Không khí kỳ thi Hương cuối thế kỷ 19



Kỳ thi Hương ở Nam Định, năm Đinh Dậu 1897 được tái hiện qua loạt ảnh của Firmin-André Salles, thuộc triển lãm Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19, khai mạc hôm 6/11 tại khuôn viên bên cạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Các tác phẩm do Thư viện quốc gia Pháp và Hội Địa lý quốc gia Pháp lưu giữ, được trưng bày đến hết ngày 30/11.

Firmin-André Salles (1860-1929) là nhà thám hiểm kiêm nhiếp ảnh gia người Pháp, từng làm việc tại Việt Nam, Lào và Campuchia những năm 1896-1898.

Kỳ thi Hương ở Nam Định, năm Đinh Dậu 1897 được tái hiện qua loạt ảnh của Firmin-André Salles, thuộc triển lãm Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19, khai mạc hôm 6/11 tại khuôn viên bên cạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Các tác phẩm do Thư viện quốc gia Pháp và Hội Địa lý quốc gia Pháp lưu giữ, được trưng bày đến hết ngày 30/11.

Firmin-André Salles (1860-1929) là nhà thám hiểm kiêm nhiếp ảnh gia người Pháp, từng làm việc tại Việt Nam, Lào và Campuchia những năm 1896-1898.


Đây là một trong hai kỳ thi có sự hiện diện của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer (1857-1932) ở lễ khai mạc. Vì vậy, Firmin-André Salles có cơ hội tiếp cận và ghi lại loạt hình ảnh.

Đây là một trong hai kỳ thi có sự hiện diện của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer (1857-1932) ở lễ khai mạc. Vì vậy, Firmin-André Salles có cơ hội tiếp cận và ghi lại loạt hình ảnh.


Ở hệ thống khoa cử xưa, thi Hương là vòng sàng lọc then chốt để tuyển chọn nhân tài, được tổ chức ba năm một lần tại các trường thi địa phương.

Trong sách Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918, học giả Trần Văn Giáp (1898-1973) viết: ”Vào đời xưa, những người muốn tiến thân đều phải nỗ lực học hành để bước vào đường khoa cử, tiến tới ngưỡng cửa quan quyền. Do đó, đối với nước nhà, khoa cử là phép lựa nhân tài, đối với kẻ sĩ thì là con đường tiến thân vinh hoa, rộng mở”.

Ở hệ thống khoa cử xưa, thi Hương là vòng sàng lọc then chốt để tuyển chọn nhân tài, được tổ chức ba năm một lần tại các trường thi địa phương.

Trong sách Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918, học giả Trần Văn Giáp (1898-1973) viết: ”Vào đời xưa, những người muốn tiến thân đều phải nỗ lực học hành để bước vào đường khoa cử, tiến tới ngưỡng cửa quan quyền. Do đó, đối với nước nhà, khoa cử là phép lựa nhân tài, đối với kẻ sĩ thì là con đường tiến thân vinh hoa, rộng mở”.


Không khí nhộn nhịp của lễ xướng danh qua ảnh.

Thi Hương thường gồm ba hoặc bốn vòng (tam trường, tứ trường), nội dung trải dài từ kinh nghĩa (Tứ thư, Ngũ kinh), chiếu – chế – biểu (văn bản hành chính) đến thơ phú, văn sách (luận bàn chính sự).

Chỉ số ít sĩ tử vượt qua và được xướng danh cử nhân, tiếp tục tham gia thi Hội. Theo cuốn Quốc triều Hương khoa lục của nhà sử học Cao Xuân Dục (1843-1923), năm 1897 có hơn 10.000 thí sinh tham dự khoa thi nhưng chỉ 80 người đỗ.

Không khí nhộn nhịp của lễ xướng danh qua ảnh.

Thi Hương thường gồm ba hoặc bốn vòng (tam trường, tứ trường), nội dung trải dài từ kinh nghĩa (Tứ thư, Ngũ kinh), chiếu – chế – biểu (văn bản hành chính) đến thơ phú, văn sách (luận bàn chính sự).

Chỉ số ít sĩ tử vượt qua và được xướng danh cử nhân, tiếp tục tham gia thi Hội. Theo cuốn Quốc triều Hương khoa lục của nhà sử học Cao Xuân Dục (1843-1923), năm 1897 có hơn 10.000 thí sinh tham dự khoa thi nhưng chỉ 80 người đỗ.


