Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Nghiên cứu bỏ rào cản bổ nhiệm nhân tài

Hà NộiTổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các cơ quan nghiên cứu bỏ rào cản trong bổ nhiệm chức danh quản lý với nhân tài, đồng thời có chính sách đãi ngộ tương xứng.

Sáng 24/8, tại cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho ý kiến về Đề án Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Ông đánh giá công tác nhân tài thời gian qua đạt một số kết quả, thể chế và chính sách từng bước được hoàn thiện, một số mô hình thu hút, trọng dụng người tài đã hình thành. Tuy nhiên, chính sách còn thiên về tuyển dụng và đãi ngộ ban đầu, trong khi khâu bố trí, sử dụng chưa được quan tâm tương xứng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Việc phát triển, thu hút và trọng dụng phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, tập trung vào những ngành, chương trình, dự án và công trình có ý nghĩa quyết định với năng lực tự chủ, sức cạnh tranh quốc gia.

Nhân tài cần được nhận diện bằng phẩm chất, năng lực thực tế, tư duy sáng tạo, sản phẩm, thành tích, uy tín nghề nghiệp và giá trị cống hiến. “Không đồng nhất nhân tài với người có bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hoặc thâm niên công tác”, ông nói.

Thu hút nhân tài phải gắn với trọng dụng, giao nhiệm vụ, quyền hạn và nguồn lực cần thiết; đánh giá công bằng theo kết quả. Các cơ quan cần mạnh dạn nghiên cứu, đề xuất bỏ những rào cản trong bổ nhiệm chức danh quản lý đối với nhân tài, đồng thời bảo đảm đạo đức liêm chính, trách nhiệm giải trình và tinh thần phụng sự.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cụ thể hóa mục tiêu thu hút nhân tài theo từng ngành, lĩnh vực và nhiệm vụ chiến lược. Chính phủ, các bộ ngành, địa phương phải xác định rõ những bài toán lớn cần người tài giải quyết, gắn với sản phẩm, thời hạn, nguồn lực, thẩm quyền và tiêu chí đánh giá.

Nguồn lực cần tập trung cho các nhiệm vụ chiến lược, trung tâm xuất sắc, nhóm nghiên cứu mạnh, đào tạo tài năng trẻ và thu hút chuyên gia đầu ngành. Việc đặt hàng, khoán chi và thanh toán phải căn cứ hợp đồng, sản phẩm và kết quả, tránh phân bổ dàn trải, trùng lặp.

“Cần phân biệt rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm với vi phạm pháp luật, bảo vệ người dám đổi mới nhưng không buông lỏng kỷ luật”, ông nói, đồng thời yêu cầu chính sách đãi ngộ tương xứng với năng lực, nhiệm vụ và kết quả.

Mỗi nhân tài chủ chốt cần được giao một gói nhiệm vụ, gồm mục tiêu, quyền quyết định, quyền lựa chọn cộng sự, hạ tầng, dữ liệu, ngân sách, chế độ đãi ngộ, trách nhiệm và sản phẩm phải hoàn thành. Nhân tài chiến lược còn phải xây dựng đội ngũ, đào tạo người kế cận, chuyển giao tri thức và hình thành tài sản trí tuệ cho tổ chức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần hình thành thị trường nhân tài rộng mở, cho phép chuyên gia làm việc kiêm nhiệm hoặc theo hợp đồng, dự án giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được giao tăng cường tìm kiếm, kết nối chuyên gia và xây dựng mạng lưới đối tác theo nhu cầu của đất nước. Cơ chế thu hút nhân tài quốc tế phải đủ sức cạnh tranh.

Ông gợi mở nghiên cứu ban hành “thị thực nhân tài Việt Nam”, đi kèm quy trình một cửa, minh bạch và thời hạn xử lý rõ ràng; giải quyết đồng bộ các vấn đề về tiền lương, cư trú, lao động, thuế, nhà ở, y tế, giáo dục và công nhận trình độ cho nhân tài cùng gia đình.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trong phát hiện, lựa chọn, bố trí, giao nhiệm vụ và tạo môi trường làm việc cho nhân tài. Họ cũng phải chịu trách nhiệm nếu sử dụng không đúng năng lực hoặc để mất người giỏi do môi trường yếu kém, thiếu công bằng, đố kỵ, cản trở hay trù dập. Việc lợi dụng chính sách để tuyển dụng thiếu khách quan, nâng khống thành tích, công nhận sai đối tượng hoặc sử dụng ngân sách không hiệu quả phải bị xử lý nghiêm.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài cần được xây dựng, liên thông với dữ liệu giáo dục, khoa học công nghệ, việc làm và thị trường lao động, phục vụ dự báo nhu cầu, tìm kiếm và kết nối người tài với nhiệm vụ. Các đại học, viện nghiên cứu sẽ được trao quyền tự chủ cao hơn, đi cùng trách nhiệm về chất lượng, liêm chính học thuật và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Doanh nghiệp phải trở thành chủ thể trung tâm của hệ sinh thái nhân tài, trực tiếp tham gia xác định nhu cầu, đào tạo, nghiên cứu, đầu tư và thương mại hóa sản phẩm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hoàn thiện Đề án theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm, có đột phá thực chất về thể chế và tổ chức thực hiện. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra công trình, công nghệ, doanh nghiệp, chính sách và giá trị mới, hình thành đội ngũ đủ sức đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và tự chủ.

Vũ Tuân