Không khí kỳ thi Hương cuối thế kỷ 19



Kỳ thi Hương ở Nam Định, năm Đinh Dậu 1897 được tái hiện qua loạt ảnh của Firmin-André Salles, thuộc triển lãm Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19, khai mạc hôm 6/11 tại khuôn viên bên cạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Các tác phẩm do Thư viện quốc gia Pháp và Hội Địa lý quốc gia Pháp lưu giữ, được trưng bày đến hết ngày 30/11.

Firmin-André Salles (1860-1929) là nhà thám hiểm kiêm nhiếp ảnh gia người Pháp, từng làm việc tại Việt Nam, Lào và Campuchia những năm 1896-1898.

Kỳ thi Hương ở Nam Định, năm Đinh Dậu 1897 được tái hiện qua loạt ảnh của Firmin-André Salles, thuộc triển lãm Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19, khai mạc hôm 6/11 tại khuôn viên bên cạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Các tác phẩm do Thư viện quốc gia Pháp và Hội Địa lý quốc gia Pháp lưu giữ, được trưng bày đến hết ngày 30/11.

Firmin-André Salles (1860-1929) là nhà thám hiểm kiêm nhiếp ảnh gia người Pháp, từng làm việc tại Việt Nam, Lào và Campuchia những năm 1896-1898.


Đây là một trong hai kỳ thi có sự hiện diện của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer (1857-1932) ở lễ khai mạc. Vì vậy, Firmin-André Salles có cơ hội tiếp cận và ghi lại loạt hình ảnh.

Đây là một trong hai kỳ thi có sự hiện diện của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer (1857-1932) ở lễ khai mạc. Vì vậy, Firmin-André Salles có cơ hội tiếp cận và ghi lại loạt hình ảnh.


Ở hệ thống khoa cử xưa, thi Hương là vòng sàng lọc then chốt để tuyển chọn nhân tài, được tổ chức ba năm một lần tại các trường thi địa phương.

Trong sách Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918, học giả Trần Văn Giáp (1898-1973) viết: ”Vào đời xưa, những người muốn tiến thân đều phải nỗ lực học hành để bước vào đường khoa cử, tiến tới ngưỡng cửa quan quyền. Do đó, đối với nước nhà, khoa cử là phép lựa nhân tài, đối với kẻ sĩ thì là con đường tiến thân vinh hoa, rộng mở”.

Ở hệ thống khoa cử xưa, thi Hương là vòng sàng lọc then chốt để tuyển chọn nhân tài, được tổ chức ba năm một lần tại các trường thi địa phương.

Trong sách Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918, học giả Trần Văn Giáp (1898-1973) viết: ”Vào đời xưa, những người muốn tiến thân đều phải nỗ lực học hành để bước vào đường khoa cử, tiến tới ngưỡng cửa quan quyền. Do đó, đối với nước nhà, khoa cử là phép lựa nhân tài, đối với kẻ sĩ thì là con đường tiến thân vinh hoa, rộng mở”.


Không khí nhộn nhịp của lễ xướng danh qua ảnh.

Thi Hương thường gồm ba hoặc bốn vòng (tam trường, tứ trường), nội dung trải dài từ kinh nghĩa (Tứ thư, Ngũ kinh), chiếu – chế – biểu (văn bản hành chính) đến thơ phú, văn sách (luận bàn chính sự).

Chỉ số ít sĩ tử vượt qua và được xướng danh cử nhân, tiếp tục tham gia thi Hội. Theo cuốn Quốc triều Hương khoa lục của nhà sử học Cao Xuân Dục (1843-1923), năm 1897 có hơn 10.000 thí sinh tham dự khoa thi nhưng chỉ 80 người đỗ.

Không khí nhộn nhịp của lễ xướng danh qua ảnh.

Thi Hương thường gồm ba hoặc bốn vòng (tam trường, tứ trường), nội dung trải dài từ kinh nghĩa (Tứ thư, Ngũ kinh), chiếu – chế – biểu (văn bản hành chính) đến thơ phú, văn sách (luận bàn chính sự).

Chỉ số ít sĩ tử vượt qua và được xướng danh cử nhân, tiếp tục tham gia thi Hội. Theo cuốn Quốc triều Hương khoa lục của nhà sử học Cao Xuân Dục (1843-1923), năm 1897 có hơn 10.000 thí sinh tham dự khoa thi nhưng chỉ 80 người đỗ.


