Túi sinh tồn 72 giờ

Ngọc Lưu

PGS.TS chuyên ngành Marketing, Đại học Sussex

Ở Anh, tôi bắt đầu mua một số vật dụng, mà trước đây chưa bao giờ nghĩ mình cần chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp: nước sạch đóng chai, thức ăn đóng hộp, bếp cắm trại, bình chứa dung tích lớn và những viên lọc nước phòng khi nguồn nước sinh hoạt bị gián đoạn.

Đứng giữa các kệ hàng, tôi không tránh khỏi cảm giác lo lắng. Tại sao phải chuẩn bị những thứ này khi cuộc sống vẫn bình thường? Nhưng biến đổi khí hậu, bất ổn chính trị, xung đột và sự cố công nghệ đều có thể làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu bất cứ lúc nào. Tôi chuẩn bị không phải vì tin điều xấu nhất sắp xảy ra, mà vì không thể mặc định mọi thứ sẽ luôn vận hành bình thường.

Ngày 22/10, Chính phủ Anh khởi động chiến dịch Be Ready kéo dài ba năm, khuyến khích các hộ gia đình có khả năng tự xoay xở trong ít nhất 72 giờ nếu điện, nước, điện thoại hoặc Internet bị gián đoạn.

Anh không phải quốc gia đầu tiên đưa ra khuyến cáo này. Mỹ đã có chiến dịch Ready của Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA), khuyến khích người dân chuẩn bị nước uống, thực phẩm và vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất ba ngày. Đức hướng dẫn người dân dự trữ nhu yếu phẩm trong khoảng 10 ngày nếu có thể và ít nhất là ba ngày. Mới đây, Thái Lan cũng khuyến khích các hộ gia đình chuẩn bị túi đồ sinh tồn 72 giờ.

Những động thái này cho thấy chuẩn bị ứng phó khẩn cấp không phải một phong trào nhất thời mà đã trở thành một phần trong văn hóa an toàn dân sự ở nhiều quốc gia. Thông điệp chung khá đơn giản: mỗi gia đình cần có khả năng tự bảo đảm những nhu cầu cơ bản trong thời gian đầu của một cuộc khủng hoảng.

Tại sao lại là tối thiểu 72 giờ? 72 giờ là một tham khảo hành mang tính phòng ngừa, hình thành từ kinh nghiệm ứng phó thảm họa và nhu cầu giảm tải cho hệ thống cứu trợ.

Khi thiên tai hoặc sự cố lớn xảy ra, những thứ chúng ta mặc nhiên coi là có sẵn có thể biến mất gần như cùng lúc. Bão gây mất điện trên diện rộng, lũ lụt phá hỏng đường sá và làm gián đoạn nguồn nước sạch. Điện thoại hết pin, mạng viễn thông ngừng hoạt động, cửa hàng không thể mở cửa. Trong khi đó, lực lượng cứu hộ cần thời gian đánh giá, phân loại thiệt hại, tiếp cận khu vực bị cô lập và phân phối hàng cứu trợ. Ba ngày đầu tiên vì thế là khoảng thời gian đặc biệt khó khăn. Chuẩn bị không có nghĩa là chúng ta không cần chính quyền hay lực lượng cứu hộ, mà là không đặt toàn bộ sự an toàn của mình vào giả định rằng trợ giúp sẽ đến ngay lập tức.

Thông điệp này cũng rất có ý nghĩa với Việt Nam, nơi bão và lũ lụt là những rủi ro thường xuyên. Mỗi mùa bão lũ, nhà cửa ngập sâu, đường sá bị chia cắt, người dân phải trú trên mái nhà, nhiều khu dân cư mất điện và thiếu nước sạch trong nhiều ngày. Khó khăn còn kéo dài sau khi nước rút, khi điện, nước sinh hoạt và giao thông chưa được khôi phục.

Điều tôi đánh giá cao trong khuyến cáo của Chính phủ Anh là người dân không được yêu cầu mua tất cả mọi thứ cùng một lúc. Họ được khuyến khích kiểm tra những gì đã có, xác định những thứ còn thiếu và bổ sung dần theo khả năng tài chính và các nguy cơ cụ thể ở địa bàn. Đây là cách tiếp cận thực tế, bởi không phải gia đình nào cũng có điều kiện mua bộ dụng cụ sinh tồn chuyên dụng. Một vài chai nước, thực phẩm bảo quản lâu, đèn pin, bộ sơ cứu và sạc dự phòng đã là khởi đầu tốt.

Với Việt Nam, điều quan trọng là không biến chuẩn bị khẩn cấp thành trào lưu mua sắm, tích trữ quá mức, tự gây hoang mang cho bản thân và những người xung quanh.

Và có đồ dự phòng cũng không có nghĩa là cố thủ trong nhà khi được chính quyền yêu cầu sơ tán.

Sau những lần đi siêu thị vừa rồi, tôi nhận ra mình thường chỉ mua thêm những thứ thiết yếu khi chúng không còn nữa. Tôi vẫn có chút lo lắng khi nghĩ đến những tình huống buộc phải sử dụng số đồ đã chuẩn bị, nhưng cảm giác chủ động cũng giúp tôi yên tâm hơn.

Chuẩn bị không thể ngăn thiên tai, nhưng có thể giúp một gia đình bớt hoảng loạn và có thêm thời gian chờ cứu trợ. Ba ngày chuẩn bị trước không phải biểu hiện của sự lo sợ, mà là cách thể hiện trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.

Ngọc Lưu