Theo trung tâm Bảo tồn di sản Văn hóa Khánh Hòa, Hòn Chồng hình thành do quá trình xâm thực, kiến tạo tự nhiên. Các khối đá lớn nhỏ, xếp lên nhau tạo nên các hình thù kỳ thú, nằm xen lẫn giữa các bãi tắm.

Quần thể đá có vị trí nhô ra phía vịnh. Tại đây, du khách có thể quan sát toàn cảnh vịnh Nha Trang và các tuyến đường ven biển.

Một tảng đá lớn tại Hòn Chồng có vết lõm sâu, được người dân gọi là “dấu bàn tay người khổng lồ”. Theo truyền thuyết tại địa phương, đây là dấu vết để lại khi một người khổng lồ tì tay vào tảng đá để lấy điểm tựa, trong lúc nỗ lực kéo cần câu cá.

Hòn đá xếp chồng được ví như “cổng trời”. Lan Nguyên, du khách Cà Mau, cho biết nhìn từ xa, hòn đá có vẻ rất chênh vênh, cảm giác “có thể đổ sập bất cứ lúc nào”.

“Tới gần mới thấy các khối đá liên kết chắc chắn, khó lay chuyển, một cảnh quan thiên nhiên rất thú vị”, Nguyên nói.

Nhiều khối đá phiến đá dẹt nhô ra hướng biển cũng là điểm check in quen thuộc của du khách.

Một truyền thuyết dân gian lý giải sự hình thành của Hòn Chồng gắn liền với một người khổng lồ. Theo câu chuyện, trong lúc dừng chân vãn cảnh ngắm nhìn các tiên nữ vui đùa, ông trượt chân ngã, tay bám vào sườn núi khiến địa hình sụp đổ và tạo thành các khối đá chồng xếp như hiện nay.

Ban quản lý vịnh Nha Trang đã khoanh vùng bảo vệ tạm thời khu vực biển Hòn Chồng – Đặng Tất từ tháng 5 đến tháng 8, nhằm bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô. Khu vực này được hạn chế hoạt động từ 16h đến 18h trong các ngày triều thấp, tập trung vào giữa và cuối tháng âm lịch.

Lực lượng chức năng nhắc nhở và yêu cầu các nhóm du khách chèo kayak rời khỏi khu vực có rạn san hô được bảo vệ. Ban quản lý khuyến cáo người dân và du khách hạn chế các hoạt động tác động tiêu cực đến rạn san hô trong thời gian này.

Khu vực biển gần Hòn Chồng có hệ sinh thái san hô với tổng diện tích 11 ha, bao gồm cả diện tích đang phục hồi và các rạn san hô có độ tuổi 5-10 năm.

Cơ quan chức năng cấm người dân, du khách xâm nhập khu vực có san hô và thảm cỏ biển, khai thác thủy sản hoặc gây hủy hoại cảnh quan, hệ sinh thái tự nhiên. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính từ 50 đến 100 triệu đồng.