Trường Giáo dục đặc biệt Vin Nexus Center rộng 1,6 ha với tông xanh chủ đạo, nằm giữa khu đô thị Vinhomes Ocean Park 3 (Hưng Yên). Đơn vị khởi công xây dựng và đón học sinh trong chưa đầy 12 tháng, đi vào hoạt động từ tháng 9.

Vin Nexus Center hoạt động theo mô hình phi lợi nhuận, triển khai chương trình học theo chuẩn quốc tế cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ, ADHD và rối loạn học tập.

Nhìn từ trên cao, Vin Nexus Center mang hình dáng một trái tim xanh với những đường cong. Bên trong, hình dáng này tiếp tục được thể hiện qua cách bố trí từng khoảng mở, lớp học, góc nghỉ, khu vận động và không gian mô phỏng đời sống, dựa trên câu hỏi: “Không gian này sẽ giúp một đứa trẻ cảm thấy thế nào, và có thể làm được gì khi ở đây?”.

Tại Vin Nexus Center, hành lang, lớp học và các khu sinh hoạt chung sử dụng bảng màu nhạt, thay cho các gam màu mạnh thường thấy ở trường học. Theo ThS. giáo dục Nguyễn Ngọc Minh, Phó tổng giám đốc khối Học thuật Vinschool, Giám đốc dự án Vin Nexus Center, cách lựa chọn này xuất phát từ câu hỏi: “Làm thế nào để không gian không trở thành một nguồn gây quá tải giác quan cho trẻ?”.

Các cột tròn thay cho góc vuông, tường bo mềm. Một số khu vực bố trí lớp đệm cao khoảng 2 m. Thiết kế cũng tính đến những chi tiết nhỏ từ góc nhìn của trẻ. “Với học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt, an toàn là điểm bắt đầu của việc học:, bà Minh chia sẻ.

Bà cũng nhấn mạnh, không gian của Vin Nexus Center cần dễ hiểu, dễ dự đoán và có thể điều chỉnh theo nhu cầu của từng học sinh.

Vin Nexus Center duy trì quy mô lớp học nhỏ từ 8-12 học sinh với 2-3 cô giáo. Mỗi học sinh có một “Spiky Profile”, hồ sơ năng lực đa điểm. Theo đó, các em có kế hoạch giáo dục cá nhân với mục tiêu về học thuật, giao tiếp, hành vi, kỹ năng thích ứng riêng.

Bàn ghế trong lớp cũng được sắp xếp linh hoạt cho hoạt động cả lớp, nhóm nhỏ hoặc tương tác 1-1, thay vì cố định theo một kiểu bố trí duy nhất. Đại diện Vin Nexus Center nhận định, “một không gian tốt phải biết thay đổi theo cách học của trẻ”, để giáo viên có thể giảm bớt kích thích không cần thiết và tập trung vào từng mục tiêu phát triển.

Phía sau những lớp học này là hệ thống không gian can thiệp. Tại đây, giáo viên, chuyên gia phân tích hành vi, chuyên gia ngôn ngữ trị liệu, hoạt động trị liệu và tâm lý lâm sàng có thể phối hợp hỗ trợ học sinh. Ngoài không gian này, các kỹ năng vẫn được tiếp tục củng cố ở lớp học, khu vui chơi hay trong những hoạt động thường ngày.

Giữa những khu vực học tập và vận động là các khoảng nghỉ nhỏ, góc riêng và phòng yên tĩnh với ghế mềm, ánh sáng có thể điều chỉnh, cây xanh và ít kích thích thị giác. “Có những lúc trẻ không cần được yêu cầu làm thêm một việc, mà cần một nơi để lấy lại cân bằng”, giáo viên tại Vin Nexus Center giải thích về những khoảng trống trong thiết kế trường.

Ngoài học tập và trị liệu, Vin Nexus Center cũng chú trọng đến định hướng nghề nghiệp và kỹ năng tự lập. Trường dựng nhiều phòng mô phỏng: quầy café, căn hộ mini, siêu thị nhỏ… như những “lớp học không có bảng đen”. Qua đó, học sinh tập phân loại hàng hóa, thanh toán, chuẩn bị đồ uống, phục vụ và hoàn thành một sản phẩm. Những không gian này bổ trợ cho chương trình hướng nghiệp từ khoảng 16 tuổi, dựa trên sở thích, thế mạnh và mức độ tự lập của từng em.

Trường xây dựng một căn hộ mô phỏng với những vật dụng quen thuộc như không gian ở thực tế để học sinh có thể thực hành các kỹ năng từ chăm sóc bản thân, sắp xếp đồ đạc đến dọn dẹp. Đại diện đơn vị chia sẻ, mục tiêu cuối cùng của giáo dục đặc biệt là giúp một đứa trẻ hoàn thành chương trình học, đồng thời, chuẩn bị cho em một đời sống càng độc lập càng tốt.

Tại khu vườn thực nghiệm, các luống cây, khu gieo hạt và chăm sóc cây tạo thành không gian học tập ngoài trời. Từ gieo hạt, tưới nước đến thu hoạch, giáo viên hướng dẫn học sinh rèn khả năng chờ đợi, hoàn thành nhiệm vụ, giao tiếp và phối hợp với người khác.

Vin Nexus Center bố trí đệm ngồi, túi lười, thảm đọc và các góc nhỏ thay cho những dãy bàn ghế thẳng trong thư viện. Học sinh có thể đọc một mình hoặc hoạt động theo nhóm.

“Khi có thể lựa chọn nơi mình cảm thấy thoải mái, các em cũng bắt đầu học cách nhận biết và điều chỉnh nhu cầu của chính mình”, bà Minh giải thích.

Mỗi không gian tại Vin Nexus Center gắn với một nhóm kỹ năng cụ thể. Khu vận động, bể nước ấm, hội trường đa năng và nhà hát khoảng 300 chỗ… hỗ trợ học sinh rèn luyện vận động, giao tiếp, hợp tác, nghệ thuật và kỹ năng trình bày trước đám đông.