Kiến trúc cổ ở tháp Chăm hơn 700 tuổi tại Khánh Hòa


Kiến trúc cổ ở tháp Chăm hơn 700 tuổi tại Khánh Hòa

Tháp Pô Klong Garai được xây dựng vào khoảng thế kỷ 13-14 ở khu vực Phan Rang – Tháp Chàm mang vẻ đẹp cổ kính cùng không gian linh thiêng, thu hút nhiều du khách đến tham quan.


Di tích Pô Klong Garai nằm trên ngọn đồi Trầu, theo tiếng Chăm gọi là Mbuen Hala, thuộc phường Đô Vinh. Tháp được xây dựng khoảng thế kỷ 13-14, bởi vua Jaya Simhavarman III, để thờ thần Shiva, đến sau thế kỷ 15 mới được người Chăm bản địa hóa để thờ vị vua Pô Klong Garai.

Theo tài liệu của nhà khảo cổ người Pháp Henri Parmentier (khảo sát 1909-1918), quần thể gồm 6 công trình kiến trúc. Hiện chỉ còn ba là tháp Cổng, Lửa và tháp Chính mang kiến trúc Ấn Độ giáo, nhưng nhỏ hơn và có ảnh hưởng của văn hóa bản địa.


Trên vòm cửa chính là bức phù điêu thần Shiva 6 tay múa điệu Tandava – một trong những tuyệt tác điêu khắc Champa đẹp nhất.

Trong hệ thống tín ngưỡng đa thần của người Chăm chịu ảnh hưởng Ấn Độ giáo, Shiva được tôn sùng bậc nhất với biểu tượng của sự hủy diệt cái xấu xa để tái sinh và kiến tạo những cái mới tốt hơn, mang lại hạnh phúc cho muôn loài.


Tượng thờ vua Pô Klong Garai – bảo vật quốc gia công nhận năm 2024, bên trong tháp Chính. Pho tượng độc bản dạng Mukhalinga chạm nổi khuôn mặt vị minh quân trên bệ Linga – Yoni, thể hiện sự nhất thể hóa giữa thần quyền và vương quyền

Pô Klong Garai trị vì vương quốc Champa suốt 54 năm (1151-1205), có công rất lớn trong việc khai mương đắp đập, dẫn thủy nhập điền. Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa


Tháp Cổng nằm đối diện tháp Chính, có bình đồ vuông, quay về hướng Đông, là hình ảnh thu nhỏ của tháp Chính, cao 8,65 m; dài 5,10 m; rộng 4,85 m, hai cửa thông nhau theo hướng Đông – Tây.

Pô Klong Garai được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016.


Quần thể tháp được xây dựng bằng gạch nung đỏ với kỹ thuật kết dính đến nay vẫn là ẩn số. Một số chuyên gia cho là nhựa cây dầu rái; hay sử dụng kỹ thuật mài mặt tiếp xúc của những viên gạch; hoặc tháp được xây bằng những viên gạch nung sẵn và được gắn với nhau bằng một màng mỏng đất sét, sau đó toàn bộ tháp được nung lên…

Trải qua hàng trăm năm, tháp Pô Klong Garai vẫn đứng vững bền bỉ, gạch và chất kết dính vẫn không mất tác dụng từ nền móng đến đỉnh tháp.


Phía Tây quần thể có một ngôi miếu nhỏ được dựng trước năm 1975, là nơi người Chăm thờ bà Bia Nai Kuer – vợ của vua Pô Klong Garai.


Ngành du lịch tỉnh bố trí nền tảng số di sản văn hóa Chăm Khánh Hòa tại di tích để hỗ trợ du khách.

Chỉ với điện thoại, người dân và du khách có thể quét mã QR để tìm hiểu di tích, hiện vật, tra cứu bản đồ và trải nghiệm không gian di sản dưới dạng 3D. Nền tảng đồng thời hình thành kho dữ liệu phục vụ nghiên cứu, quản lý và quảng bá văn hóa Chăm.

Bùi Toàn – Hoàn Thoán

Ngày xuất bản:

2 THÁNG 09, 2026

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Tài xế lùi xe trên cao tốc bị phạt 35 triệu đồng

Đồng ThápNam tài xế 48 tuổi bị phạt 35 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe do lùi ôtô trên cao tốc TP HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận.

17 THÁNG 11, 2026

Xe container cháy ngùn ngụt trên quốc lộ 51

Đồng NaiĐang chạy trên quốc lộ 51, tài xế phát hiện lửa bùng lên liền tấp vào lề rồi rời cabin thoát thân, tuyến đường huyết mạch ùn tắc, chiều 16/11.

17 THÁNG 11, 2026