Ba thách thức lớn để Starship hoạt động thương mại

Tên lửa Starship của SpaceX đạt cột mốc lớn sau khi bay lên quỹ đạo lần đầu tiên hôm 28/9 nhưng vẫn cần vượt qua một số thách thức lớn để đi vào hoạt động hoàn toàn.

Theo Space, Starship, tên lửa lớn và mạnh nhất từng được chế tạo, lần đầu bay thành công lên quỹ đạo hôm 28/9 trong chuyến bay thử 14. Lần này, Starship cũng triển khai 26 vệ tinh Starlink V3 của SpaceX, bắt đầu xây dựng siêu chòm 100.000 vệ tinh nếu mọi thứ diễn ra theo kế hoạch. Tuy nhiên, Starship vẫn cần hoàn thành những yêu cầu khác để tiến đến hoạt động thương mại.

Thu hồi tàu Ship ở tầng trên

Cả hai tầng của tên lửa Starship bao gồm tầng đẩy Super Heavy và tàu Ship ở tầng trên đều được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn và nhanh chóng. Trong các chuyến bay tương lai, SpaceX dự định đưa cả hai bộ phận trở lại bệ phóng và thu hồi bằng cánh tay cơ khí có biệt danh “đũa gắp” trên tháp phóng. Theo công ty, chiến thuật thu hồi này sẽ giúp tái sử dụng hiệu quả để đạt mục tiêu phóng Starship 10.000 lần mỗi năm vào năm 2030. Teslarati cho biết áp dụng cách bắt tương tự với tàu Ship bay trở lại Trái Đất ở tốc độ lớn và tải nhiệt cao hơn sau chuyến bay quỹ đạo hoặc cận quỹ đạo có thể khiến chi phí phóng giảm 100 lần hoặc hơn, hỗ trợ triển khai vệ tinh thường xuyên và bay tới Mặt Trăng, thậm chí Sao Hỏa.

Tính đến nay, SpaceX đã thu hồi tầng đẩy Super Heavy bằng đũa gắp thành công trong 3 chuyến bay. Nhưng công ty chưa bao giờ thử nghiệm điều này với tàu Ship cao 52 m, thường hạ cánh xuống biển ở cuối nhiệm vụ. Trong hội nghị công nghệ All-In Summit hôm 14/9, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Elon Musk cho biết SpaceX có thể thu hồi tàu Ship trong chuyến bay thử 15. Tuy công ty chưa tiết lộ ngày phóng cho nhiệm vụ sắp tới, tài liệu kế hoạch tạm thời cho thấy mục tiêu sớm nhất có thể là ngày 19/10.

Nạp nhiên liệu trên quỹ đạo Trái Đất

Phần lớn nhiệm vụ của Starship sẽ diễn ra trên quỹ đạo Trái Đất, triển khai vệ tinh cho chòm Starlink V3 và mạng trung tâm dữ liệu Starmind lớn hơn của công ty (dự kiến gồm khoảng một triệu vệ tinh). Tuy nhiên, tàu Ship có thể bay xa hơn tới Mặt Trăng và Sao Hỏa trong một số nhiệm vụ. Ví dụ, NASA chọn tầng trên của Starship làm tàu đổ bộ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis nhằm xây dựng căn cứ gần cực nam của Mặt Trăng trong thập kỷ tới.

Nhiệm vụ trong không gian sâu của Starship sẽ phức tạp hơn do cần nhiều nhiên liệu. Tàu Ship không thể chở quá nhiều nhiên liệu để hạn chế trọng lượng, do đó phương tiện sẽ cần ghép nối với tàu tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo Trái Đất. Đây là biến thể đặc biệt của tàu Ship có tên gọi “tanker”. Số lần phóng tàu tiếp nhiên liệu cho mỗi nhiệm vụ không gian sâu của Starship khá lớn. Chẳng hạn, một nhiệm vụ hạ cánh trên Mặt Trăng có thể cần từ 8 đến 20 lần phóng tanker.

Vì vậy, tiếp theo Starship cần chứng minh khả năng nạp nhiên liệu ngoài không gian. SpaceX bước đầu đã chuyển thành công nhiên liệu từ một bồn chứa nội bộ sang bồn khác trên tàu Ship trong chuyến bay thử 3 vào tháng 3/2024. Nhưng công ty chưa từng chuyển nhiên liệu từ phương tiện này sang phương tiện khác ngoài không gian và họ có thể làm điều đó trong chuyến bay thử 15.

Sẵn sàng chở phi hành gia

Starship được thiết kế như một tàu chở người, có thể biến tham vọng đưa con người định cư trên Sao Hỏa của Musk thành hiện thực. Do đó, SpaceX sẽ cần tích hợp hàng loạt công nghệ hỗ trợ sự sống vào Starship và thử nghiệm rộng rãi trước khi tiến đến chở người.

Theo lịch trình của NASA, nhiệm vụ có người lái Artemis III sẽ diễn ra vào giữa năm 2027, đưa tàu vũ trụ Orion kết nối với tàu Ship trên quỹ đạo Trái Đất. Tàu Ship sẽ cần có khả năng hỗ trợ con người vào thời điểm nhiệm vụ Artemis IV diễn ra năm 2028, đưa phi hành gia hạ cánh gần cực nam Mặt Trăng lần đầu tiên từ năm 1972. SpaceX có khả năng sẽ nâng cấp những hệ thống từng sử dụng trên tàu vũ trụ Crew Dragon. Phương tiện này đã thực hiện 20 nhiệm vụ chở phi hành gia lên quỹ đạo thấp của Trái Đất từ trước đến nay.

An Khang tổng hợp