‘Thuốc ung thư quá đắt, bệnh nhân cần nhà nước hỗ trợ’

Thuốc điều trị đích, miễn dịch và các phác đồ tiên tiến giúp kéo dài sự sống bệnh nhân ung thư song chi phí đắt đỏ, cần nhà nước có cơ chế hỗ trợ giá thuốc, BHYT.

“Nhà nước cần tham gia đàm phán với nhà sản xuất để tìm kiếm mức giá phù hợp hơn, tạo điều kiện đưa thuốc mới đến gần người bệnh”, GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, nói tại hội thảo khoa học Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026 ngày 5/11, ở Hà Nội. Ông cho rằng nhiều tiến bộ trong điều trị đang mở ra cơ hội mới cho bệnh nhân ung thư, đặc biệt với thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và các phác đồ hiện đại. Tuy nhiên, giá thành cao là rào cản lớn, khiến không ít người bệnh khó duy trì điều trị.

Hiện hầu hết nhóm ung thư phổ biến như phổi, dạ dày, đại trực tràng, tiết niệu đều có các phác đồ điều trị mới. Nhiều loại thuốc giúp cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống. Ví dụ với ung thư tụy giai đoạn muộn, một số phương pháp mới có thể giúp thời gian sống của người bệnh tăng gấp 2-3 lần so với trước đây. Nhưng, như tại Mỹ, một số liệu trình chi phí có thể lên tới khoảng 500.000 USD. Giá này cho thấy khoảng cách lớn giữa những tiến bộ y học và khả năng chi trả của người bệnh, đặc biệt tại các quốc gia có nguồn lực y tế còn hạn chế.

“Không phải phác đồ tiên tiến nhất thế giới đều phù hợp để áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, mà khi lựa chọn phương pháp điều trị cần cân nhắc hiệu quả, nguồn lực y tế và khả năng chi trả của người bệnh”, ông Quảng nói.

Giám đốc Bệnh viện K cho rằng việc giảm giá thuốc mới không thể chỉ trông chờ vào các bệnh viện, bởi doanh nghiệp dược thường áp dụng chính sách giá trên thị trường quốc tế. Do đó, Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ bệnh nhân tiếp cận được thuốc.

Một rào cản khác là chính sách thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT). Đa số thuốc miễn dịch chưa được BHYT thanh toán. Bộ Y tế hiện đề xuất điều chỉnh tỷ lệ thanh toán BHYT từ 30% đến 70% đối với một số thuốc mới, trong đó có thuốc điều trị đích và thuốc miễn dịch. Dự thảo đề xuất cũng đề cập việc bổ sung một số thuốc điều trị ung thư vào danh mục được BHYT chi trả, áp dụng cho nhiều loại bệnh.

Nếu được thông qua, chính sách này được kỳ vọng giảm một phần chi phí tự trả, giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến. Tuy nhiên, việc mở rộng danh mục cần đi kèm đánh giá hiệu quả, tính an toàn và khả năng cân đối quỹ BHYT.

PGS.TS Đào Xuân Cơ, Thứ trưởng Bộ Y tế, nhìn nhận chi phí điều trị ung thư đang tạo áp lực lớn lên cả người bệnh và quỹ bảo hiểm. Việc ứng dụng kỹ thuật hiện đại cần dựa trên hiệu quả thực tế, độ an toàn và khả năng cân đối nguồn lực. Không phải công nghệ mới nhất hay phương pháp đắt tiền nhất luôn là lựa chọn phù hợp với mọi bệnh nhân.

Bên cạnh bài toán chi phí, nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng tiếp cận các tiến bộ quốc tế cũng là hướng đi quan trọng. GS Quảng đánh giá bác sĩ Việt Nam hiện không quá cách biệt với thế giới về khả năng cập nhật kiến thức, nghiên cứu và hướng dẫn điều trị ung thư. Các chuyên gia trong nước có thể tiếp cận tương đối nhanh những công bố khoa học và tiến bộ y học quốc tế.

Bệnh viện K đã tham gia một số nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng pha I đối với thuốc điều trị ung thư cùng các chuyên gia quốc tế. Đây là giai đoạn đầu tiên trong quá trình nghiên cứu trên người, nhằm đánh giá bước đầu về tính an toàn và liều lượng thuốc.

Theo ông Quảng, việc tham gia các nghiên cứu này thể hiện năng lực chuyên môn của bệnh viện, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận những phương pháp điều trị mới. Trong khuôn khổ hợp tác quốc tế, nhiều bác sĩ của bệnh viện dự kiến được chuyên gia nước ngoài tiếp nhận đào tạo trong thời gian 2-3 tháng.

Dịp này, Bệnh viện K ký hợp tác với Mạng lưới Ung thư Toàn diện Quốc gia Mỹ, đồng thời công bố thêm ba hướng dẫn chẩn đoán, điều trị ung thư phiên bản tiếng Việt, được điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.

Lê Nga