Kỳ thi Hương thường diễn ra tại một khu đất rộng, chia làm bốn khu vực, lối đi hình chữ thập. Ở giữa có chòi canh và nhà thập đạo nhằm giám sát buổi thi. Khi không có hoạt động thi cử, khu đất trống được tận dụng để canh tác, trồng trọt.

Kỳ thi Hương thường diễn ra tại một khu đất rộng, chia làm bốn khu vực, lối đi hình chữ thập. Ở giữa có chòi canh và nhà thập đạo nhằm giám sát buổi thi. Khi không có hoạt động thi cử, khu đất trống được tận dụng để canh tác, trồng trọt.


Các cử nhân ăn trưa tại nhà Tổng đốc.

Các cử nhân ăn trưa tại nhà Tổng đốc.


Cử nhân ngồi trong chòi chờ lễ xướng danh kết thúc.

Cử nhân ngồi trong chòi chờ lễ xướng danh kết thúc.


Từ năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký quyết định thành lập hệ thống các bài kiểm tra bổ sung gồm chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp. Kỳ thi Hương cuối cùng được tổ chức tại miền Bắc diễn ra vào năm Ất Mão 1915 ở Nam Định. Sau đó, người Pháp từng bước áp dụng hệ thống giáo dục mới gồm tiểu học, trung học và đại học.

Từ năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký quyết định thành lập hệ thống các bài kiểm tra bổ sung gồm chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp. Kỳ thi Hương cuối cùng được tổ chức tại miền Bắc diễn ra vào năm Ất Mão 1915 ở Nam Định. Sau đó, người Pháp từng bước áp dụng hệ thống giáo dục mới gồm tiểu học, trung học và đại học.


Không gian trưng bày ảnh lấy cảm hứng từ phong cách trường thi cổ của Nam Định, có hàng rào tre và lối đi nhỏ, gợi cảm giác chân thực cho người xem.

Không gian trưng bày ảnh lấy cảm hứng từ phong cách trường thi cổ của Nam Định, có hàng rào tre và lối đi nhỏ, gợi cảm giác chân thực cho người xem.


Triển lãm thuộc khuôn khổ sự kiện Photo Hanoi’25, do Ủy ban nhân dân TP Hà Nội và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Viện Pháp tại Việt Nam chủ trì.

Liên hoan diễn ra ngày 1-30/11, gồm 22 triển lãm cá nhân, nhóm của các nhiếp ảnh gia trong và ngoài nước, 29 hoạt động bên lề như chiếu phim, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách, chương trình tham quan nghệ thuật.

Triển lãm thuộc khuôn khổ sự kiện Photo Hanoi’25, do Ủy ban nhân dân TP Hà Nội và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Viện Pháp tại Việt Nam chủ trì.

Liên hoan diễn ra ngày 1-30/11, gồm 22 triển lãm cá nhân, nhóm của các nhiếp ảnh gia trong và ngoài nước, 29 hoạt động bên lề như chiếu phim, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách, chương trình tham quan nghệ thuật.

Phương Linh
Ảnh: Giang Huy

Ngày xuất bản:

10 THÁNG 11, 2025

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Sắc vóc thời thanh xuân của diễn viên Kim Thư

Kim Thư, diễn viên phim “Đẻ mướn”, “Lục Vân Tiên”, từng xuất hiện trên nhiều bìa tạp chí đầu thập niên 2000 với vẻ đằm thắm.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội tái hiện di sản Thăng Long

Hà Nội tổ chức diễu hành, biểu diễn nghệ thuật, trình diễn ánh sáng 3D bên Hồ Gươm, mừng Ngày Văn hóa Việt Nam từ ngày 21 đến 24/11.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ làm Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam

Hội Nhà văn Việt Nam có tân chủ tịch là ông Nguyễn Thế Kỷ, tác giả tiểu thuyết “Chuyện tình Khau Vai”, “Nước non vạn dặm”.

18 THÁNG 11, 2026

Angelina Jolie thăm chùa ở Campuchia

Minh tinh Angelina Jolie diện kiến Đức Tăng thống Am Limheng tại một ngôi chùa ở Phnom Penh, thăm bảo tàng địa phương trong chuyến đi Campuchia.

18 THÁNG 11, 2026

Nghệ sĩ Anh Thơ nhớ thuở đầu đi hát

Anh Thơ hoài niệm ngày còn học trường nhạc, cùng Trọng Tấn, Lan Anh chạy show với cátxê vài chục nghìn đồng.

18 THÁNG 11, 2026