Những chuyến đi đường dài bằng ôtô của các gia đình thập niên 1970 không nằm ở nơi chuyến đi kết thúc mà những gì xảy ra trên đường. Từ những tấm bản đồ giấy, những chiếc xe cồng kềnh, câu chuyện ở hàng ghế sau. Mỗi dặm đường đều là những câu chuyện.

Trước khi SUV trở thành lựa chọn phổ biến, xe station wagon (ảnh) từng là phương tiện thống trị những chuyến du lịch. Xe có thể chứa hành lý, thùng giữ lạnh, túi ngủ, gối, quà lưu niệm mà vẫn còn chỗ cho các thành viên. Một chiếc xe có thể chở theo gần như một ngôi nhà.

Với trẻ em, chỗ ngồi tuyệt nhất trên xe không phải lúc nào cũng là một chiếc ghế đúng nghĩa. Nhiều mẫu station wagon có hàng ghế quay mặt về phía sau được bố trí ở khoang hành lý, gọi là “the way back”. Trẻ con thích ngồi đó vì có thể vẫy tay chào những chiếc xe phía sau, dù không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn ngày nay. Được ngồi “the way back” như trúng xổ số.

Các điểm bán đồ ăn nhanh chưa xuất hiện ở khắp nơi, vì vậy nhiều gia đình thường tự chuẩn bị đồ ăn trưa mang theo. Một chiếc thùng giữ lạnh được đặt ở phía sau xe, bên trong đầy sandwich, nước ngọt, trái cây, trứng luộc và đủ thứ đồ ăn chuẩn bị trước. Mỗi lần mở thùng ở một điểm dừng chân đều có cảm giác như “đang khám phá một kho báu”.

Nhiều gia đình tấp vào một khu vực nghỉ chân, trải một tấm khăn hoặc chọn một chiếc bàn dã ngoại cũ, rồi lấy những chiếc sandwich từ thùng giữ lạnh ra ăn trong khi lũ trẻ tranh thủ duỗi chân, vận động.

Ngày nay, điện thoại có thể cho biết bao nhiêu phút nữa sẽ đến nơi. Ngày xưa, trẻ con chỉ có một nguồn thông tin duy nhất: bố. Nhưng câu trả lời thường sẽ là “vài tiếng nữa thôi”, bất kể đã lái xe được bao lâu.

Tấp xe vào trạm xăng và cứ ngồi nguyên tại chỗ. Nhân viên cây xăng sẽ đổ đầy bình, lau kính chắn gió, kiểm tra dầu máy, thậm chí còn kiểm tra cả lốp xe trước để cả nhà tiếp tục lên đường. Cảm giác giống khu vực pitstop của một trường đua. Ngày nay, bạn có thể sẽ phải tự bơm xăng cũng như làm mọi việc khác.

Tìm được một đài phát thanh hay không đơn giản như mở Spotify. Tín hiệu thường chập chờn, tiếng rè xen ngang những bài hát yêu thích, và lúc nào cũng có người với tay chỉnh nút dò đài trong khi người khác than phiền.

Không phải gia đình nào cũng có, nhưng những gia đình “sành điệu” dường như đều sở hữu một chiếc Radio CB (radio liên lạc dân dụng), mang đến một hình thức giải trí mới, cho phép người lái xe nghe các tài xế xe tải trò chuyện, tự đặt biệt danh và nghe những cuộc đối thoại từ một nơi nào đó rất xa, khiến xe của bạn đi sai đường.

Không có chuyện “chụp thêm một tấm nữa cho chắc”. Mỗi lần bấm máy là tốn thêm một kiểu ảnh, và chẳng ai biết bức ảnh có đẹp hay không cho đến khi cuộn phim được mang đi rửa, đôi khi phải vài tuần mới nhận được. Điều này khiến mỗi bức ảnh gia đình trở nên đáng trân trọng hơn, ngay cả khi có người chớp mắt hoặc bố vô tình cắt mất đầu của mọi người khỏi khung hình.

Một nửa niềm vui của chuyến đi không nằm ở việc đến được điểm đích, mà là tình cờ bắt gặp một cao bồi ngoại cỡ, một điểm tham quan bí ẩn hay một thứ gì đó được quảng cáo là “lớn nhất thế giới”. Bố mẹ có thể chỉ nhún vai, rồi tấp xe ra khỏi đường cao tốc, và thế là một điểm dừng chân ngẫu hứng trở thành điều mà cả gia đình nhớ nhất. Đây cũng là nơi đáng để cả nhà chụp một tấm ảnh kỷ niệm.

Trước khi những bức ảnh kỳ nghỉ có thể lập tức xuất hiện trên điện thoại của mọi người, có một cách để chứng minh rằng bạn từng đặt chân đến một nơi nào đó bằng cách chọn một bưu thiếp, viết vài dòng ở mặt sau, rồi bỏ vào hòm thư. Dù một nửa số lần, tấm bưu thiếp không đến nơi cho đến khi chuyến đi kết thúc.

Điểm đến có thể phai dần trong ký ức, nhưng bằng một cách nào đó, những khoảnh khắc nhỏ bé diễn ra trong chiếc xe lại là những điều nhiều người vẫn nhớ mãi, thậm chí sau hàng chục năm.