Khu dân cư 15 năm chống ngập bằng vách sắt
Khu dân cư 15 năm chống ngập bằng vách sắt
TP HCM15 năm qua, hễ mưa lớn, những hộ dân hẻm 336 Chu Văn An, phường Bình Thạnh lại tất bật dựng vách sắt, chạy máy bơm để chặn nước tràn vào nhà.
Gần nửa đêm cuối tháng 9, nghe tiếng mưa mỗi lúc một lớn bà Nguyễn Thị Nguyệt Hằng, 59 tuổi, gọi con trai dậy. Hai mẹ con khênh tấm vách sắt cao 90 cm, ngang 1,2 m, đặt vào khung chờ trước nhà, ép chặt ron cao su vào bệ cửa rồi siết bu-lông. Tấm chắn tạo thành lớp phòng thủ thứ hai, ngăn khoảng sân nhà với con hẻm đang chìm trong nước.
6 người trong căn nhà hơn 40 m2 lúc này xác định “nội bất xuất, ngoại bất nhập” cho đến khi nước rút.
“Chúng tôi đã quen với cảnh này 15 năm nay”, bà Hằng nói. Cũng vì đã quen nên mọi người biết cần phải dựng vách khi nào. Lắp chậm, nước tràn vào nhà làm hỏng đồ. Nhưng nếu dựng quá sớm, cả nhà bị nhốt bên trong dù mưa chưa lớn.
Bà Nguyệt Hằng giới thiệu tấm vách sắt chống nước tràn vào nhà, chiều 30/9. Ảnh: Ngọc Ngân
Hẻm 336 đường Chu Văn An dài khoảng 500 m với khoảng 200 hộ dân nhiều năm nay sống trong cảnh cứ mưa là ngập. Ông Nguyễn Ngọc Minh, khi còn là Phó trưởng phòng Quản lý đô thị quận Bình Thạnh năm 2024, từng lý giải tình trạng ngập do hẻm 336 nằm trong vùng trũng, mặt hẻm thấp hơn đường Chu Văn An và các hẻm liền kề khoảng 1 đến 1,5 m, chênh 4 đến 5 m so với ngã năm Bình Hòa.
Khoảng 20 hộ dân ở đoạn trũng nhất là những người chịu ảnh hưởng nặng nề. Từ tháng 8 đến tháng 10, chỉ cần một trận mưa 20 phút, nước từ các khu vực cao dồn xuống, gây ngập nặng.
Bà Hằng nhớ lại, những năm 1995, trước nhà là mương nối với ao cá. Khoảng những năm 2000, khi đô thị hóa lấp mương, mở đường và xây trường học, đường thoát nước tự nhiên biến mất. Sau mỗi trận mưa lớn, nước ngập hơn một mét từng tràn vào nhà bà, làm hỏng tủ và đồ điện tử.
Cách nhà bà Hằng ba căn, ông Võ Đình Tiền, 61 tuổi, từng chứng kiến nước ngập kín chiếc xe máy dựng ngoài sân. Nước tràn vào làm tivi, tủ và máy giặt của nhiều gia đình bị ngâm, có món nổi lềnh bềnh. Sau nhiều lần ngập, nền một số căn bị phồng, nứt hoặc bật gạch.
“Chúng tôi gọi cuộc đua nâng nền của các nhà trong hẻm giống như Sơn Tinh đấu với Thủy Tinh. Nước dâng lên thì nhà phải cao thêm”, ông Tiền nói.
Người nhà ông Võ Đình Tiền lắp chắn ngập trong cơn mưa tối 30/9. Video: Ngọc Ngân
Sau nhiều lần sửa nhà tốn kém không hiệu quả, một hộ nảy ra sáng kiến dùng vách kim loại ngăn nước. Thấy hiệu quả, cả hẻm làm theo. Mỗi tấm vách tốn khoảng một triệu đồng, chi phí thay ron cao su định kỳ khoảng 500.000 đồng.
Giờ đây, các hộ gia đình phối hợp thành một quy trình bài bản. Khi mưa lớn, người ở nhà vặn ốc lắp vách, kê cao đồ đạc và túc trực máy bơm hút nước rỉ vào. Người đi làm về thì chủ động gửi xe ở ngoài đầu hẻm. Thanh niên trong xóm đội mưa đứng ở ngã tư canh miệng cống, vớt rác để khơi thông dòng chảy và cảnh báo người đi đường tránh các hố ga bị bung nắp.
Trong trận ngập cuối tháng 8 vừa qua, áp lực nước đẩy bật nhiều nắp cống. Nước đục che khuất các hố bên dưới nên người dân đứng thành từng chốt, hướng dẫn xe máy tránh khu vực nguy hiểm. Ông Tiền ước tính lượng rác vớt lên sau trận mưa có thể chất đầy một xe tải.
Tại họp báo ngày 23/7, ông Trần Hữu Tín, Phó trưởng phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng, Sở Xây dựng TP HCM, cho biết dự án mở rộng đường Chu Văn An đã hoàn thành khoảng 90% khối lượng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Ông Văn Hạnh, 60 tuổi, sống trong hẻm từ năm 1999, cho biết từ khi đường Chu Văn An được cải tạo, ông nhận thấy lượng nước bên ngoài chảy vào hẻm đã giảm. Nếu mưa không quá lớn, nước có thể rút trong khoảng 20 phút.
Cũng trong tháng 7, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bình Thạnh phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cải tạo mặt đường, bổ sung hệ thống thoát nước cho 9 hẻm trên đường Chu Văn An. Nhưng danh sách này không có hẻm 336.
Một số người dân ở trong hẻm đường Chu Văn An mang sọt đi thu gom rác bị cuốn theo xoáy nước làm tắc miệng cống, tháng 9/2026. Ảnh: Đình Văn
Tại ngã tư hẻm, bà Thúy Hà, 50 tuổi, vẫn giữ gánh bún riêu sát mặt đường. Khi nước dâng, bà dọn xoong nồi lên thềm nhà hàng xóm. Nước rút, bà bán tiếp. “Quen rồi. Tôi chưa bao giờ tính chuyện chuyển đi vì nhà gần chợ, bệnh viện, hàng xóm lại tối lửa tắt đèn có nhau”, bà Hằng nói.
Mối quan tâm lớn nhất lúc này với bà chỉ là chứng rối loạn tiền đình thường xuyên tái phát sau những đêm thức trắng canh nước.
Ngọc Ngân
3 THÁNG 10, 2026