Mỹ vượt Trung Quốc thành thị trường nhập dừa lớn nhất của Việt Nam

Bảy tháng đầu năm, xuất khẩu dừa của Việt Nam mang về hơn 306 triệu USD, cao hơn 40% so với cùng kỳ 2024. Trong đó, Mỹ lần đầu vượt Trung Quốc, nhập khoảng 82 triệu USD, tức gấp đôi cùng kỳ, để trở thành thị trường lớn nhất, chiếm gần 27% tổng kim ngạch xuất khẩu dừa của Việt Nam.

Chỉ riêng tháng 7, Mỹ nhập hơn 14 triệu USD dừa, tăng hơn 2,3 lần so với năm ngoái, nhờ nhu cầu mạnh từ các chuỗi bán lẻ và ngành đồ uống – nơi dừa tươi Việt Nam ngày càng được ưa chuộng.

Trái lại, Trung Quốc – vốn là khách hàng số một nhiều năm qua, chỉ tăng nhẹ, lên gần 67 triệu USD trong 7 tháng, khiến thị phần giảm xuống còn khoảng 22%.

Ngoài hai thị trường chủ lực này, nhiều điểm đến khác cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng: Australia tăng hơn 77%, UAE tăng gấp đôi, Tây Ban Nha hơn hai lần, còn Puerto Rico vọt lên gần tám lần. Đặc biệt, Campuchia nổi lên với mức tăng đột biến 690 lần. Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Thái Lan và Hàn Quốc lại giảm mạnh.

Ông Nguyễn Đình Tùng, CEO Vina T&T, cho biết mỗi tháng, doanh nghiệp của ông xuất khoảng 80-90 container trái cây sang Mỹ bằng đường biển, thêm 60-70 tấn bằng đường hàng không, trong đó dừa chiếm tỷ trọng lớn.

“Đơn hàng vẫn ổn định, sức mua duy trì ở mức tốt nhờ đây là mặt hàng thiết yếu. Tính đến nay, xuất khẩu sang Mỹ tăng khoảng 25% so với cùng kỳ 2024, chưa chịu tác động đáng kể từ chính sách tiền tệ hay thuế đối ứng”, ông nói.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Vinafruit, nhu cầu dừa tại Mỹ, Trung Quốc và các thị trường Trung Đông đều tăng nóng, trong khi nguồn cung toàn cầu hạn chế, khiến giá dừa Việt ngày càng cạnh tranh. Từ năm 2023, khi Mỹ mở cửa cho dừa tươi Việt Nam, doanh nghiệp trong nước đã nhanh chóng mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng bao bì, giúp hàng Việt có lợi thế rõ rệt.

Đáp ứng nhu cầu tăng, Việt Nam cũng phải nhập khẩu dừa để phục vụ chế biến. Bảy tháng qua, kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 31 triệu USD, gấp 20 lần cùng kỳ. Phần lớn nguồn cung đến từ Indonesia, bên cạnh việc tìm thêm đối tác ở Papua New Guinea, dù giao dịch tại đây còn hạn chế do chưa có thỏa thuận chính thức.

Ở thị trường nội địa, giá dừa nửa đầu năm dao động 18.500-19.000 đồng một quả, cao nhất từ trước đến nay. Giá bán lẻ loại một lên 25.000 đồng, gấp sáu lần so với bốn năm trước, chủ yếu do hạn mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long và dịch bệnh ở miền Trung làm giảm sản lượng. Giá cao giúp nông dân có lãi lớn, mở rộng diện tích, đưa tổng quy mô cả nước lên hơn 200.000 ha, sản lượng khoảng 2 triệu tấn mỗi năm.

Số nhà máy chế biến cũng tăng nhanh, từ 8 nhà máy năm 2015 lên 45 năm 2024, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, diện tích và năng suất chưa theo kịp đà mở rộng, tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt về nguyên liệu thô. Hiệp hội Dừa Việt Nam khuyến cáo nông dân nên chọn giống phù hợp nhu cầu xuất khẩu, tránh rủi ro dư thừa cục bộ khi thị trường biến động.

Thi Hà