Lý do khối ngoại rút 100 triệu USD trong tuần đầu nâng hạng

Áp lực chốt lời của các quỹ chủ động là nguyên nhân chính khiến khối ngoại bán ròng hơn 100 triệu USD trong tuần đầu chứng khoán Việt Nam được nâng hạng.

Chứng khoán Việt Nam vừa giao dịch tuần đầu tiên ở nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo tiêu chí của FTSE Russell. Trái ngược kỳ vọng thanh khoản bùng nổ bởi dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài, giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên chỉ đạt 16.000 tỷ đồng, giảm 15% so với tuần trước. Khối ngoại bán ròng 4 trong 5 phiên giao dịch với giá trị rút ra khoảng 2.900 tỷ đồng, tương ứng 100 triệu USD.

Ông Đinh Quang Hinh, Giám đốc vĩ mô và chiến lược thị trường tại Công ty Chứng khoán VNDirect, nhận định diễn biến này do lệch pha trong hành vi giao dịch của các quỹ đầu tư. Quỹ thụ động đã giải ngân đợt đầu tiên với tỷ trọng 10% (tức 220 triệu USD) vào phiên thứ Sáu tuần trước, ngay trước ngày nâng hạng có hiệu lực, nên tuần này giao dịch không đáng kể. Trong khi đó, các quỹ chủ động mua đón đầu từ nhiều tháng trước nên giờ tranh thủ chốt lời để tái cơ cấu danh mục.

Lý do khác, theo ông Huỳnh Tuần Khánh – Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ KIM Việt Nam, là tác động của chi phí cơ hội và xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu. Dòng tiền quốc tế đang rời thị trường mới nổi, chảy về những nơi có câu chuyện tăng trưởng lợi nhuận vượt trội như cổ phiếu công nghệ tại Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc.

Việt Nam, như nhiều nơi khác ở châu Á, phải cạnh tranh nguồn vốn với các thị trường hấp dẫn trên thế giới. Nhà đầu tư nước ngoài đã bán xuyên suốt 9 tháng đầu năm nay với tổng giá trị rút ròng khoảng 3,6 tỷ USD. Dù vậy, con số này thấp hơn so với các thị trường châu Á cũng đang đối mặt áp lực rút vốn như Hàn Quốc (120 tỷ USD), Đài Loan (35 tỷ USD) và Ấn Độ (25 tỷ USD).

Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán HSC đánh giá lực bán của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam “tương đối nhẹ”. Trong lúc tình trạng xả hàng diễn ra, thị trường vẫn phát một số tín hiệu tích cực, nhất là độ rộng (tức chênh lệch giữa số lượng mã tăng và giảm mỗi phiên) tương đối cân bằng. Điều này hàm ý dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài có thể đang được phân bổ lại, tìm kiếm cơ hội sinh lời ở những nhóm ngành hoặc nhóm vốn hóa khác nhau, thay vì rút ra hoàn toàn.

“Khối ngoại sẽ tiếp tục bán, nhưng tất nhiên quy mô giảm so với đầu năm”, ông Đinh Quang Hinh dự báo.

Các chuyên gia cùng quan điểm không nên mặc định khối ngoại sẽ lập tức mua ròng sau ngày nâng hạng. Từ góc độ tổ chức rót vốn, ông Huỳnh Tuấn Khánh nói nâng hạng là tấm vé thông hành sau khi FTSE Russell xác nhận Việt Nam đã đạt tiêu chuẩn tối thiểu về hạ tầng giao dịch. Song, điều này không đồng nghĩa dòng tiền ngay lập tức chảy vào Việt Nam, bởi mỗi quỹ đầu tư có nguyên tắc phân bổ vốn và tốc độ giải ngân khác nhau.

Những đợt giải ngân sắp tới theo lộ trình của FTSE Russell có thể góp phần hạ nhiệt áp lực bán ròng. Các quỹ thụ động theo dõi bộ chỉ số FTSE GEIS phải mua thêm 3 đợt vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027. Tổng giá trị giải ngân còn lại ước tính lên đến 2 tỷ USD. Nếu tính thêm dòng vốn từ các quỹ chủ động, con số được dự báo lên tới 6 tỷ USD.

Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS), dòng vốn chủ động thường giải ngân sớm, có tính chọn lọc cao dựa trên triển vọng ngành và nền tảng doanh nghiệp. Do đó, giá trị giải ngân thực tế phụ thuộc vào khả năng thị trường duy trì thanh khoản, cải thiện chất lượng hàng hóa và tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Ý nghĩa lớn nhất của dòng vốn ngoại nói chung, theo TPS, không chỉ nằm ở quy mô tuyệt đối, mà ở chất lượng và nhu cầu dịch vụ đi kèm của dòng vốn này. Khác với dòng tiền nhà đầu tư cá nhân, dòng vốn từ các tổ chức nước ngoài thường gắn với nhu cầu về môi giới tổ chức, lưu ký, thanh toán, nghiên cứu và các dịch vụ hỗ trợ giao dịch.

Phương Đông