Nét cổ kính của tháp Chăm hơn 700 tuổi ở trung tâm Nha Trang


Nét cổ kính của tháp Chăm hơn 700 tuổi ở trung tâm Nha Trang

Khánh HòaDi tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Ponagar xây dựng từ khoảng thế kỷ VIII đến XIII, nổi bật với các đền tháp gạch đỏ, là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng Chăm – Việt.


Tháp Bà Pô Nagar nằm trên đồi Cù Lao, cao hơn 20 m so với mực nước biển, trên khuôn viên rộng khoảng 17.000 m2, thuộc phường Bắc Nha Trang.

Di tích là quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo của người Chăm, được xây dựng từ khoảng thế kỷ VIII đến XIII, nằm bên sông Cái, trung tâm Nha Trang. Đây từng là trung tâm tôn giáo thờ Nữ thần Pô Nagar, người Mẹ xứ sở của dân tộc Chăm. Về sau, người Kinh tiếp tục gìn giữ, phát triển nơi đây thành địa điểm thờ Thiên Y Thánh Mẫu của cộng đồng cư dân Nam Trung Bộ.


Tháp Chính (Tháp Đông Bắc) có quy mô lớn nhất, cao khoảng 23 m, có ba phần đế, thân và mái. Phần mái gồm ba tầng thu nhỏ dần về phía trên, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới.

Di tích được xây dựng bằng vật liệu gạch nung, bị bào mòn theo thời gian, phô ra màu đen, thể hiện gạch được nung ở nhiệt độ cao. Các viên gạch liền mạch, khít chặt với nhau không để lộ ra mạch kết dính. Đây được coi là điều đặc biệt về kỹ thuật nung gạch và xây dựng tháp Chăm.


Bên trong tháp chính thờ Nữ thần Pô Naga (người mẹ xứ sở của dân tộc Chăm). Tương truyền bà sinh ra từ áng mây và bọt biển, là nữ thần chủ của cả vương quốc Chămpa xưa, được thờ ở xứ sở Kauthara và cũng là Thiên Y A Na Thánh Mẫu, theo tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.

Tượng được tạc bằng một khối đá granit nguyên khối, trong tư thế ngồi uy nghiêm trên bệ đá hình hoa sen, lưng tựa vào phiến đá lớn hình lá đề; được đặt trên một bệ Yoni bằng đá.


Tháp Tây Bắc, ở phía sau tháp Chính, cao khoảng 9 m, có một tầng mái hình yên ngựa. Trên hệ thống cửa giả được điêu khắc những pho tượng bằng gạch nung.

Công trình thờ con trai thứ hai của thần Shiva là thần Ganesa (thần đầu voi) biểu tượng của sự thông thái, may mắn và hạnh phúc. Người Kinh gọi là tháp Cô Cậu – thờ 2 người con của Thánh Mẫu Thiên Y A Na.

Theo bia kí và khảo cổ học, tháp có niên đại xây dựng năm 813 song đã được trùng tu nhiều lần, nên niên đại cuối cùng từ thế kỷ XIII-XIV.


Kim Ji-eun, 29 tuổi, du khách Hàn Quốc, cho biết ấn tượng nhất với màu gạch đỏ cổ của các ngọn tháp. Theo cô, màu gạch nổi bật dưới ánh nắng, kết hợp với những mảng tường nhuốm màu thời gian tạo phông nền đẹp, phù hợp để chụp ảnh.


Du khách khi vào khu đền tháp được yêu cầu mặc trang phục kín đáo, che vai và qua đầu gối. Những người mặc trang phục chưa phù hợp có thể sử dụng áo choàng được chuẩn bị miễn phí tại di tích.


Tại khuôn viên Tháp Bà Pô Nagar còn được bố trí phòng trưng bày giới thiệu hình ảnh, hiện vật liên quan đến di tích. Giữa phòng trưng bày là pho tượng Nữ thần được phục chế theo tỷ lệ 1/1, để du khách dễ dàng quan sát, chiêm ngưỡng những giá trị nghệ thuật và nhân văn được thể hiện qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân xưa.


Hàng năm, di tích là nơi tổ chức lễ hội Tháp Bà Pô Nagar, thu hút đông người dân và du khách. Lễ hội kết hợp các nghi thức trang nghiêm, linh thiêng với phần hội đa dạng, sôi động.

Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 23 tháng Ba âm lịch, có quy mô lớn của Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và tục thờ Mẹ xứ sở của đồng bào Chăm. Năm 2012, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Bùi Toàn

Mời độc giả gửi bài, câu hỏi tại đây hoặc về dulich@vnexpress.net
Ngày xuất bản:

16 THÁNG 11, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Cô gái Việt 32 tuổi đi du lịch một mình qua hơn 20 quốc gia

Đan Phương thích đi du lịch một mình dù từng thấy tên lửa bay qua đầu hay bị 5 người đàn ông vây quanh định tống tiền.

22 THÁNG 11, 2026

Chàng trai Anh đi bộ tiếp 8.500 km tới Việt Nam sau 5 tháng nghỉ

Sau khoảng 5 tháng tạm dừng chân tại biên giới Kazakhstan – Uzbekistan để tránh nắng nóng, Luke Deakin tiếp tục đi bộ 8.500 km còn lại để tới Việt Nam.

22 THÁNG 11, 2026

Quốc hội thông qua loạt chính sách đặc thù phát triển du lịch

Quốc hội hôm nay thông qua nghị quyết đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, định hướng mở rộng miễn thị thực, ưu đãi thuế và thí điểm giải trí 24/7.

22 THÁNG 11, 2026

Bên trong sơn trang đón lãnh đạo Mỹ, Nga, Trung Quốc

Nằm bên hồ Tây Lệ ở Thâm Quyến, Kỳ Lân Sơn Trang có các biệt thự giữa vườn cây, phòng họp lớn và khu lưu trú, từng đón nhiều lãnh đạo cấp cao trước cuộc gặp Mỹ – Nga – Trung ngày 19/11.

21 THÁNG 11, 2026

Vợ chồng Nhật tái hiện quán vỉa hè Hà Nội ‘để cảm ơn người Việt’

Từng sống ở Hà Nội 5 năm, ông Ishiguro trở về Nhật mở quán vỉa hè kiểu Việt, mong tạo điểm hẹn cho người Việt xa quê, gửi gắm lòng biết ơn những người từng giúp đỡ ông.

21 THÁNG 11, 2026