Phi hành đoàn trạm ISS lần đầu phải về sớm do sức khỏe

Theo Jared Isaacman, Giám đốc NASA, phi hành gia này vẫn trong tình trạng ổn định, nhưng trạm ISS hiện không có khả năng chẩn đoán và điều trị đầy đủ. Đây sẽ là lần sơ tán y tế đầu tiên trong lịch sử hoạt động của ISS, nơi liên tục đón tiếp các phi hành đoàn luân phiên kể từ tháng 11/2000.

Phi hành đoàn Crew-11 gồm phi hành gia Zena Cardman và Michael Fincke (NASA), Kimiya Yui (Cơ quan Thám hiểm Hàng không vũ trụ Nhật Bản JAXA) và Oleg Platonov (Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos). Họ bay lên trạm ISS bằng tàu Crew Dragon Endeavour của SpaceX ngày 1/8/2025 và sắp kết thúc nhiệm vụ kéo dài 6 tháng.

Isaacman cho biết, phi hành đoàn Crew-11 đã hoàn thành gần như mọi mục tiêu của nhiệm vụ. Crew-12, phi hành đoàn kế nhiệm, gồm 4 người và dự kiến bay lên trạm ISS giữa tháng 2. NASA đang xem xét đẩy nhanh tiến độ, nhưng khó có khả năng Crew-12 sẽ phóng trước khi Crew-11 trở về.

NASA lần đầu đề cập đến vấn đề sức khỏe của phi hành gia vào ngày 7/1, khi thông báo hoãn chuyến đi bộ ngoài không gian, vốn dự kiến do Cardman và Fincke thực hiện vào ngày 8/1. Cơ quan này chưa tiết lộ danh tính phi hành gia hay cung cấp chi tiết về vấn đề sức khỏe với lý do bảo mật thông tin cá nhân.

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo hôm 8/1, TS James Polk, phụ trách y tế và sức khỏe của NASA, cho biết vấn đề của phi hành gia không liên quan đến chuyến đi bộ không gian hay quá trình chuẩn bị cho hoạt động đó. Polk giải thích: “Đây không phải thương tích xảy ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ mà chủ yếu là vấn đề y tế phát sinh trong điều kiện khó khăn của môi trường vi trọng lực và bộ thiết bị hiện có của chúng tôi không đủ để chẩn đoán”.

Sau khi phi hành đoàn Crew-11 rời đi và trước khi nhóm Crew-12 lên tới nơi, trạm ISS có thể chỉ còn ba phi hành gia làm việc gồm Christopher Williams (NASA), Sergey Kud-Sverchkov và Sergei Mikayev (Roscosmos). Bộ ba này bay đến trạm ISS bằng tàu vũ trụ Soyuz của Nga vào ngày 27/11.

Đi bộ ngoài không gian là hoạt động khó và tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi phi hành gia trải qua nhiều tháng huấn luyện, mặc bộ đồ vũ trụ cồng kềnh và tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ dẫn. Năm 2024, NASA từng hủy kế hoạch đi bộ không gian vào phút chót vì một phi hành gia cảm thấy “khó chịu với bộ đồ vũ trụ”. Năm 2021, phi hành gia Mỹ Mark Vande Hei cũng hủy chuyến đi bộ do bị chèn ép dây thần kinh.

Thu Thảo (Theo Space, Reuters)