có thể được sử dụng trong thuốc lá mới, tránh nguy cơ bị lợi dụng để pha trộn ma túy hoặc các chất khác.

Theo các chuyên gia, cấm toàn diện sản phẩm thuốc lá mới khác không chỉ nhằm xử lý những sản phẩm đang lưu hành, mà còn chủ động ngăn chặn những loại có thể xuất hiện trong tương lai. Quy định dựa trên bản chất và công dụng sản phẩm sẽ giúp pháp luật theo kịp sự biến đổi của thị trường, hạn chế kẽ hở quản lý và bảo vệ thế hệ trẻ trước nguy cơ lệ thuộc nicotine.

Lê Nga

Ngày xuất bản:

17 THÁNG 11, 2026

Tin cập nhật 24H

Ván cược AI Việt Nam ‘hậu Jensen Huang’

Nguyên Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Chủ tịch & TGĐ Knapper Global Advisory

17 THÁNG 11, 2026

Đề xuất bỏ tốc độ tối thiểu một số đoạn đường trên cao tốc

Bộ Xây dựng đề xuất không quy định tốc độ tối thiểu tại trạm thu phí, làn chuyển tiếp nhập, tách cao tốc, khi ùn tắc, cứu hộ.

17 THÁNG 11, 2026

Tài xế lùi xe trên cao tốc bị phạt 35 triệu đồng

Đồng ThápNam tài xế 48 tuổi bị phạt 35 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe do lùi ôtô trên cao tốc TP HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận.

17 THÁNG 11, 2026

Xe container cháy ngùn ngụt trên quốc lộ 51

Đồng NaiĐang chạy trên quốc lộ 51, tài xế phát hiện lửa bùng lên liền tấp vào lề rồi rời cabin thoát thân, tuyến đường huyết mạch ùn tắc, chiều 16/11.

17 THÁNG 11, 2026

Bí ẩn viên kim cương 300.000 USD biến mất sau tai nạn F1

Viên kim cương trị giá 300.000 USD gắn trên xe đua Jaguar biến mất sau tai nạn tại Monaco Grand Prix 2004, để lại bí ẩn chưa có lời giải suốt 22 năm.

17 THÁNG 11, 2026

HLV Moriyasu và hành trình không trọn vẹn cùng Nhật Bản

Từng gây tiếng vang với những chiến thắng trước Đức, Tây Ban Nha và Brazil, nhưng Nhật Bản thiếu một bước đột phá để khiến hành trình dưới thời HLV Hajime Moriyasu trọn vẹn hơn.

17 THÁNG 11, 2026

Cựu trợ lý của HLV Park Hang-seo tái xuất V-League

Đà NẵngHLV Lee Young-jin nhận lời dẫn dắt CLB SHB Đà Nẵng thay HLV Lê Đức Tuấn từ vòng 8 V-League 2026-2027.

17 THÁNG 11, 2026

Klopp: ‘FIFA thời Infantino còn tệ hơn thời Blatter’

HLV Jurgen Klopp cho rằng FIFA cần thay chủ tịch, khi tình hình dưới thời Gianni Infantino còn tệ hơn giai đoạn Sepp Blatter điều hành tổ chức này.

17 THÁNG 11, 2026

Cựu Phó chủ tịch UEFA: ‘Guardiola giết bóng đá’

AnhCựu Phó chủ tịch Zbigniew Boniek lên án chiến thuật kiểm soát bóng mà HLV Pep Guardiola phát minh.

17 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng đề xuất trọng tâm chiến lược cho hợp tác ASEAN – Trung Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN – Trung Quốc, đề xuất những trọng tâm chiến lược để phát triển quan hệ hai bên.

17 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Nhiều người ngộ độc sau ăn bánh mì nhiễm khuẩn tại Quảng Ngãi

22 người ở Quảng Ngãi ngộ độc sau ăn bánh mì mua tại 4 điểm bán từ ngày 3-7/11, xét nghiệm mẫu bệnh phẩm, thực phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella và khuẩn khác.

17 THÁNG 11, 2026

Vì sao dân văn phòng nhịn ăn vẫn không thoát cảnh béo bụng?

Ngồi lâu, căng thẳng kinh niên, mệt mỏi trí óc và ánh sáng nhân tạo là 4 bẫy sinh học khiến dân văn phòng dễ tích mỡ bụng.

17 THÁNG 11, 2026

Ăn ít thịt, cá có sống thọ hơn?

Tôi thấy nhiều người cắt giảm thịt, cá với hy vọng trẻ hóa cơ thể, nhiều thông tin còn cho rằng ăn ít đạm từ thịt, cá giúp sống thọ hơn, liệu có đúng? (Ngân, 50 tuổi, Hà Nội)

17 THÁNG 11, 2026

11 nạn nhân vụ nổ gas dần hồi phục, một người vẫn nguy kịch

TP HCMNhiều nạn nhân vụ nổ cửa hàng gas đã ổn định sức khỏe sau ba ngày điều trị, song bệnh nhân bỏng 90% diện tích cơ thể vẫn trong tình trạng nguy kịch.

17 THÁNG 11, 2026

Điều gì xảy ra với cơ thể khi bạn ăn bông cải xanh?

Bông cải xanh giàu dưỡng chất và chất xơ, giúp cấp nước, chống viêm, tăng cường sức khỏe xương, não bộ, tim mạch và hỗ trợ ngăn ngừa ung thư hiệu quả.

16 THÁNG 11, 2026