Kỳ thi Hương thường diễn ra tại một khu đất rộng, chia làm bốn khu vực, lối đi hình chữ thập. Ở giữa có chòi canh và nhà thập đạo nhằm giám sát buổi thi. Khi không có hoạt động thi cử, khu đất trống được tận dụng để canh tác, trồng trọt.

Kỳ thi Hương thường diễn ra tại một khu đất rộng, chia làm bốn khu vực, lối đi hình chữ thập. Ở giữa có chòi canh và nhà thập đạo nhằm giám sát buổi thi. Khi không có hoạt động thi cử, khu đất trống được tận dụng để canh tác, trồng trọt.


Các cử nhân ăn trưa tại nhà Tổng đốc.

Các cử nhân ăn trưa tại nhà Tổng đốc.


Cử nhân ngồi trong chòi chờ lễ xướng danh kết thúc.

Cử nhân ngồi trong chòi chờ lễ xướng danh kết thúc.


Từ năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký quyết định thành lập hệ thống các bài kiểm tra bổ sung gồm chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp. Kỳ thi Hương cuối cùng được tổ chức tại miền Bắc diễn ra vào năm Ất Mão 1915 ở Nam Định. Sau đó, người Pháp từng bước áp dụng hệ thống giáo dục mới gồm tiểu học, trung học và đại học.

Từ năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký quyết định thành lập hệ thống các bài kiểm tra bổ sung gồm chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp. Kỳ thi Hương cuối cùng được tổ chức tại miền Bắc diễn ra vào năm Ất Mão 1915 ở Nam Định. Sau đó, người Pháp từng bước áp dụng hệ thống giáo dục mới gồm tiểu học, trung học và đại học.


Không gian trưng bày ảnh lấy cảm hứng từ phong cách trường thi cổ của Nam Định, có hàng rào tre và lối đi nhỏ, gợi cảm giác chân thực cho người xem.

Không gian trưng bày ảnh lấy cảm hứng từ phong cách trường thi cổ của Nam Định, có hàng rào tre và lối đi nhỏ, gợi cảm giác chân thực cho người xem.


Triển lãm thuộc khuôn khổ sự kiện Photo Hanoi’25, do Ủy ban nhân dân TP Hà Nội và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Viện Pháp tại Việt Nam chủ trì.

Liên hoan diễn ra ngày 1-30/11, gồm 22 triển lãm cá nhân, nhóm của các nhiếp ảnh gia trong và ngoài nước, 29 hoạt động bên lề như chiếu phim, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách, chương trình tham quan nghệ thuật.

Triển lãm thuộc khuôn khổ sự kiện Photo Hanoi’25, do Ủy ban nhân dân TP Hà Nội và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Viện Pháp tại Việt Nam chủ trì.

Liên hoan diễn ra ngày 1-30/11, gồm 22 triển lãm cá nhân, nhóm của các nhiếp ảnh gia trong và ngoài nước, 29 hoạt động bên lề như chiếu phim, hội thảo, tọa đàm, ra mắt sách, chương trình tham quan nghệ thuật.

Phương Linh
Ảnh: Giang Huy

Ngày xuất bản:

10 THÁNG 11, 2025

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

‘Người đẹp nhất thế giới 2026’ sinh con thứ ba

Minh tinh Anne Hathaway – “Người đẹp nhất thế giới 2026” do People bình chọn – sinh con thứ ba với nhà sản xuất Adam Shulman.

19 THÁNG 11, 2026

Âu Dương Chấn Hoa: ‘Vợ yên tâm về sự chung thủy của tôi’

Tài tử “Bằng chứng thép” Âu Dương Chấn Hoa nói từng rung động trước cám dỗ nhưng dừng lại.

19 THÁNG 11, 2026

Lý Nhược Đồng, Cổ Thiên Lạc tái hợp

Diễn viên Hong Kong Lý Nhược Đồng, Cổ Thiên Lạc đóng chung phim về án mạng sau 31 năm gây sốt với “Thần điêu đại hiệp”.

19 THÁNG 11, 2026

Hoa hậu Quỳnh Anh bị tước danh hiệu

BTC Miss Universe Vietnam thu hồi danh hiệu của Hoa hậu Quỳnh Anh sau hơn một tháng đăng quang vì cho rằng cô vi phạm điều khoản, chưa thực hiện đúng trách nhiệm.

19 THÁNG 11, 2026

Sắc vóc thời thanh xuân của diễn viên Kim Thư

Kim Thư, diễn viên phim “Đẻ mướn”, “Lục Vân Tiên”, từng xuất hiện trên nhiều bìa tạp chí đầu thập niên 2000 với vẻ đằm thắm.

18 THÁNG 11, 2026