Có nên đi bộ ngay sau ăn để ‘tiêu cơm’?

Vận động mạnh ngay sau khi ăn gây hại cho tiêu hóa, tim mạch; thay vào đó chỉ nên đi dạo nhẹ nhàng hoặc tập thể dục sau khi ăn 1-2 tiếng.

Nhiều người có thói quen vừa buông bát đũa là đi bộ thể dục ngay với mong muốn nhanh “tiêu cơm”, tăng cường chuyển hóa và giúp cơ thể nhẹ nhõm hơn. Tuy nhiên, dưới góc độ sinh lý học và y khoa, thói quen này lại là một con dao hai lưỡi.

Việc vận động ngay sau bữa ăn có thể mang lại lợi ích nhất định về mặt chuyển hóa, nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho hệ tiêu hóa nếu thực hiện sai cách, điển hình như việc đi bộ nhanh hay tập luyện cường độ cao.

Theo BS.CK2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, sai lầm lớn nhất của nhiều người là ép cơ thể vận động mạnh khi vừa ăn no. Lúc này, cơ thể theo cơ chế tự nhiên sẽ ưu tiên dồn máu đến dạ dày và ruột để phục vụ quá trình tiêu hóa thức ăn. Nếu chúng ta đi bộ nhanh hoặc tập thể dục ngay, dòng máu sẽ phải phân tán và chuyển bớt sang cho cơ bắp. Hệ quả là quá trình tiêu hóa bị trì trệ, chậm lại, dễ dẫn đến tình trạng đầy hơi, khó tiêu và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày với các triệu chứng khó chịu như ợ chua, ợ nóng.

Không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, thói quen này còn tác động tiêu cực đến hệ cơ xương khớp và tim mạch. Do lượng máu và oxy bị ưu tiên giữ lại ở các cơ quan nội tạng để xử lý thức ăn, cơ bắp sẽ không nhận được nguồn năng lượng tối ưu nhất để vận động. Điều này khiến hiệu suất tập luyện giảm sút, cơ thể nhanh mệt mỏi và rất dễ bị chuột rút. Lúc này, trái tim phải làm việc vất vả hơn gấp đôi để bơm máu đồng thời đến cả hai hệ thống đang tranh chấp năng lượng. Đối với người lớn tuổi hoặc những người có nền tảng tim mạch yếu, áp lực này có thể gây ra cảm giác mệt mỏi, đánh trống ngực hoặc hụt hơi nguy hiểm.

Dù đi bộ nhanh ngay sau khi ăn có hại, nhưng nếu thay thế bằng việc đi bộ nhẹ nhàng thì lại mang đến một điểm cộng rất lớn cho sức khỏe. Khi chúng ta bước đi chậm rãi, các cơ bắp đang hoạt động sẽ tiêu thụ ngay lượng glucose vừa được hấp thu vào máu từ bữa ăn mà không cần tới quá nhiều sự can thiệp của insulin. Cơ chế này giúp làm phẳng đường cong đường huyết, cực kỳ có lợi cho người lớn tuổi trong việc phòng ngừa cũng như kiểm soát tình trạng tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2.

Do đó, bác sĩ nhấn mạnh người dân cần phân biệt rõ giữa “đi dạo thư giãn” và “đi bộ tập thể dục”. Đi dạo được xem là tốt nếu bạn bước đi chậm rãi, nhịp thở bình thường, có thể vừa đi vừa trò chuyện thoải mái và cơ thể không đổ mồ hôi. Ngược lại, đi bộ tập thể dục với sải bước nhanh, đánh tay mạnh, nhịp tim tăng cao và thở gấp sẽ gây hại nếu thực hiện ngay sau bữa ăn. Để tận dụng tối đa lợi ích kiểm soát đường huyết mà không làm tổn thương dạ dày, việc tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc về thời điểm và cường độ vận động là bắt buộc.

Cụ thể, ngay sau khi ăn no, bạn chỉ nên ngồi nghỉ ngơi thư giãn hoặc đi lại rất nhẹ nhàng quanh nhà để dọn dẹp bát đĩa, tuyệt đối không nằm ngay để tránh trào ngược. Khoảng 15 đến 30 phút sau bữa ăn là thời điểm thích hợp cho một chuyến đi dạo nhẹ nhàng trong vòng 10-15 phút nhằm điều hòa đường huyết. Riêng đối với các bài tập thể dục thực sự như đi bộ nhanh, chạy bộ hay đạp xe, hãy lùi thời gian lại sau ăn từ 1 đến 2 tiếng. Đây mới là thời điểm lý tưởng vì phần lớn thức ăn đã được tiêu hóa và di chuyển từ dạ dày xuống ruột non.

“Lời khuyên đi bộ để tiêu cơm chỉ đúng nếu đó là những bước đi dạo cực kỳ chậm rãi. Nếu có ý định tập thể dục nghiêm túc để rèn luyện sức khỏe, hãy để dạ dày có ít nhất 1 giờ đồng hồ để hoàn thành nhiệm vụ của nó”, bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo.

Mỹ Ý